Węgry składają projekt ustawy o biurze antykorupcyjnym i przystępują do prokuratury UE, odblokowując 10 mld euro zamrożonych funduszy

Węgierski rząd w piątek działał na trzech równoległych torach, aby zreformować architekturę antykorupcyjną i przywrócić dostęp do funduszy Unii Europejskiej, które zostały wstrzymane za poprzedniej administracji Viktora Orbana.

Premier Peter Magyar, który w kwietniu odniósł miażdżące zwycięstwo wyborcze, kończąc 16-letnie rządy Orbana, złożył w parlamencie projekt ustawy tworzącej Krajowe Biuro Ochrony i Odzyskiwania Mienia, podczas gdy Komisja Europejska potwierdziła, że Węgry przystąpią do Prokuratury Europejskiej (EPPO). Kilka godzin później Rada Unii Europejskiej zatwierdziła węgierski plan odbudowy, co jest krokiem proceduralnym w kierunku uwolnienia około 10 mld euro (11,43 mld dolarów) zamrożonych funduszy UE.

Nowe ciało antykorupcyjne

Krajowe Biuro Ochrony i Odzyskiwania Mienia jest centralnym elementem tego, co Magyar nazwał „Operacją Czyściec”. Jego mandat, zgodnie z projektem opublikowanym na stronie internetowej parlamentu, polega na „ujawnianiu przeszłych nadużyć i zapobieganiu przyszłym naruszeniom”. Tekst stwierdza, że podatność majątku publicznego jest „nie tylko ryzykiem finansowym, ale także demokratycznym”.

Biuro będzie identyfikować, śledzić i odzyskiwać mienie bezprawnie usunięte z własności publicznej oraz szerzej badać zarządzanie majątkiem publicznym. Na jego czele stanie prezes i czterech zastępców, z których trzech musi być prokuratorami; wszystkie nominacje wymagają zgody parlamentu. Magyar wcześniej powiedział, że korupcja, w tym rzekome nadużycia funduszy publicznych, kosztowała Węgrów w ostatnich latach od 8% do 10% produktu krajowego brutto. Orban zaprzeczył zarzutom.

Przystąpienie do Prokuratury Europejskiej

Komisja Europejska przyjęła w piątek decyzję potwierdzającą udział Węgier w EPPO. Budapeszt staje się 25. państwem członkowskim UE przystępującym do tego organu, który działa od czerwca 2021 r. pod kierownictwem głównej prokurator Laury Codruțy Kovesi. Do tej pory poza mechanizmem pozostawały Węgry, Irlandia i Dania.

To mile widziany krok w walce z oszustwami i korupcją. Obywatele Węgier mają teraz gwarancję, że fundusze europejskie będą wykorzystywane w ich interesie.

EPPO prowadzi dochodzenia i ściga przestępstwa naruszające interesy finansowe UE, w tym oszustwa subsydiowe, korupcję i transgraniczne oszustwa VAT przekraczające 10 mln euro. Węgry muszą teraz wyznaczyć prokuratorów europejskich i delegowanych prokuratorów oraz wdrożyć środki administracyjne, zanim EPPO będzie mogła wykonywać swoje uprawnienia na terytorium Węgier. Rząd Magyara złożył wniosek o przystąpienie w maju, wkrótce po objęciu urzędu.

Europejski komisarz ds. demokracji, sprawiedliwości i praworządności Michael McGrath z zadowoleniem przyjął ten krok, nazywając go wkładem we „wzmocnienie ochrony pieniędzy europejskich podatników i poszanowanie praworządności w całej Unii”.

Odblokowanie funduszy odbudowy UE

Zatwierdzenie przez Radę węgierskiego planu odbudowy to kolejny krok w procesie, który może uwolnić około 10 mld euro w postaci dotacji i pożyczek, które Bruksela zawiesiła z powodu obaw o przejrzystość i korupcję. Ursula von der Leyen sygnalizowała w maju, po spotkaniu z nowym premierem, że UE jest gotowa odblokować około 16,4 mld euro dla Węgier.

Magyar odniósł się do tych trzech wydarzeń w poście na Facebooku: „Wszystko dobre, co przychodzi w trójkach. Fundusze UE i prokuratura – odhaczone. A właśnie złożyliśmy ustawę o Krajowym Biurze Ochrony i Odzyskiwania Mienia”.

Zbiegnięcie się tych trzech środków w jednym dniu ma na celu pokazanie Brukseli, że Budapeszt wdrożył skuteczne zabezpieczenia antykorupcyjne po latach napiętych stosunków za rządów Orbana. Przystąpienie do EPPO i krajowa ustawa antykorupcyjna tworzą razem podwójną architekturę egzekwowania prawa, jedną działającą na poziomie europejskim, a drugą w ramach instytucji węgierskich.