Klimat
Wir polarny odwrócił kierunek wiatrów 10 listopada. To najwcześniejszy taki przypadek w historii
Wiatry arktyczne zmieniły kierunek 10 listopada, co stanowi najwcześniejszy taki przypadek w obserwacjach prowadzonych od lat 50. XX wieku. Naukowcy wskazują, że osłabienie wiru może w najbliższych tygodniach skierować zimne powietrze w stronę Europy, jednak nie potwierdzono jeszcze bezpośredniej przyczyny zjawiska ani nadejścia fali mrozów.
Tekst AI na podstawie relacji adevarul.ro, Libertatea, lastampa.it i innych wydawców. Opublikowany . Jak powstaje
Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).
W skrócie
Wiatry w wirze polarnym zmieniły kierunek 10 listopada 2026 roku i zaczęły wiać ze wschodu, co jest rzadkim zjawiskiem w listopadzie.
To odwrócenie wyprzedza poprzedni rekord o 18 dni; poprzedni rekord odnotowano 28 listopada w serii obserwacji rozpoczętej w 1958 roku.
Adam Scaife z Met Office podejrzewa, że wyjątkowa siła El Niño mogła mieć wpływ, jednak nie ustalono bezpośredniej przyczyny.
Niektóre prognozy wskazują na zimne i śnieżne okresy w północnej Europie, podczas gdy modele dla pierwszych dni grudnia pokazują łagodną i deszczową pogodę we Włoszech.
- 4.11Met Office odnotowuje zakłócenia, gdy wir wydaje się nienaturalnie rozciągnięty pod wpływem dwóch dużych fal atmosferycznych
- 10.11Wiatry w wirze polarnym zmieniają kierunek i zaczynają wiać ze wschodu
- Początek grudnia 2026Modele wskazują na przepływ atlantycki przynoszący łagodną pogodę i deszcz we Włoszech
Wyjątkowo wczesne załamanie
Wir polarny, pas silnych wiatrów krążących wokół Arktyki na dużej wysokości, zazwyczaj wzmacnia się jesienią i zimą, a słabnie wiosną. W tym roku proces osłabienia rozpoczął się znacznie wcześniej. Brytyjski urząd meteorologiczny Met Office odnotował zakłócenia 4 listopada, gdy wir wydawał się nienaturalnie rozciągnięty pod wpływem dwóch dużych fal atmosferycznych. 10 listopada wiatry wokół wiru zwolniły na tyle, że zmieniły kierunek na wschodni, co jest rzadkim zjawiskiem o tej porze roku. Naukowcy opisują to wydarzenie jako nagłe ocieplenie stratosferyczne, podczas którego w ciągu kilku dni w górnych warstwach atmosfery gromadzi się ciepło, co w najsilniejszych przypadkach prowadzi do odwrócenia typowych wiatrów zachodnich.
Rekordowy termin
Pomiary z balonów meteorologicznych, prowadzone od lat 50. XX wieku, pokazują, że jest to najwcześniejszy odnotowany przypadek odwrócenia cyrkulacji wiru. Zjawisko wyprzedziło poprzedni rekord o 18 dni. Poprzedni rekord odnotowano 28 listopada w serii obserwacji rozpoczętej w 1958 roku. Stratosfera przechodziła przez to zjawisko między 10 a 12 listopada. Ekspert ds. prognoz długoterminowych w Met Office, Adam Scaife, stwierdził, że podobne warunki zdarzały się już w listopadzie, ale nigdy tak wcześnie.
El Niño i otwarte pytania
El Niño, czyli ocieplenie wód tropikalnych Pacyfiku, które podniosło temperatury powierzchni do rekordowych poziomów i nadal przybiera na sile, zazwyczaj sprzyja silnemu wiru jesienią i wczesną zimą. Niektórzy badacze uważają, że mogło to przyczynić się do wczesnego załamania, jednak nie ustalono bezpośredniej przyczyny. Scaife przyznał, że podejrzewa pewien wpływ wyjątkowej siły El Niño, zaznaczając jednocześnie, że nie można tego stwierdzić z całą pewnością. Jennifer Francis przekazała agencji Reuters, że osłabiony wir może spychać zimne powietrze na południe, przynosząc surowsze zimy w Eurazji i Ameryce Północnej. Osłabienie nie przekłada się automatycznie na niższe temperatury przy gruncie, a inne wzorce atmosferyczne mogą wzmacniać lub niwelować jego skutki.
Co to oznacza dla Europy
Prognozy dotyczące wpływu tego załamania na Europę są rozbieżne. Jeden ze scenariuszy zakłada, że osłabienie może pozwolić arktycznemu powietrzu przemieścić się w stronę północnej Europy w nadchodzących tygodniach, a wiatry wschodnie przyniosą lód, śnieg i niskie temperatury. W takim przypadku łagodne i wilgotne prądy zachodnie mogłyby zostać przerwane lub odchylone, ustępując miejsca zimnym, suchym masom powietrza ze wschodu i północnego wschodu. Inna analiza dla Włoch wskazuje, że wir już się zreorganizował, a modele na pierwsze dni grudnia pokazują przepływ atlantycki przynoszący łagodną pogodę i deszcz. Według tej interpretacji wczesne ocieplenie nie przyniesie silnej fali mrozów. Żadna fala chłodów nie może być jeszcze przewidziana z pewnością, a meteorolodzy nie potwierdzili, czy załamanie stratosferyczne dotrze do powierzchni ziemi.
Zapytaj o ten tekst
Źródła i kontekst
- adevarul.roAlert pogodowy: wir polarny zdestabilizowany wcześniej niż zwykle. Europa w obliczu możliwej fali chłodów i opadów śnieguAlertă meteo: Vortexul polar, destabilizat mai devreme decât normal. Europa, în fața unui posibil val de frig și ninsori · oryginał: rumuński
- LibertateaEuropa może zostać dotknięta falą chłodów i opadów śniegu w nadchodzących tygodniach: ryzyko zimnych wiatrów ze wschodu rośnieEuropa ar putea fi lovită de un val de frig și ninsori în următoarele săptămâni: "Riscul unor vânturi reci din est este în creștere · oryginał: rumuński
- lastampa.itWir polarny w stronę załamania, czy czeka nas mroźna zima w Europie? Co wiemyVortice polare verso il collasso, sarà un inverno gelido in Europa? Cosa sappiamo · oryginał: włoski
- Il Sole 24 OREKlimat, oto jak El Niño i arktyczny wir polarny mogą wpłynąć na europejską zimęClima, ecco come El Niño e il vortice polare artico potrebbero influenzare l'inverno europeo · oryginał: włoski
- Adam Scaife
- Ekspert ds. prognoz długoterminowych w Met Office, który podejrzewa, że El Niño mogło wpłynąć na osłabienie wiru
- Jennifer Francis
- Naukowczyni, która przekazała agencji Reuters, że osłabiony wir może spychać zimne powietrze na południe w stronę Eurazji i Ameryki Północnej
Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.
Wesprzyj Pollar