Francuska Rada Konstytucyjna uchyla zakaz korzystania z mediów społecznościowych przez osoby poniżej 15. roku życia

Rada uchyla całkowity zakaz

W piątek 14 sierpnia 2026 roku francuska Rada Konstytucyjna zakwestionowała artykuł 1. ustawy mającej chronić nieletnich przed zagrożeniami w mediach społecznościowych. Sędziowie uznali, że całkowity zakaz dla osób poniżej 15. roku życia stanowi „nieproporcjonalne” naruszenie wolności słowa. Środek ten, który miał być pierwszym tego typu rozwiązaniem w Europie, miał wejść w życie 1 września. Parlament przyjął ustawę 21 lipca, po tym jak Senat przeredagował znaczną część przepisów, wprowadzając „czarną listę” platform, z której później zrezygnowano z obawy o niezgodność z prawem europejskim.

Sprawa trafiła do Rady 23 lipca za sprawą deputowanych socjalistów oraz partii La France Insoumise. Sędziowie uznali, że restrykcja nie jest „odpowiednia, konieczna ani proporcjonalna” do założonego celu. Choć Rada uznała „konstytucyjny wymóg ochrony dobra dziecka”, zauważyła, że szeroki zakaz mógłby objąć usługi komunikacji online, „w przypadku których ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa nieletnich nie zostało ustalone”.

Zakres i obawy o prywatność

Artykuł 1. obejmował szeroki wachlarz usług: TikTok, Snapchat, X, Instagram, funkcje społecznościowe YouTube, komunikatory takie jak WhatsApp i Messenger oraz niektóre gry online. Ustawa dotyczyła każdej usługi spełniającej definicję sieci społecznościowej zgodnie z francuską ustawą o zaufaniu w gospodarce cyfrowej z 2004 roku. Wyłączenia dla encyklopedii internetowych, katalogów edukacyjnych i repozytoriów naukowych Rada uznała za zbyt „ograniczone”.

Rada wskazała również na kwestię prywatności. W odniesieniu do weryfikacji wieku stwierdziła, że ustawa „ze swej natury wymaga, aby każda osoba, w tym dorośli, udowodniła swój wiek przed uzyskaniem dostępu” do objętych nią usług. Ustawodawca „nie określił jednak warunków i ograniczeń, na jakich dowód ten musi zostać przedstawiony”, nie zapewniając gwarancji prawnych niezbędnych do ochrony życia prywatnego. Rada zauważyła również, że ustawa nie określa warunków, na jakich rodzice mogliby znieść zakaz, ograniczyć jego zakres lub autoryzować dostęp do konkretnych usług, ani nie uwzględnia wieku, sytuacji rodzinnej czy stopnia dojrzałości nieletniego.

Reakcje polityczne i dalsze kroki

Pałac Elizejski ogłosił, że prezydent Emmanuel Macron polecił premierowi Sebastienowi Lecornu pracę nad nową, „prawnie solidną” wersją zakazu, uwzględniającą decyzję Rady oraz ramy europejskie. Zrewidowany tekst ma być gotowy „do wiosny 2027 roku”.

Determinacja Prezydenta Republiki, by doprowadzić tę reformę do końca do wiosny 2027 roku, pozostaje całkowita.

Sarah El Hairy, Wysoka Komisarz ds. Dzieci, oświadczyła, że „przyjmuje do wiadomości” decyzję, ale nie „godzi się” z nią, broniąc zasady wprowadzenia zakazu i nazywając ekspozycję nieletnich na media społecznościowe „istotnym problemem ochrony dzieci”. Według badania opublikowanego w lipcu przez Arcom, francuskiego regulatora rynku audiowizualnego i cyfrowego, ponad dwie trzecie osób w wieku 10–14 lat poparłoby taki zakaz.

Co pozostaje w mocy

Zakaz używania smartfonów w szkołach, który rozszerza istniejące ograniczenia w szkołach podstawowych i średnich na licea, wejdzie w życie 1 września. Rada Konstytucyjna została poproszona o orzeczenie wyłącznie w sprawie artykułu 1., więc pozostała część ustawy pozostaje nienaruszona. Pierwotny harmonogram przewidywał dwie fazy: tworzenie nowych kont miało zostać wstrzymane 1 września, a czteromiesięczny okres przejściowy dla istniejących kont miał trwać do 1 stycznia 2027 roku.