Przywódcy Grupy Wyszehradzkiej spotykają się z premierem Irlandii w sprawie budżetu UE i cen energii

Szczyt w Bratysławie i ostrzeżenia dotyczące polityki energetycznej

Premierzy państw Grupy Wyszehradzkiej (Polski, Słowacji, Czech i Węgier) spotkali się 10 września 2026 r. na Zamku Bratysławskim z premierem Irlandii Michealem Martinem, którego rząd objął w lipcu 2026 r. rotacyjną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Słowacja, która również w lipcu 2026 r. przejęła przewodnictwo w V4, była gospodarzem rozmów między premierem Słowacji Robertem Fico, premierem Polski Donaldem Tuskiem, premierem Czech Andrejem Babišem oraz premierem Węgier Péterem Magyarem. Głównym tematem dyskusji były wysokie koszty energii elektrycznej. Donald Tusk ostrzegł, że gospodarki Europy Środkowej mierzą się z jednymi z najwyższych cen prądu na świecie. Tusk oświadczył, że Polska i koalicja V4 będą aktywnie wetować wszelkie propozycje Unii Europejskiej, które grożą wzrostem regionalnych kosztów energii, wymieniając w szczególności systemy handlu emisjami ETS-1 i ETS-2.

Niezależnie od tego, czy mówimy o ETS-1, ETS-2 czy innych propozycjach, wszystko, co niesie ze sobą ryzyko droższej energii, będzie przez nas blokowane.

Konkurencyjność przemysłu a regulacje klimatyczne

Donald Tusk powiązał koszty energii bezpośrednio z konkurencyjnością przemysłu Unii Europejskiej na arenie globalnej. Podkreślił, że Unia Europejska nie może realnie konkurować ze Stanami Zjednoczonymi czy Chinami, dopóki wysokie ceny energii utrzymują się w państwach członkowskich. Polski premier wezwał instytucje w Brukseli do zakończenia naiwnego podejścia do ambitnej polityki klimatycznej, która zagraża krajowym przemysłom i gospodarstwom domowym. Tusk zaznaczył również, że jakiekolwiek zwiększone finansowanie europejskie nie może obciążać pracujących obywateli. Zamiast tego wezwał europejskich urzędników do poważnego potraktowania propozycji Parlamentu Europejskiego dotyczących zwiększenia dochodów poprzez opodatkowanie handlu kryptowalutami, hazardu oraz wielkich korporacji czerpiących zyski z państw członkowskich.

Negocjacje budżetu Unii Europejskiej na lata 2028–2034

Przywódcy ocenili przygotowania do kolejnych wieloletnich ram finansowych Unii Europejskiej na lata 2028–2034, przedstawiając swoje wspólne priorytety Michealowi Martinowi. Premier Słowacji Robert Fico nalegał, aby fundusze spójności oraz Wspólna Polityka Rolna pozostały nienaruszone i bez cięć. Premier Węgier Péter Magyar poparł żądanie wsparcia rolnictwa i funduszy spójności, stwierdzając, że nowy budżet musi być sprawiedliwy dla wszystkich państw członkowskich. Premier Czech Andrej Babiš wskazał na opiekę zdrowotną jako główny priorytet Pragi w nadchodzących negocjacjach budżetowych. Tusk podkreślił, że przyszłe plany wydatków Unii Europejskiej muszą uwzględniać ogromne wysiłki finansowe i logistyczne podejmowane przez państwa przyfrontowe w celu zabezpieczenia zewnętrznej granicy lądowej oraz udzielania bezpośredniej pomocy Ukrainie.

Odrodzenie sojuszu wyszehradzkiego i przyszłe działania

Robert Fico ogłosił, że partnerstwo regionalne odzyskało swoją sprawność operacyjną po wcześniejszych podziałach wewnętrznych, zauważając, że cztery suwerenne rządy podzielają wspólne europejskie wartości i interesy. Fico wyjaśnił, że Słowacja, sprawująca rotacyjną prezydencję w V4 do połowy 2027 r., koncentruje się na tematach łączących grupę, a nie na kwestiach dzielących. Słowacki gospodarz ujawnił plany poszerzenia działań dyplomatycznych, zamierzając zaprosić kanclerza Niemiec Friedricha Merza na kolejne spotkanie V4 oraz dążąc do spotkania z prezydentem Francji przed końcem 2026 r. Donald Tusk utrzymał, że przyszły kierunek Unii Europejskiej będzie w dużej mierze kształtowany przez decyzje podejmowane w Warszawie, Budapeszcie, Pradze i Bratysławie.

Grupa Wyszehradzka znów żyje. I po raz kolejny jest zdolna do wyrażania wspólnych stanowisk oraz rozwiązywania problemów, które przed nami stoją.