Amerykański przedstawiciel ds. handlu ostrzega UE w sprawie rekordowej pożyczki EBI dla Airbusa

Ostrzeżenie z Waszyngtonu

W poniedziałek 26 października przedstawiciel USA ds. handlu Jamieson Greer ostrzegł Unię Europejską, że rekordowa pożyczka z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) dla Airbusa może zagrozić kruchemu transatlantyckiemu rozejmowi handlowemu. Pożyczka opiewa na 3,4 mld USD, a EBI ogłosił ją w czerwcu jako instrument o wartości 3 mld euro. Greer przekazał, że jego biuro wielokrotnie prosiło o szczegóły finansowania i nadal ich nie otrzymało. Nazwał sytuację źródłem znacznej niepewności dla transatlantyckiego handlu w sektorze lotniczym i stwierdził, że sprawa wymaga jak najszybszego rozwiązania.

„Szczerze miałem nadzieję, że zakłócające handel europejskie dotacje dla Airbusa należą już do przeszłości.”

Greer stwierdził, że pożyczka może wprowadzić zakłócenia rynkowe i naruszać warunki porozumienia lotniczego zawartego między Waszyngtonem a Brukselą w 2021 roku. Określił to ryzyko jako potencjalne złamanie umowy, o której wypracowanie obie strony musiały zabiegać.

Co obejmuje pożyczka

EBI przyznał pożyczkę w czerwcu, a jego wiceprezes Ambroise Fayolle opisał ją jako instrument mający zapewnić Airbusowi zarówno zdolność, jak i elastyczność do inwestowania w długoterminowe badania, rozwój oraz innowacje. Fayolle powiedział, że środki wesprą lotnictwo komercyjne, a także bezpieczeństwo i obronność. Pożyczka jest największą w historii EBI. Airbus broni ustaleń, nazywając je standardowym instrumentem finansowania korporacyjnego.

„Aktywnie współpracujemy z odpowiednimi organami i chętnie udostępnimy rządom więcej informacji na temat pożyczki.”

Airbus dodał, że finansowanie było niezbędne do zarządzania złożonością globalnego systemu produkcji i łańcucha dostaw o wysokiej wartości. Firma zadeklarowała gotowość do przekazania większej liczby informacji rządom, podczas gdy biuro Greera twierdzi, że nie otrzymało żadnych danych.

Tło rozejmu

Porozumienie z 2021 roku, zawarte za kadencji byłego prezydenta USA Joe Bidena, zakończyło trwający 17 lat spór o wsparcie państwowe dla Airbusa i jego amerykańskiego rywala Boeinga. Pięcioletnia umowa doprowadziła do zawieszenia ceł na towary o wartości miliardów dolarów po obu stronach. Żadna ze stron nie przywróciła ceł minionego lata, a UE określiła rozejm jako bezterminowo przedłużony. To przedłużenie stanowiło część szerszej umowy handlowej zawartej w zeszłym roku w Turnberry w Szkocji, która miała zapobiec najgorszym skutkom tzw. ceł dnia wyzwolenia Trumpa. Amerykańscy urzędnicy handlowi skarżyli się również na wysiłki UE zmierzające do opodatkowania i regulacji firm technologicznych, a także na unijne zasady dotyczące zrównoważonego rozwoju korporacyjnego i łańcuchów dostaw.

Boeing i spekulacje

Boeing zwrócił się w lipcu do rządu w Waszyngtonie o naciskanie na większą przejrzystość w sprawie pożyczki. Obawy podsycają spekulacje, że Airbus mógłby wykorzystać pieniądze do opracowania nowego modelu samolotu, co jest twierdzeniem niepotwierdzonym przez źródła. Biuro Greera poinformowało, że mimo wielokrotnych próśb nie otrzymało szczegółów. Artykuły nie podają, w jaki sposób środki miałyby zostać wykorzystane.

Co dalej

Oświadczenie Greera wzywa do wyjaśnienia sprawy w możliwie najkrótszym czasie, aby produkcja samolotów pozostała zorientowana na rynek, a porozumienie lotnicze nie zostało naruszone. Bruksela dąży do zmniejszenia zależności od Chin i Stanów Zjednoczonych w zakresie technologii krytycznych. Chce również utrzymać tworzenie wartości przemysłowej wewnątrz jednolitego rynku. Bruksela jest zainteresowana wygaszaniem napięć handlowych przy jednoczesnej dywersyfikacji łańcuchów dostaw, a także chce utrzymać zaangażowanie USA w Ukrainie.