Cztery lata wstrząsów energetycznych kosztowały włoskie gospodarstwa domowe średnio 2400 euro

Cztery lata kosztów dla gospodarstw domowych i firm

Prezes Confesercenti Nico Gronchi przedstawił dane stowarzyszenia podczas zgromadzenia w 2026 r. w Rzymie. Cztery lata napięć międzynarodowych, wstrząsów energetycznych i inflacji kosztowały włoską gospodarkę niemal 52 mld euro realnego PKB, co przekłada się na około 2400 euro na gospodarstwo domowe. Niższe wydatki w tym samym okresie wyniosły ponad 34 mld euro. Od 2022 r. same koszty energii uszczupliły konsumpcję o ponad 30 mld euro, a podwyżki stóp procentowych Europejskiego Banku Centralnego w 2026 r. zwiększyły koszty kredytów o zmiennym oprocentowaniu o 500 mln euro. Gronchi określił lukę energetyczną w bezpośredni sposób:

hurtowa cena energii elektrycznej we Włoszech jest o ponad 40% wyższa niż w Niemczech, Francji i Hiszpanii.

Ceny energii elektrycznej i paliw

Confesercenti podaje, że hurtowa cena energii elektrycznej wzrosła o 57% między styczniem a wrześniem 2026 r., podczas gdy cena gazu wzrosła ponad dwukrotnie. Od początku roku benzyna podrożała o 28,6%, a olej napędowy o 30%. Międzynarodowe ceny energii są o 90% wyższe niż rok wcześniej. Centro Studi Confindustria informuje, że w pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 r. prąd we Włoszech był średnio o 35% droższy niż w Niemczech. Luka powiększyła się we wrześniu, gdy cena osiągnęła 207,5 euro za megawatogodzinę wobec 144,8 euro w Niemczech. Od stycznia do września włoska cena wzrosła ze 132,7 do 207,5 euro za megawatogodzinę. Inne wyliczenia wskazują na wrześniowy szczyt na poziomie około 208 euro, w porównaniu ze 114 euro w lutym, przed rozpoczęciem wojny na Bliskim Wschodzie.

Inflacja i bank centralny

Alessandro Fontana przedstawił w Rzymie październikowy raport Centro Studi Confindustria. Raport konkluduje:

Wysokie koszty energii są najważniejszą słabością Włoch.

Udział energii w kosztach produkcji wzrósł z 4,6% do 6,2% w porównaniu z 2019 r. Ceny gazu są najwyższe od końca 2022 r., co wynika z obaw o niedobory i prób uzupełnienia zapasów, które przed zimą są o 10% poniżej typowych poziomów. Gaz kosztuje około 77 euro za megawatogodzinę, a ropa 102 dolary za baryłkę. Przy inflacji na poziomie 4,2% we wrześniu, EBC podniósł już stopy dwukrotnie, a raport przewiduje trzy kolejne podwyżki o ćwierć punktu procentowego. Prognozuje się, że ceny konsumpcyjne wzrosną o 3,2% w 2026 r., wobec 1,5% w 2025 r. oraz 2,2% w 2027 r.

Perspektywy wzrostu i założenia

Prognoza zakłada wzrost PKB o 1% w 2026 r. i 0,6% w 2027 r. Opiera się na założeniu, że wojna między Stanami Zjednoczonymi a Iranem zakończy się po wyborach środka kadencji w USA, co pozwoli na powrót do normalności w kolejnych miesiącach. Scenariusz bazowy zakłada cenę ropy Brent na poziomie 75 dolarów i gazu na poziomie 58 euro. Przy ropie po 126 dolarów wzrost w 2027 r. spadłby do zera. Nieoczekiwany spadek popytu na ropę, głównie w Chinach i Japonii, jak dotąd łagodził skutki. Raport zauważa również, że połowa spadku emisji przemysłowych wynika z zamknięcia fabryk.

Presja na firmy i rodziny

Firmy w dużej mierze wzięły na siebie koszty, ponieważ wzrosty cen energii w niewielkim stopniu przełożyły się na inne towary i usługi, co odbyło się kosztem niższych marż. Gronchi stwierdził, że presja podatkowa i energetyczna nadal obciąża małe i średnie przedsiębiorstwa oraz rodziny. Zaproponował obniżkę podatków od trzynastej pensji (tredicesime) oraz stabilizację kosztów energii. Dodał, że ukierunkowane środki w przyszłej ustawie budżetowej złagodzą obciążenia firm. Decyzje w tej sprawie mają zapaść w ramach prac nad budżetem.