Wenezuela i Izrael przywracają usługi konsularne po 17 latach zerwanych stosunków dyplomatycznych
Wenezuela i Izrael ogłosiły 11 sierpnia 2026 r. porozumienie w sprawie ustanowienia usług konsularnych dla swoich obywateli. Kończy to 17-letni okres zerwania stosunków dyplomatycznych, zapoczątkowany przez Hugo Cháveza w 2009 r. w reakcji na izraelską ofensywę w Strefie Gazy.
Ogłoszenie porozumienia
Wenezuela i Izrael poinformowały we wtorek, 11 sierpnia 2026 r., o uzgodnieniu mechanizmu koordynacji, który umożliwi świadczenie usług konsularnych obywatelom obu państw. Wspólne oświadczenie, opublikowane przez wenezuelskie MSZ, nie przewiduje pełnego przywrócenia stosunków dyplomatycznych. Izraelski minister spraw zagranicznych Gideon Sa'ar potwierdził porozumienie w serwisie X, używając sformułowania „wznowienie relacji konsularnych między Izraelem a Wenezuelą”. Wenezuelski komunikat był bardziej powściągliwy i uniknął słowa „wznowienie”.
Rozmowy toczyły się w ostatnich tygodniach między Sa'arem a wenezuelskim ministrem spraw zagranicznych Félixem Plasencią, który zastąpił Yvána Gila zaledwie kilka tygodni wcześniej. Gil przez dwa i pół roku utrzymywał twardą linię wobec Izraela na forach wielostronnych. Plasencia, mający doświadczenie w dyskretnych negocjacjach z Waszyngtonem, doprowadził do porozumienia w pierwszych dniach urzędowania.
Trzęsienie ziemi jako katalizator
Do zbliżenia doszło po wysłaniu przez Izrael delegacji humanitarnej do Wenezueli po dwóch trzęsieniach ziemi, które nawiedziły kraj 24 czerwca 2026 r. W skład grupy weszli inżynierowie budownictwa oraz co najmniej jeden wysoki rangą oficer Sił Obronnych Izraela, Elad Edri, który doradzał w kwestii usuwania gruzu. Wenezuelska społeczność żydowska wsparła logistykę, a tymczasowa prezydent Delcy Rodríguez publicznie podziękowała Izraelowi za pomoc. W wyniku trzęsień ziemi zginęło ponad 6000 osób. Wenezuela zaktualizowała bilans ofiar w poniedziałek, 10 sierpnia.
Wspólne oświadczenie wskazuje, że oba kraje zgodziły się „kontynuować dwustronną współpracę techniczną wynikającą z działań ratunkowych i naprawczych” po kataklizmie. Podkreślono również „znaczenie więzi między państwem Izrael a społecznością żydowską zamieszkującą Wenezuelę, która stanowi historyczny most przyjaźni między oboma krajami”. Według Światowego Kongresu Żydów w Wenezueli mieszka około 6000 osób pochodzenia żydowskiego.
- Wenezuela zrywa stosunki dyplomatyczne z Izraelem za prezydentury Hugo Cháveza
- Stany Zjednoczone chwytają Nicolása Maduro; Delcy Rodríguez zostaje tymczasowym prezydentem
- Dwa trzęsienia ziemi w Wenezueli, śmierć ponad 6000 osób
- Wenezuela ogłasza wycofanie się z Międzynarodowego Trybunału Karnego
- Minister spraw zagranicznych Plasencia spotyka się z wielkim rabinem Isaakiem Cohenem w Caracas
- Wenezuela i Izrael ogłaszają porozumienie w sprawie usług konsularnych
Przegrupowanie polityczne
Porozumienie wpisuje się w szerszą zmianę geopolityczną po schwytaniu byłego prezydenta Nicolása Maduro przez Stany Zjednoczone 3 stycznia 2026 r. Tymczasowa prezydent Delcy Rodríguez, wcześniej wiceprezydent u boku Maduro, odsunęła Wenezuelę od antyamerykańskiej retoryki ery Cháveza na rzecz zbliżenia z Waszyngtonem. Wenezuela zdystansowała się również od Kuby oraz Iranu, który był bliskim partnerem za rządów Cháveza i Maduro, szczególnie w sektorze naftowym.
W lipcu Wenezuela ogłosiła wycofanie się z Międzynarodowego Trybunału Karnego, argumentując to rzekomą stronniczością wobec Globalnego Południa. Stanowisko to jest zbieżne z konfrontacyjną polityką administracji Donalda Trumpa wobec trybunału. Sa'ar określił porozumienie konsularne jako „kolejne dobre wieści z Ameryki Południowej”. W ubiegłym tygodniu Chile i Honduras przywróciły swoich ambasadorów w Izraelu.
Siedemnastoletnie zerwanie
Wenezuela zerwała stosunki dyplomatyczne z Izraelem w styczniu 2009 r. na polecenie ówczesnego prezydenta Hugo Cháveza, tydzień po wydaleniu izraelskiego ambasadora z Caracas. Decyzja była odpowiedzią na izraelską operację „Płynny Ołów” w Strefie Gazy, trwającą około 22 dni, w której zginęło około 1300 osób w Gazie oraz 13 Izraelczyków. W tym samym czasie stosunki z Izraelem zerwała również Boliwia.
Za rządów Cháveza i Maduro Wenezuela utrzymywała krytyczny kurs wobec Izraela i wspierała Palestynę. W czerwcu 2010 r. Chávez wystąpił w telewizji państwowej po izraelskim ataku na Flotyllę Wolności.
Niech będzie przeklęte państwo Izrael! Niech będzie przeklęte, terrorystyczne i mordercze!
W czerwcu 2025 r. Diosdado Cabello nazwał Izrael „wściekłym psem” i świętował irańskie ataki na ten kraj. W niedzielę, 9 sierpnia, Plasencia spotkał się z wielkim rabinem Isaakiem Cohenem z Wenezuelskiego Stowarzyszenia Izraelitów, który wnioskował o przywrócenie relacji dyplomatycznych i konsularnych, aby „zaspokoić potrzeby społeczności żydowskiej” w Wenezueli.
