Francuska Rada Konstytucyjna blokuje zakaz korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 15. roku życia i zatwierdza ustawę o prawie do godnej śmierci

Odrzucony zakaz mediów społecznościowych

Rada Konstytucyjna opublikowała 14 sierpnia sześć decyzji, w tym uchylenie ustawy przyjętej przez parlament 21 lipca, która miała zakazać dostępu do mediów społecznościowych osobom poniżej 15. roku życia. „Mędrcy” uznali, że artykuł 1. tekstu stanowi „nieproporcjonalne naruszenie wolności słowa i komunikacji”. Uzasadnienie oparto na artykule 11. Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela z 1789 roku, będącej częścią francuskiego „bloku konstytucyjnego”, który gwarantuje wolność wypowiedzi. Rada podkreśliła, że wolność ta „jest tym cenniejsza, że jej wykonywanie jest warunkiem demokracji”. Stwierdzono, że w oparciu o obecną wiedzę na temat rozwoju mózgu dzieci, zdrowie publiczne nie uzasadnia tak szerokiego ograniczenia wolności słowa nieletnich. Środek ten był osobiście promowany przez Macrona jako jeden z ostatnich sztandarowych projektów jego prezydentury, a Pałac Elizejski zamierzał wprowadzić go w życie bez zwłoki.

Zaskoczenie w Pałacu Elizejskim

Orzeczenie zaskoczyło otoczenie Macrona. Źródło w administracji prezydenta podało, że rząd spodziewał się, iż Rada ograniczy się do wyjaśnień lub drobnych poprawek, tak jak miało to miejsce w przypadku ustawy o prawie do godnej śmierci. Zaznaczono, że Pałac Elizejski ściśle współpracował z Radą Stanu podczas przygotowań. Macron natychmiast poprosił premiera o przygotowanie nowej, prawnie solidnej wersji „do wiosny 2027 roku”. Harmonogram ten sprawia, że uchwalenie ustawy przed końcem jego kadencji jest niepewne. „Le Figaro” donosi, że operacja ma na celu „zachowanie twarzy” po reprymendzie ze strony Rady. Kilku ustawodawców zaproponowało alternatywne ścieżki, od referendum po ściślejsze dostosowanie przepisów do wymogów Brukseli.

Ustawa o prawie do godnej śmierci zatwierdzona

W oddzielnej decyzji tego samego dnia Rada zatwierdziła ustawę o prawie do godnej śmierci („aide à mourir”), będącą kolejnym priorytetem Macrona. Podwójne orzeczenia, wraz z trzecim dotyczącym pestycydów, wywołały krytykę na całej scenie politycznej. Publicysta „Le Figaro” Étienne de Montety napisał, że zarówno w decyzji o prawie do godnej śmierci, jak i w sprawie mediów społecznościowych, sędziowie skłaniali się ku dominującej ideologii, która powołuje się na wolność, jednocześnie ją wypaczając. „Le Temps” zauważył, że orzeczenie w sprawie mediów społecznościowych zostało przyjęte z rozbawieniem w Meta, YouTube i TikToku, ostrzegając, że wewnętrzne spory polityczne we Francji prawdopodobnie doprowadzą do powstania nierealistycznych propozycji bez konkretnych rezultatów.

Reakcje polityczne i czynnik Ferranda

Asertywność Rady skomplikowała narrację, jakoby instytucja ta była podporządkowana Pałacowi Elizejskiemu. Jej przewodniczący, Richard Ferrand, został zaproponowany przez Macrona w lutym 2025 roku jako następca Laurenta Fabiusa. Ruch ten Marine Le Pen nazwała „dryfem”, a Jean-Luc Mélenchon określił mianem prezydenckich „kombinacji”.

„Rada Konstytucyjna nie może być miejscem, w którym parkuje się swoich przyjaciół.”

Po orzeczeniach z 14 sierpnia Le Pen zamilkła, a Mélenchon bił brawo, co utrudnia obojgu oskarżanie organu o bycie „na posyłki” prezydentury. Kandydat na prezydenta z ramienia Renaissance, Gabriel Attal, wezwał Macrona do poddania zakazu mediów społecznościowych pod referendum. Według „Libération” Rada zadała również cios przewodniczącemu Senatu Gérardowi Larcherowi.