Miasta Dolnej Saksonii wybierają różne ścieżki w egzekwowaniu zakazu żwirowych ogrodów: od perswazji do kar

Mozaika egzekwowania przepisów w całym kraju

Badanie przeprowadzone przez Niemiecką Agencję Prasową (dpa) ujawniło rażąco niespójne podejście do nielegalnych żwirowych ogrodów w miastach Dolnej Saksonii. Podczas gdy orzeczenie Wyższego Sądu Administracyjnego w Lüneburgu (OVG) z 2023 r. wyjaśniło, że organy budowlane mają zasadniczo prawo nakazać usunięcie żwirowych ogrodów, wdrażanie tych przepisów różni się diametralnie w zależności od miasta. Kodeks budowlany Dolnej Saksonii nakazuje, aby niezabudowane obszary działek budowlanych były terenami zielonymi, jednak wiele gmin historycznie polegało na dobrej woli właścicieli nieruchomości.

Twarda linia: systematyczne kontrole

Niektóre miasta przyjęły proaktywne podejście do egzekwowania przepisów. Wolfsburg od 2023 r. systematycznie kontroluje działki budowlane pod kątem nielegalnych żwirowych nawierzchni. Rzecznik miasta poinformował, że sprawdzono 450 nieruchomości w dwóch obszarach mieszkalnych, a 136 żwirowych ogrodów zostało „zidentyfikowanych”. Właściciele zostali następnie poinstruowani, aby przekształcić te obszary w tereny zielone. W Brunszwiku nadzór budowlany również prowadzi systematyczne kontrole, otwierając w samym 2025 r. 20 nowych spraw. Miasto łączy to z prewencyjną pracą edukacyjną, taką jak dystrybucja ulotek, i odnotowuje wzrost liczby spraw od czasu rozpoczęcia przeglądu nowego obszaru rozwojowego w 2023 r.

Osoby, których to dotyczyło, zostały poinformowane o tle prawnym i w większości wykazały zrozumienie. Tylko w nielicznych przypadkach wydano nakazy nadzoru budowlanego dotyczące przekształcenia żwirowych nawierzchni w tereny zielone oraz odpowiednie grzywny.

Łagodne podejście: edukacja i zachęty

W przeciwieństwie do tego, inne miasta stawiają na edukację, a nie egzekwowanie. Osnabrück nie prowadzi systematycznych, obejmujących całe obszary kontroli, zamiast tego bada indywidualne przypadki tylko wtedy, gdy otrzyma konkretne zgłoszenia. Rzecznik stwierdził, że miasto polega „przede wszystkim na edukacji i zachętach, a nie na zakazach i kontrolach”. Hildesheim również nie prowadzi aktywnych poszukiwań żwirowych ogrodów i nie wydało żadnych nakazów usunięcia, mimo że obowiązek zazieleniania obowiązuje od kilku lat. Miasto zauważa, że czasami otrzymuje telefony od zaniepokojonych właścicieli nieruchomości, którym wyjaśnia, że żwirowy ogród nie uzyskuje ochrony prawnej tylko dlatego, że pozostawał nieodkryty przez lata.

Środkowa droga Lüneburga

Lüneburg reprezentuje podejście hybrydowe. Miasto zwiększyło liczbę kontroli żwirowych ogrodów w zeszłym roku, ale wcześniej koncentrowało się głównie na „edukacji i dobrowolności” – z umiarkowanym sukcesem. Gdy nadzór budowlany odkryje żwirowy ogród, właściciel nieruchomości otrzymuje teraz list z instrukcjami dotyczącymi przeprojektowania i sześciomiesięcznym terminem. Do tej pory zidentyfikowano 28 żwirowych ogrodów, a niektóre zostały już przeprojektowane. Ta zmiana sugeruje rosnącą niecierpliwość wobec czysto dobrowolnych środków.

Wyraźne wskazanie, że istniejący żwirowy ogród nie podlega ochronie prawnej – ani przez upiększające opisy, ani przez lata pozostawania nieodkrytym – skłania niektórych dzwoniących do refleksji.

Tło prawne

Orzeczenie OVG Lüneburg z 2023 r. stanowi prawną podstawę wszelkich działań egzekucyjnych, ale badanie wyraźnie pokazuje, że sama decyzja sądu nie tworzy jednolitego krajobrazu. Wybór między kampanią perswazji a kampanią kar pozostaje lokalną decyzją polityczną, tworząc sytuację, w której obowiązek właściciela nieruchomości do wykopania kamieni zależy w dużej mierze od jego kodu pocztowego.