Janez Janša wylicza przypadki naruszeń praworządności w UE, w tym sytuację wokół polskiego Trybunału Konstytucyjnego

Zawieszenie i nowa kierująca pracami Trybunału

W piątek 30 października polski Trybunał Konstytucyjny ogłosił zawieszenie prezesa Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego w pełnieniu obowiązków. Do kierowania pracami Trybunału wyznaczono sędzię Annę Korwin-Piotrowską, wybraną przez obecny Sejm. Zmiany wywołały spór między przedstawicielami prezydenta Karola Nawrockiego a sędziami wybranymi przez obecny Sejm, a media opublikowały później nagrania z konfrontacji wewnątrz budynku.

Nawrocki przerywa podróż

W piątek wieczorem prezydent Karol Nawrocki przerwał lot do Senegalu i udał się do budynku Trybunału, docierając na miejsce w nocy. Po wyjściu z budynku zapowiedział pilne konsultacje z siłami parlamentarnymi, argumentując, że doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego. Premier Donald Tusk odpowiedział, że przywracanie praworządności jest obowiązkiem rządu. Raporty nie podają, kiedy odbędą się konsultacje ani kto poza siłami parlamentarnymi weźmie w nich udział.

Lista dziesięciu przypadków Janšy

W sobotę 31 października premier Słowenii Janez Janša opublikował na platformie X listę dziesięciu wydarzeń, które jego zdaniem nie powinny mieć miejsca w państwach członkowskich UE w momencie przystąpienia Słowenii do wspólnoty. Pierwszymi punktami było unieważnienie wyborów prezydenckich w Rumunii oraz zamknięcie programu informacyjnego w węgierskiej telewizji publicznej. Na tej samej liście umieścił wysłanie policji do polskiego Trybunału Konstytucyjnego, a także przejęcie przez policję polskiej telewizji publicznej i wymianę jej kierownictwa. W odniesieniu do Słowenii wskazał na uwięzienie lidera partii prowadzącej w sondażach na trzy tygodnie przed wyborami oraz na zakończenie kadencji kierownictwa nadawcy publicznego połączone z czystkami kadrowymi. Inne punkty obejmowały uwięzienie byłych członków węgierskiego rządu bez możliwości obrony, przyspieszone przyznanie prawie miliona obywatelstw osobom, które nazwał nielegalnymi migrantami w Hiszpanii, oraz zamknięcie nowej elektrowni jądrowej obok gazociągu z Rosji w Niemczech. Skrytykował również UE za opodatkowanie energii węglowej przy jednoczesnym zamykaniu elektrowni jądrowych i przenoszeniu przemysłu do krajów o słabszych standardach środowiskowych.

Reakcje europejskich konserwatystów

Zareagowali również włoscy członkowie Parlamentu Europejskiego. Carlo Fidanza, szef delegacji Braci Włochów w grupie Europejskich Konserwatystów i Reformatorów oraz wiceprzewodniczący partii, wydał oświadczenie, w którym określił działania rządu jako próbę obalenia porządku konstytucyjnego, nazywając to „lekką” wersją zamachu stanu. Potępił rząd Tuska za odchodzenie od demokracji liberalnej i poparł wysiłki prezydenta Nawrockiego na rzecz przywrócenia porządku konstytucyjnego. Nicola Procaccini, współprzewodniczący grupy EKR w Parlamencie Europejskim, stwierdził, że działania rządu są wyraźnym i poważnym naruszeniem praworządności. Potępił to, co określił jako atak na niezależność sądownictwa, i wyraził poparcie dla obrony porządku konstytucyjnego przez prezydenta.

Stan sporu

Spór o Trybunał wykracza obecnie poza granice Polski, co pokazują wpis Janšy i oświadczenia europosłów. Raporty nie podają daty konsultacji zapowiedzianych przez Nawrockiego. Nie określają również harmonogramu prac Trybunału pod nowym kierownictwem.