USA nakazują irańskiej delegacji opuszczenie Nowego Jorku po fiasku rozmów w sprawie cieśniny Ormuz

Przebieg pośrednich rozmów w Nowym Jorku

Sekretarz stanu USA Marco Rubio poinstruował irańskiego ministra spraw zagranicznych Abbasa Araghchiego oraz jego delegację dyplomatyczną, aby opuścili Stany Zjednoczone w poniedziałek wieczorem. Decyzja ta nastąpiła po całkowitym fiasku pośrednich negocjacji między Waszyngtonem a Teheranem, prowadzonych na marginesie Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku. Choć administracja Donalda Trumpa wydała wizy z surowymi ograniczeniami podróży, aby umożliwić irańskim urzędnikom udział w corocznym spotkaniu, napięcia dyplomatyczne utrzymywały się przez cały tydzień. Prezydent Iranu Masud Pezeszkian opuścił Nowy Jork dzień po wygłoszeniu oficjalnego przemówienia, pozostawiając Araghchiego w celu prowadzenia mediacji dotyczących ponownego otwarcia cieśniny Ormuz, warunków zakończenia szerszego konfliktu oraz zasad wznowienia negocjacji w sprawie irańskiego programu nuklearnego.

Nakaz wydalenia i harmonogram wyjazdu

Choć Biały Dom początkowo oczekiwał wymiernych postępów w poniedziałek, rozmowy mediowane przez przedstawicieli Kataru utknęły w martwym punkcie późnym popołudniem. Misja USA przy ONZ powiadomiła następnie irańską delegację, że Araghchi i jego zespół muszą natychmiast opuścić kraj. Amerykańscy urzędnicy wyjaśnili, że Rubio uznał, iż dyplomaci przekroczyli czas pobytu, ponieważ sesje wysokiego szczebla zgromadzenia dobiegły końca. Według źródeł cytowanych przez agencje informacyjne, irańska delegacja pierwotnie planowała pozostać w Nowym Jorku do środy. Po otrzymaniu powiadomienia od amerykańskich urzędników, Araghchi i jego współpracownicy udali się na lotnisko i wsiedli do samolotu rejsowego do Dohy we wtorek o godzinie 01:20.

Teheran zaprzecza wydaleniu i powołuje się na wcześniejszy plan lotu

Stałe Przedstawicielstwo Iranu przy ONZ zakwestionowało twierdzenie, jakoby jego dyplomaci zostali zmuszeni do opuszczenia Stanów Zjednoczonych. W oficjalnym oświadczeniu opublikowanym w mediach społecznościowych irańska misja stwierdziła, że delegacja opuściła Nowy Jork w poniedziałek wieczorem zgodnie z planem podróży przekazanym Departamentowi Stanu USA z wyprzedzeniem 17 września. Misja określiła wypowiedzi Waszyngtonu jako bezpodstawne, zarzucając amerykańskim urzędnikom rozpowszechnianie fałszywych informacji, ponieważ Stany Zjednoczone nie zdołały uzyskać żadnych ustępstw podczas nowojorskich rozmów. Teheran utrzymuje, że delegacja zrealizowała swój program dyplomatyczny i wyjechała dokładnie według pierwotnego harmonogramu.

Analiza propozycji USA i eskalacja retoryki

Po przybyciu do Teheranu przez Dohę, Araghchi przedstawił najnowszą propozycję negocjacyjną USA prezydentowi Pezeszkianowi oraz irańskiemu rządowi. Rzeczniczka rządu Iranu Fatemeh Mohajerani potwierdziła za pośrednictwem państwowej agencji informacyjnej IRNA, że irańskie władze analizują odpowiedź Waszyngtonu dotyczącą cieśniny Ormuz. Wymiana ta nastąpiła po wcześniejszym odrzuceniu przez prezydenta Donalda Trumpa irańskiego siedmiodniowego planu otwarcia strategicznej drogi wodnej, który zakładał zniesienie przez Stany Zjednoczone blokady morskiej. Konflikt między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem i Iranem trwa ósmy miesiąc, a jego cechami charakterystycznymi są ciągłe działania marynarki wojennej, sankcje gospodarcze i ataki na komercyjne tankowce. Trump odniósł się do impasu dyplomatycznego w środę.

„Może ich wysadzę. Musimy podjąć tę decyzję. Albo ich wysadzimy, albo zawrzemy umowę. Ale czas się kończy. Skończy się to bardzo szybko. Tak czy inaczej.”

Regionalni mediatorzy z Kataru kontynuują pośrednie rozmowy z obiema stronami, próbując wynegocjować kompromis w sprawie blokad morskich i tranzytu przez Zatokę Perską.