Wir polarny może rozpaść się na początku listopada. To najwcześniejszy taki przypadek od 1958 roku

Co pokazują modele prognostyczne

Prognozy zespołowe Europejskiego Centrum Prognoz Średnioterminowych (ECMWF) w ostatnich dniach stały się spójne. W nocnym modelu z poniedziałku 26 października 18 z 50 scenariuszy obliczanych codziennie przez centrum przewidywało rozpad wiru w ciągu kolejnych 15 dni. Dwanaście godzin później liczba ta wzrosła do 23, a we wtorek 27 października osiągnęła 43. Do czwartku 29 października wszystkie 50 scenariuszy wskazywało ten sam kierunek. Modele przewidują obecnie odwrócenie wiatrów stratosferycznych między 4 a 10 listopada, co oznaczałoby nagłe ocieplenie stratosfery.

26 paź, model nocny18

26 paź, 12 godzin później23

27 paź43

29 paź50

26 paź, model nocny

18 scenariusze na 50

26 paź, 12 godzin później

23 scenariusze na 50

27 paź

43 scenariusze na 50

29 paź

50 scenariusze na 50

Dane z tekstu artykułu

Czas i skala zjawiska

Wir polarny to pas silnych wiatrów zachodnich, który znajduje się około 12–50 kilometrów nad Arktyką i zazwyczaj wzmacnia się w trakcie jesieni. Analiza Severe Weather Europe wskazuje, że wiatry stratosferyczne mogą zmienić kierunek około 4 listopada. Modele ECMWF pokazują gwałtowne osłabienie wiatrów zachodnich w pierwszym tygodniu listopada, przy czym niektóre scenariusze zakładają ich całkowitą zmianę na wschodnie. Prognozy ECMWF wskazują również na wzrost temperatur w stratosferze o nawet 22 stopnie Celsjusza powyżej normy na wysokości około 30 kilometrów, a wir może podzielić się na centra nad Syberią i Ameryką Północną. Analiza prognoz wskazuje, że oczekiwane zdarzenie nastąpi o około trzy tygodnie wcześniej niż dotychczasowy rekord, a tak wczesne ocieplenie nie zostało odnotowane w serii danych rozpoczynającej się w 1958 roku.

Możliwe skutki dla Europy

Synoptycy twierdzą, że pierwsze efekty pogodowe mogą pojawić się w drugim tygodniu listopada, a niektóre prognozy pokazują temperatury poniżej średnich sezonowych w Europie zachodniej, środkowej i południowej około 8 listopada. MeteoNews przewiduje, że wir osłabnie o dwa do trzech tygodni wcześniej niż w ubiegłym roku i wskazuje, że nad Morzem Północnym może uformować się silny antycyklon, sprzyjający wiatrowi bise w Szwajcarii. Prognozy dla Londynu sugerują, że mrozy mogą nadejść wcześniej niż przewidywany początkowo spadek temperatur w styczniu. Prognozy NASA pokazują osłabienie cyrkulacji wiatrów, których prędkość spadnie z 26,9 mil na godzinę 31 października do 20,5 mil na godzinę 1 listopada i 9,3 mil na godzinę 3 listopada. Synoptycy ostrzegają również, że blokujący wyż nad północnym Atlantykiem i Skandynawią może przynieść długotrwałą, mroźną i suchą pogodę w Europie północnej, podczas gdy Europa południowa doświadczy łagodniejszych i bardziej wilgotnych warunków.

2026-10-31

26.9 mph

2026-11-01

20.5 mph

2026-11-03

9.3 mph

Dane z tekstu artykułu

Ostrożność badaczy

Naukowcy podkreślają, że słabszy wir nie oznacza automatycznie śniegu czy silnych mrozów. Bogdan Antonescu, badacz fizyki atmosfery, powiedział Euronews, że jakiekolwiek zakłócenia pozostają niepewne, a ich skutki dotarłyby do powierzchni ziemi dopiero po kilku tygodniach. Dodał, że szanse na chłód w Europie w grudniu lub styczniu wzrosły, ale nie jest to prognoza surowszej zimy.

„W praktyce nie jest to prognoza mówiąca, że nadchodzi surowsza zima.”

Judah Cohen, badacz z Massachusetts Institute of Technology, wypowiedział się bardziej stanowczo w komentarzach dla Fox Weather.

„Będzie to, jak sądzę niemal bez wątpienia, największe i najwcześniejsze zakłócenie wiru polarnego w historii pomiarów.”

Długoterminowe prognozy ECMWF sugerują możliwe ponowne osłabienie wiru od stycznia 2027 roku, a w prognozach uwzględnia się również zjawisko El Niño rozwijające się na Pacyfiku. Analiza 34 epizodów ocieplenia stratosfery wykazała, że często następowały po nich chłodniejsze okresy w Europie północnej i środkowej.