Von der Leyen proponuje Kanadzie status stowarzyszony z UE i przedstawia nowe zasady ochrony granic

Partnerstwo strategiczne z Kanadą

W swoim szóstym dorocznym orędziu o stanie Unii Europejskiej w Strasburgu, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zaproponowała Kanadzie status pierwszego stowarzyszonego członka Unii Europejskiej. Premier Kanady Mark Carney uczestniczył w sesji w Parlamencie Europejskim przed swoim własnym wystąpieniem zaplanowanym na czwartek. Propozycja ta jest następstwem styczniowego przemówienia Carneya w Davos, w którym opowiedział się za sojuszem średnich potęg, oraz jego późniejszego wywiadu dotyczącego dwustronnej integracji gospodarczej. Handel między blokiem a Kanadą przekracza obecnie 130 mld euro w ramach Kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej (CETA) podpisanej 30 października 2016 r. Choć kanclerz Niemiec Friedrich Merz wcześniej sugerował status stowarzyszony dla Ukrainy bez prawa weta w radzie, stali przedstawiciele państw członkowskich pozostają podzieleni w kwestii utworzenia nowej kategorii.

Europejskie ramy bezpieczeństwa

Von der Leyen przedstawiła plany utworzenia Europejskiej Rady Bezpieczeństwa, opracowane we współpracy z wysoką przedstawiciel ds. polityki zagranicznej Kają Kallas. Ramy te obejmują narzędzie konsultacyjne wzorowane na art. 4 traktatu NATO, pozwalające państwom członkowskim na zwoływanie sojuszników w obliczu zagrożeń terytorialnych lub bezpieczeństwa. W trakcie 75-minutowego przemówienia przewodnicząca Komisji ani razu nie wspomniała bezpośrednio o Donaldzie Trumpie, Władimirze Putinie ani Stanach Zjednoczonych. Proponowana struktura bezpieczeństwa zaprasza do współpracy zewnętrznych sojuszników, w tym Kanadę, Wielką Brytanię i Norwegię. Von der Leyen wezwała również do przyjęcia jednolitej strategii dotyczącej sztucznej inteligencji, obronności, energii, konkurencyjności oraz ukończenia jednolitego rynku do końca 2027 r.

Mechanizm kryzysowy w migracji

Przechodząc do zarządzania granicami, von der Leyen ogłosiła mechanizm reagowania kryzysowego, który ma umożliwić przyspieszone procedury powrotowe w przypadku nagłego wzrostu presji migracyjnej. Inicjatywa ta jest odpowiedzią na kryzys w Ceucie, gdzie 30 lipca co najmniej 80 000 osób przedostało się do hiszpańskiego miasta autonomicznego z Maroka. Komisja zaklasyfikowała skoordynowane masowe przekraczanie granic, obok cyberataków i wtargnięć dronów, jako zagrożenia hybrydowe wykorzystujące grupy ludności. Premier Hiszpanii Pedro Sánchez musiał zmierzyć się z krajową krytyką w związku z tą sytuacją, kierując zapytania dotyczące nieletnich migrantów do burmistrza Ceuty Juana Jesúsa Vivasa.

„Wydarzenia tego lata pokazują, że nasze narzędzia muszą ewoluować, zwłaszcza w celu radzenia sobie z sytuacjami kryzysowymi.”

Trendy graniczne i standardy prawne

Proponowane ramy kryzysowe wprowadzają ściśle określone, ograniczone czasowo elastyczności proceduralne, przy jednoczesnym przestrzeganiu szerszego Paktu o migracji i azylu. Von der Leyen przytoczyła dane operacyjne wskazujące, że nielegalne przekroczenia granic Unii Europejskiej spadły o 55% w ciągu ostatnich dwóch lat, a następnie o kolejne 35% w 2026 r. Zwracając się bezpośrednio do władz hiszpańskich, potwierdziła europejskie wsparcie dla autonomicznej enklawy.

„Granica w Ceucie to granica europejska. Ponieważ Ceuta to Hiszpania. Ceuta to Europa. A Europa będzie po waszej stronie.”

Przewodnicząca Komisji zapewniła, że instytucje europejskie będą chronić podstawowe prawa człowieka, utrzymując pełną suwerenną władzę nad granicami zewnętrznymi. Wyznaczyła również cel administracyjny, jakim jest ukończenie europejskiego jednolitego rynku do końca 2027 r. Wdrożenie zarówno przepisów dotyczących migracji kryzysowej, jak i poziomu członkostwa stowarzyszonego będzie wymagało jednomyślnej zgody rządów państw członkowskich w Radzie Europejskiej.

Ostatnie dwa lata55%

2026 rok do tej pory35%

Ostatnie dwa lata

55 %

2026 rok do tej pory

35 %

Dane z tekstu artykułu