Włoska marynarka wojenna dokonała abordażu tankowca z rosyjskiej „floty cieni” na zachód od Pantellerii
Okręt ITS Thaon di Revel, jednostka flagowa unijnej operacji Irini, przechwycił 2 sierpnia na zachód od Pantellerii tankowiec Toa Payoh pływający pod banderą Kamerunu, aby zweryfikować jego przynależność państwową zgodnie z art. 110 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS).
Przechwycenie jednostki
Rankiem 2 sierpnia 2026 r. wielozadaniowy okręt patrolowy włoskiej marynarki wojennej ITS Thaon di Revel, pełniący funkcję jednostki flagowej unijnej operacji Eunavfor Med Irini, przechwycił tankowiec Toa Payoh na zachód od wyspy Pantelleria. Jednostka, która deklaruje rejestrację w Kamerunie, wypłynęła 16 lipca z Kotonu w Beninie i zmierzała do Stambułu. Statek jest objęty sankcjami UE i został zidentyfikowany przez włoskie ministerstwo obrony jako część tzw. „floty cieni” Rosji, czyli sieci przestarzałych tankowców wykorzystywanych do omijania zachodnich ograniczeń w eksporcie ropy. Jeden z włoskich serwisów informacyjnych określił statek mianem MV South Star i datował incydent na poniedziałek 20 lipca, jednak oświadczenie ministerstwa oraz inne źródła potwierdzają, że operacja miała miejsce 2 sierpnia. Rejs tankowca z Afryki Zachodniej do Turcji to typowa trasa dla jednostek „floty cieni” przewożących rosyjską ropę na rynki spoza limitu cenowego G7.
Operacja abordażu
Dowódca tankowca początkowo odmówił współpracy, poinformował resort obrony. W odpowiedzi włoski zespół wojskowy dokonał abordażu, wykorzystując śmigłowiec NH90 startujący z pokładu Thaon di Revel. Inspekcja trwała około dwóch godzin i miała na celu weryfikację przynależności państwowej statku oraz bandery, do której używania jest uprawniony, zgodnie z wymogami art. 110 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS). Operacja przebiegła w sposób bezpieczny, nie odnotowano żadnych obrażeń ani uszkodzeń.
- Tankowiec wypływa z Kotonu w Beninie, kierując się do Stambułu
- Przechwycenie na zachód od Pantellerii przez ITS Thaon di Revel
- Włoski zespół wojskowy wchodzi na pokład przy użyciu śmigłowca po początkowej odmowie współpracy przez dowódcę
- Dwugodzinna operacja kończy się; tankowiec płynie do Tunisu, nie zostaje zajęty
Wsparcie międzynarodowe i podstawa prawna
Abordaż przeprowadzono przy wsparciu greckiego okrętu wojennego oraz polskiego samolotu patrolowego, co odzwierciedla współpracę w ramach misji UE. Operacja odbyła się na wodach międzynarodowych i została przeprowadzona w pełnej zgodności z UNCLOS, która zezwala okrętowi wojennemu na wejście na pokład obcego statku handlowego w celu weryfikacji jego przynależności, jeśli istnieją uzasadnione podstawy do podejrzeń. Włoski minister obrony Guido Crosetto pochwalił zaangażowany personel, stwierdzając, że działanie to stanowi konkretny wkład Włoch w bezpieczeństwo basenu Morza Śródziemnego oraz wysiłki egzekucyjne Unii Europejskiej.
Chciałbym pochwalić załogę okrętu Nave Thaon di Revel oraz cały personel wojskowy zaangażowany w operację za wykazany profesjonalizm, przygotowanie i stanowczość. Działanie to stanowi również konkretne świadectwo wkładu Włoch w bezpieczeństwo Morza Śródziemnego oraz działań Unii Europejskiej.
Następstwa i trwająca weryfikacja
Po inspekcji tankowiec popłynął do portu w Tunisie, gdzie obecnie przebywa. Jednostka nie została zajęta. Włoskie władze analizują obecnie informacje i dokumentację pozyskaną podczas abordażu. Operacja wpisuje się w coraz bardziej proaktywną postawę UE w zakresie przechwytywania statków podejrzanych o obchodzenie sankcji, zwłaszcza tych pływających pod tzw. tanimi banderami. „Flota cieni” stanowi stałe wyzwanie dla zachodnich reżimów sankcyjnych, a statki często zmieniają bandery i właścicieli, aby ukryć powiązania z eksportem rosyjskiej ropy. Jednostki te często operują przy nieprzejrzystych ubezpieczeniach i wątpliwych standardach bezpieczeństwa, co budzi obawy o środowisko naturalne na Morzu Śródziemnym. Operacja Irini, uruchomiona w 2020 r., jest unijną misją morską mającą na celu egzekwowanie embarga ONZ na broń wobec Libii, jednak jej mandat został rozszerzony o monitorowanie przestrzegania sankcji.
