USA nakładają sankcje na prezes Międzynarodowego Trybunału Karnego Tomoko Akane oraz prokuratora Abdoulaye Seye

Sankcje finansowe wobec kierownictwa trybunału

Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych objął 18 sierpnia 2026 r. prezes Międzynarodowego Trybunału Karnego Tomoko Akane oraz starszego prawnika procesowego Abdoulaye Seye ukierunkowanymi sankcjami. Akane, japońska sędzia kierująca instytucją, oraz Seye, senegalski prokurator trybunału, podlegają zamrożeniu aktywów znajdujących się pod amerykańską jurysdykcją prawną. Środki te odcinają obie osoby od amerykańskiej sieci finansowej, ograniczając dostęp do międzynarodowej infrastruktury bankowej opartej na rozliczeniach w dolarach. Biuro Kontroli Aktywów Zagranicznych zakazało również transakcji z jakimkolwiek podmiotem komercyjnym, w którym którykolwiek z urzędników posiada udziały. Wraz z ogłoszeniem sankcji Departament Skarbu wydał ogólną licencję zezwalającą na zakończenie istniejących transakcji z udziałem Akane do 17 września 2026 r.

Argumenty administracji i kampania dyplomatyczna

Sankcje opierają się na rozporządzeniu wykonawczym podpisanym przez prezydenta Donalda Trumpa w 2025 r., mającym karać zagranicznych urzędników prowadzących sprawy przeciwko amerykańskiemu personelowi lub państwom sojuszniczym. Sekretarz stanu USA Marco Rubio bronił tej decyzji w mediach społecznościowych, określając trybunał jako nielegalny organ i stwierdzając, że administracja pozostaje zaangażowana w ochronę Amerykanów przed jego działaniami.

Osoby te bezpośrednio zaangażowały się w wysiłki MTK mające na celu prowadzenie dochodzeń, aresztowanie, zatrzymanie lub ściganie urzędników, których rząd nie wyraził zgody na jurysdykcję MTK.

Rubio argumentował, że instytucja zagraża amerykańskim żołnierzom wykonującym operacje wojskowe, zadania ochrony granic oraz morskie operacje antynarkotykowe. W lipcu 2026 r. Rubio ogłosił rozszerzenie działań dyplomatycznych mających przekonać państwa członkowskie do opuszczenia instytucji, mówiąc dziennikowi The Wall Street Journal, że Waszyngton w razie potrzeby zdemontuje trybunał krok po kroku.

Tło sporów jurysdykcyjnych i nakazów aresztowania

Założony w 2002 r. z siedzibą w Hadze trybunał liczy 125 państw członkowskich, w tym wszystkie kraje Unii Europejskiej. Stany Zjednoczone, Izrael, Chiny, Rosja i Turcja nigdy nie przystąpiły do tego organu, choć trybunał rości sobie prawo do jurysdykcji nad obywatelami państw nieczłonkowskich, którzy dopuszczają się zbrodni na terytorium państwa członkowskiego. Napięcia gwałtownie wzrosły po decyzji trybunału z 2024 r. o wydaniu nakazów aresztowania premiera Izraela Benjamina Netanjahu oraz byłego ministra obrony Yoava Gallanta w związku z konfliktem zbrojnym w Strefie Gazy, w skład zespołu prokuratorskiego wchodził Seye. Spór wynikał z wcześniejszych tarć z 2016 r., kiedy trybunał badał potencjalne zbrodnie wojenne żołnierzy USA, CIA i talibów w Afganistanie, zanim w 2019 r. porzucił dochodzenie z powodu braku współpracy. W 2025 r. administracja Trumpa nałożyła sankcje na głównego prokuratora Karima Khana, zamrażając jego krajowe aktywa i cofając dostęp do usług poczty elektronicznej.

Wyzwania prawne i reakcja z Hagi

Międzynarodowy Trybunał Karny wydał oświadczenie potępiające sankcje, utrzymując, że środki przymusu wobec personelu sądowego podważają niezależność globalnego systemu prawnego.

Kiedy aktorzy sądowi są zastraszani za stosowanie prawa, zagrożony zostaje sam międzynarodowy porządek prawny.

Trybunał stwierdził, że zdecydowanie wspiera swoich sędziów i personel, podkreślając, że zewnętrzne działania wykonawcze nie powstrzymają prowadzonych dochodzeń. Nowo ogłoszone kary są również następstwem wewnętrznego sprzeciwu wewnątrz systemu trybunału, po tym jak w czerwcu 2026 r. trzech urzędujących sędziów złożyło pozew przeciwko Trumpowi i jego administracji, argumentując, że jednostronne sankcje USA wobec międzynarodowych prawników naruszają prawo.