Wielka Brytania blokuje wywóz portretu Rembrandta wartego 71 mln funtów, by zatrzymać go w kraju
Rząd Wielkiej Brytanii nałożył tymczasowy zakaz wywozu obrazu Rembrandta z 1657 roku pt. „Portret Catriny Hooghsaet”, wycenianego na 71 mln funtów. Krajowi nabywcy mają czas do 26 grudnia 2026 roku na zebranie funduszy na jego zakup.
Odroczenie wywozu i wycena
Rząd Wielkiej Brytanii nałożył tymczasowy zakaz wywozu portretu autorstwa Rembrandta van Rijna z 1657 roku, wycenianego na 71 mln funtów (około 82,8 mln euro). Ministerstwo Kultury wprowadziło weto po złożeniu wniosku o licencję eksportową dla nieujawnionego miejsca przeznaczenia. Dzieło, uznane za skarb narodowy, jest najdroższym przedmiotem w historii objętym brytyjskim odroczeniem wywozu. Austriackie media podały wycenę na poziomie 71,7 mln funtów, czyli około 83 mln euro. Zgodnie z brytyjskimi przepisami o dziedzictwie narodowym, zawieszenie wywozu będzie obowiązywać co najmniej do 26 grudnia 2026 roku. Odroczenie to daje krajowym instytucjom, galeriom i prywatnym kolekcjonerom możliwość zgromadzenia funduszy pozwalających na wyrównanie ceny zakupu i zapobieżenie wywozowi portretu z kraju.
- Rembrandt maluje portret Catriny Hooghsaet w Amsterdamie.
- Obraz trafia do Wielkiej Brytanii.
- Walijski właściciel sprzedaje płótno w Sotheby's za 35 mln funtów.
- Dom aukcyjny Christie's sprzedaje obraz za 71 mln funtów.
- Wygasa okres tymczasowego odroczenia wywozu z Wielkiej Brytanii.
Proweniencja dzieła i poprzednie transakcje
Obraz pt. „Portret Catriny Hooghsaet” przedstawia zamożną mieszkankę Amsterdamu w czarnej sukni z białym kołnierzem i czepkiem. Rząd brytyjski określił portret jako jedno z najbardziej wyjątkowych późnych dzieł Rembrandta. Obraz przebywa w Wielkiej Brytanii od połowy XVIII wieku, spędzając większość tego czasu w prywatnej kolekcji właściciela z Walii. W 2015 roku walijski właściciel sprzedał płótno na aukcji w Sotheby's za 35 mln funtów anonimowemu zagranicznemu nabywcy. Wówczas również nałożono tymczasowe ograniczenie wywozu, jednak brytyjskie instytucje nie zdołały zebrać niezbędnych środków na jego zatrzymanie. Mimo nieudanej kampanii zbiórki funduszy, nabywca zdecydował wówczas o pozostawieniu obrazu na terytorium Wielkiej Brytanii. W ubiegłym roku dzieło zostało ponownie sprzedane w ramach prywatnej transakcji obsługiwanej przez Christie's za 71 mln funtów, co dom aukcyjny potwierdził w piątek.
- 2015 (Sotheby's)
- 35 mln £
- 2025 (Christie's)
- 71 mln £
Znaczenie kulturowe i dostęp publiczny
Brytyjskie władze zachęcają uprawnione galerie, muzea publiczne i darczyńców do zgłaszania zainteresowania przed grudniowym terminem. Ministerstwo Kultury poinformowało, że głównym celem jest zachowanie obrazu w Wielkiej Brytanii i zapewnienie długoterminowego dostępu publicznego. Minister kultury Ruth Mackenzie zaapelowała do organizacji kulturalnych, darczyńców i miłośników twórczości Rembrandta o udział w procesie pozyskania dzieła.
Skala, piękno i historia tego arcydzieła sprawiają, że kluczowe jest, aby partnerzy kulturalni, fundatorzy, patroni i wielbiciele Rembrandta przyczynili się do utrzymania tego dzieła w jego należnym historycznym miejscu w Wielkiej Brytanii.
Mackenzie zauważyła, że portret utrzymuje stałą obecność w krajobrazie kulturowym kraju.
Dzieło to od wieków stanowi integralną część brytyjskiego życia kulturalnego.
Jeśli uprawniony krajowy nabywca wyrazi formalne zainteresowanie do 26 grudnia 2026 roku, rząd może przyznać drugi okres odroczenia, aby umożliwić zebranie pełnej kwoty finansowania.
