Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę o parytetach płci w spółkach giełdowych i skierował ją do Trybunału Konstytucyjnego

Podpisanie i skierowanie do TK

30 lipca 2026 r. prezydent Karol Nawrocki podpisał pięć ustaw, w tym nowelizację wdrażającą unijną dyrektywę Women on Boards. Jednocześnie zapowiedział skierowanie ustawy o równowadze płci do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej. Kancelaria Prezydenta poinformowała, że Nawrocki podpisał ustawę ze względu na wartości zawarte w art. 33 Konstytucji RP, który gwarantuje równość kobiet i mężczyzn, oraz w celu ograniczenia niesprawiedliwości na rynku pracy. Prezydent ocenił jednak, że ustawa zawiera poważne błędy legislacyjne i może naruszać wolność działalności gospodarczej oraz zasadę proporcjonalności, co potencjalnie osłabi konkurencyjność przedsiębiorstw. Kancelaria dodała, że ustawa w sposób nieproporcjonalny ogranicza wolność gospodarczą, ingeruje w autonomię organizacyjną spółek publicznych oraz nakłada szerokie obowiązki administracyjne i biurokratyczne. Prezydent chce, aby Trybunał zbadał, czy cel zwiększenia równych szans został osiągnięty kosztem konstytucyjnie chronionej wolności gospodarczej oraz czy ustawodawca zachował właściwą równowagę między interesem publicznym a prawami przedsiębiorców.

Wymogi ustawy

Przepisy wprowadzają pojęcie „niedoreprezentowanej płci” – płci, której przedstawiciele zajmują nie więcej niż 49% stanowisk w organach spółki. Ustawa wymaga, aby osoby tej płci zajmowały liczbę miejsc najbliższą 33% wszystkich stanowisk w zarządach i radach nadzorczych. Zasady dotyczą dużych spółek giełdowych z siedzibą w Polsce, których przynajmniej jedna akcja jest notowana na rynku regulowanym w państwie członkowskim UE, pod warunkiem zatrudniania co najmniej 250 osób i osiągania rocznego obrotu powyżej 50 mln euro lub sumy bilansowej powyżej 43 mln euro. Mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa są wyłączone z tych przepisów. Spółki muszą ustalić jasne, obiektywne i niedyskryminujące kryteria wyboru kandydatów przed rozpoczęciem procesu rekrutacji. W przypadku porównywalnych kwalifikacji kandydatów, pierwszeństwo należy przyznać osobie płci niedoreprezentowanej. Kandydaci, którzy uznają, że zasady zostały naruszone, mogą dochodzić odszkodowania na drodze sądowej.

Punkt wyjścia w Polsce

Według Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn w 2021 r. kobiety zajmowały 30,6% stanowisk w organach największych spółek giełdowych. W spółkach objętych nową ustawą kobiety stanowią obecnie 26% członków rad nadzorczych, a w co trzeciej spółce kobieta przewodniczy radzie nadzorczej, co jest najlepszym wynikiem w Europie. Kobiety zajmują 16% stanowisk w zarządach. Biorąc pod uwagę wszystkie role menedżerskie w dużych i małych firmach, Polki zajmują 44% stanowisk, co plasuje Polskę na drugim miejscu w Europie za Łotwą, według danych z trzeciego kwartału 2020 r.

Reakcja rządu

Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek z zadowoleniem przyjął decyzję prezydenta o podpisaniu ustawy.

Dobre wieści – ustawa wdrażająca dyrektywę Women on Boards wejdzie w życie.

Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśliło, że nowe przepisy mają poprawić stosowanie równych szans dla kobiet i mężczyzn na najwyższych stanowiskach kierowniczych oraz budować nowoczesny, sprawiedliwy i konkurencyjny rynek pracy, gdzie awanse opierają się na wiedzy i kompetencjach, a rekrutacja jest przejrzysta i wolna od dyskryminacji.

Inne ustawy podpisane tego samego dnia

Oprócz przepisów o równowadze płci, prezydent Nawrocki podpisał cztery inne ustawy bez kierowania ich do Trybunału Konstytucyjnego. Należą do nich nowelizacja Kodeksu pracy upraszczająca definicję mobbingu, podnosząca minimalne odszkodowania dla ofiar oraz zobowiązująca pracodawców do ustanowienia procedur antymobbingowych. Kolejna podpisana ustawa nowelizuje Prawo oświatowe w celu zakazu używania telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych w przedszkolach i szkołach podstawowych od 1 września 2026 r., z wyjątkami dla celów edukacyjnych, pilnego kontaktu z rodzicami, zagrożenia zdrowia lub życia oraz specjalnych potrzeb. Pozostałe dwie ustawy dotyczą prawa wodnego oraz działalności pożytku publicznego i hazardu.