Holenderski rząd wznawia rozmowy o pakcie społecznym po rezygnacji z cięć w opiece społecznej o wartości 6 mld euro

Rozpoczęcie rozmów w Catshuis po siedmiomiesięcznym impasie

Holenderski premier Rob Jetten oraz troje ministrów spotkali się w środę rano w Catshuis w Hadze z liderami związków zawodowych i przedstawicielami pracodawców. 90-minutowa sesja otwierająca wznowiła formalne konsultacje trójstronne po siedmiu miesiącach zamrożonych relacji i akcji strajkowych. Rozmowy zostały zerwane na początku roku, gdy liderzy FNV, CNV i VCP opuścili spotkania wprowadzające z Jettenem oraz ministrem spraw społecznych Hansem Vijlbriefem. Wznowienie dialogu nastąpiło po decyzji rządu z końca września o wycofaniu planowanych redukcji wydatków z budżetu spraw społecznych.

Porzucone cięcia budżetowe i warunki związkowców

Pierwotne plany koalicji zakładały oszczędności rzędu 6–6,5 mld euro w programach zabezpieczenia społecznego, w tym w zasiłkach dla bezrobotnych (WW), świadczeniach rentowych (WIA) oraz emeryturach państwowych (AOW). Aby skłonić przedstawicieli pracowników do powrotu do stołu, rząd zgodził się wyeliminować proponowane cięcia czasu trwania zasiłków WW oraz długoterminowych świadczeń rentowych, podczas gdy związki zawodowe zawiesiły zaplanowane strajki. Przewodniczący FNV Hans Spekman podkreślił, że przystąpienie do rozmów nie zobowiązuje organizacji pracowniczych do realizacji rządowych oszczędności.

Właśnie powiedziałem podczas rozmowy, że przystępując do tych negocjacji, nie mamy narzuconego zadania oszczędnościowego. Rząd również to przyznał.

Przewodniczący CNV Hans van den Heuvel odrzucił sztuczne terminy, stwierdzając, że negocjacje nie powinny być przyspieszane przed świętami.

Nie przed Mikołajkami, przed Bożym Narodzeniem czy jakimiś innymi datami. Nie chodzi o pośpiech, lecz o dobry system socjalny dla osób w trudnej sytuacji ekonomicznej.

Zaległości w systemie rentowym i sprzeczne cele

Głównym punktem nadchodzących negocjacji jest system świadczeń rentowych (WIA), który zmaga się z opóźnieniami administracyjnymi wynikającymi ze złożonych przepisów i niedoboru lekarzy orzeczników. Wnioskodawcy czekają obecnie od sześciu miesięcy do ponad roku na wstępną ocenę medyczną. Choć rząd i federacje pracownicze zgadzają się, że system wymaga reformy strukturalnej, ich długoterminowe cele fiskalne są rozbieżne. Jetten argumentował, że ograniczenie napływu do systemu WIA poprzez profilaktykę i wsparcie obniży wydatki na zabezpieczenie społeczne, wskazując na ponad milion osób obecnie wykluczonych z powodu choroby lub niewystarczających kwalifikacji.

Ponad milion osób znajduje się na marginesie z powodu choroby lub braku dodatkowego szkolenia czy przekwalifikowania. Nikt tego nie chce. Musimy więc znaleźć wspólny język.

Związki zawodowe opowiadają się natomiast za obniżeniem progów wejścia, aby pracownicy o niższych dochodach nie byli niesprawiedliwie pozbawiani ochrony rentowej, co zwiększyłoby liczbę uprawnionych odbiorców.

Jesienna agenda i alternatywy fiskalne

Organizacja pracodawców VNO-NCW wezwała wszystkich uczestników do maksymalnego przyspieszenia prac, a przedstawiciele rządu wyrazili nadzieję, że wstępne porozumienia w sprawie reformy rentowej mogą pojawić się do wiosny. Urzędnicy ministerialni i przedstawiciele partnerów społecznych spędzą najbliższe tygodnie na opracowywaniu ram dyskusji przed ponownym spotkaniem na formalnych konsultacjach jesiennych na początku listopada. Minister Hans Vijlbrief zauważył, że o ile pilne środki dotyczące WIA mogą zostać szybko wdrożone, szersze korekty strukturalne będą wymagały dłuższego czasu negocjacji. Jeśli rozmowy trójstronne nie przyniosą wystarczających oszczędności budżetowych, minister finansów Eelco Heinen wskazał, że alternatywne cięcia wydatków dotkną inne resorty, wymieniając w szczególności Ministerstwo Edukacji, Kultury i Nauki.