Bloomberg: Ursula von der Leyen unika wspólnej konferencji z Karolem Nawrockim na szczycie V4

Program szczytu w Trenczynie

Prezydenci Polski, Słowacji, Czech i Węgier spotkali się w czwartek 5 listopada w słowackim Trenczynie na szczycie Grupy Wyszehradzkiej. Karol Nawrocki przybył na Słowację w środowe popołudnie, biorąc udział w spotkaniu przedstawicieli banków centralnych grupy. Czwartkowy program rozpoczął się ceremonią powitania na dziedzińcu zamkowym, po której odbyła się sesja plenarna oraz śniadanie robocze z udziałem Ursuli von der Leyen. Dzień zakończyć miała wizyta przy odrestaurowanym zabytkowym moście kolejowym.

Marcin Przydacz, szef prezydenckiego Biura Polityki Międzynarodowej, przed spotkaniem wskazał trzy główne tematy: bezpieczeństwo, energetykę oraz przyszłość struktur euroatlantyckich. Kwestie bezpieczeństwa koncentrowały się wokół zagrożeń ze strony Rosji, natomiast rozmowy o energii miały uwzględniać sytuację na Bliskim Wschodzie. Na liście znalazło się również rozszerzenie UE, w tym aspiracje członkowskie Ukrainy i Mołdawii. Przydacz ogłosił także skład polskiej delegacji: wicemarszałkowie Sejmu Krzysztof Bosak i Marcin Horała, przewodniczący klubu parlamentarnego Prawa i Sprawiedliwości Mariusz Błaszczak oraz wiceminister spraw zagranicznych Artur Harazim.

Rozszerzenie i agenda UE

Prezydent Słowacji Peter Pellegrini po czwartkowym spotkaniu stwierdził, że głównym tematem było rozszerzenie UE, które prezydenci uznali za jedną z najbardziej strategicznych inwestycji w bezpieczeństwo i przyszły rozwój Europy. Przydacz argumentował, że kraje kandydujące muszą przeprowadzać reformy i budować dobre relacje z sąsiadami, wskazując na Polskę i Ukrainę jako przykład. Podkreślił to w następujących słowach:

„Jest jasne, że od krajów kandydujących należy wymagać przeprowadzania odpowiednich reform.”

Dodał, że ewentualna akcesja Ukrainy będzie zależeć od Polski, a nie odwrotnie, oraz że Kijów powinien dążyć do jak najlepszych relacji z Warszawą, również w kwestiach polityki historycznej. W odniesieniu do polityki klimatycznej Przydacz ocenił, że podejście UE wymaga krytycznej oceny, ponieważ nadmierna ideologizacja może osłabiać konkurencyjność europejskiej gospodarki.

Von der Leyen a konferencja prasowa

Bloomberg, cytowany przez Rzeczpospolitą, poinformował, że von der Leyen wycofała się z zaplanowanej po szczycie konferencji prasowej, w której miał uczestniczyć Nawrocki. Według źródeł agencji, przewodnicząca początkowo rozważała całkowite odwołanie udziału w szczycie, jednak zmieniła zdanie z obawy przed negatywnym rozgłosem. Zrezygnowała natomiast z briefingu, co źródła określiły jako gest wobec Donalda Tuska: nie chciała, aby jej obecność legitymizowała stanowisko Nawrockiego w sprawie Trybunału Konstytucyjnego. Zapytany przez dziennikarzy o ewentualne spotkanie Nawrockiego z von der Leyen, Przydacz zarzucił jej selektywne podejście do praworządności i nie potwierdził, czy prezydent poruszy kwestię Trybunału. Wcześniej Komisja Europejska poparła rząd w tym sporze, zauważając, że wybór sędziów Trybunału leży w kompetencjach Sejmu. Komisarz UE ds. praworządności Michael McGrath stwierdził, że polski Trybunał Konstytucyjny musi być w stanie funkcjonować zgodnie z polską konstytucją i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE.

Spór o Trybunał Konstytucyjny

Pod koniec października sędziowie wybrani przez Sejm weszli do budynku Trybunału Konstytucyjnego. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska, najdłużej orzekająca w Trybunale, ogłosiła zawieszenie prezesa Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego, powołując się na naruszenia ze strony Święczkowskiego. Przed budynkiem rozmieszczono oddziały policji, oficjalnie w celu zapewnienia bezpieczeństwa sędziom, a na zewnątrz trwały protesty. Nawrocki po powrocie z podróży do Senegalu udał się w nocy do Trybunału. W kolejnych dniach krytykował podjęte tam działania, co wyraził podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa Narodowego:

„Praworządności nie można przywracać metodami, które same w sobie rażąco naruszają prawo.”