USA wywierają nacisk na sojuszników, by wycofali wsparcie dla konferencji w Wilnie

Dyplomatyczna presja w sprawie agendy konferencji

Departament Stanu USA wywierał nacisk na partnerów dyplomatycznych w Europie i Kanadzie, aby wycofali oficjalne poparcie dla corocznej konferencji poświęconej walce z dezinformacją, odbywającej się na Litwie. Amerykańscy dyplomaci prowadzili wielodniowe rozmowy z przedstawicielami Litwy, Kanady i Francji przed szczytem Disinfo2026 w Wilnie, zaplanowanym na 7 i 8 października. Wydarzenie, zorganizowane przez brukselską organizację non-profit EU DisinfoLab, zgromadziło setki badaczy, decydentów, technologów i dziennikarzy w jednym z wileńskich hoteli. Fragmenty wewnętrznej depeszy Departamentu Stanu instruowały ambasady, aby wyraziły zaniepokojenie Waszyngtonu i oceniły, czy rządy innych państw zgadzają się z opisami Stanów Zjednoczonych jako zagrożenia informacyjnego. W komunikację dotyczącą konferencji zaangażowana była ambasador USA na Litwie Kara McDonald oraz biuro podsekretarz stanu ds. dyplomacji publicznej Sarah B. Rogers. Departament Stanu bronił swoich działań po tym, jak szczegóły kampanii dyplomatycznej ujrzały światło dzienne.

Nie mogąc komentować szczegółów rozmów dyplomatycznych, należy stwierdzić, że nie powinno dziwić wycofywanie się państw z tej konferencji.

Kontrowersje wokół panelu o ingerencji zagranicznej

Tarcia dyplomatyczne skupiły się na środowym panelu zatytułowanym "USA jako zagrożenie FIMI: uznać, zaadaptować, odeprzeć", z użyciem unijnego akronimu oznaczającego zagraniczną manipulację informacjami i ingerencję. Sesja odbyła się po wystąpieniu sędziego Międzynarodowego Trybunału Karnego, który wcześniej został objęty sankcjami przez rząd USA. W dyskusji wzięło udział trzech amerykańskich prelegentów, w tym były oficer Centralnej Agencji Wywiadowczej, analizujący, w jaki sposób europejskie grupy przeciwdziałające dezinformacji mogą zachować odporność bez polegania na Waszyngtonie. W wewnętrznej depeszy Departament Stanu argumentował, że kategoryzowanie Stanów Zjednoczonych jako aktora FIMI stawia ten kraj w jednym rzędzie z zagranicznymi przeciwnikami, takimi jak Rosja czy Chiny. Amerykańscy urzędnicy utrzymywali, że takie porównanie tworzy fałszywą równoważność, która zaciera rzeczywistą skalę rosyjskiej i chińskiej ingerencji w systemy demokratyczne. Program konferencji, udostępniony 9 września, bezpośrednio stawiał taką tezę przed uczestnikami.

Jedno z najbardziej niewygodnych pytań w dziedzinie przeciwdziałania dezinformacji: w jaki sposób Stany Zjednoczone stały się dla Europy zagrożeniem FIMI?

Wycofanie oficjalnego wsparcia przez rządy sojusznicze

Po interwencji Waszyngtonu trzech instytucjonalnych darczyńców wycofało swoje oficjalne sponsorowanie wydarzenia w Wilnie. Litewskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Global Affairs Canada oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych zostały usunięte z oficjalnej listy głównych wspierających. Na materiałach konferencyjnych wydrukowanych przed spotkaniem pracownicy nakleili białe naklejki na logotypy kanadyjskich, litewskich i unijnych służb dyplomatycznych. Global Affairs Canada oświadczyło, że zdecydowało się zrewidować swój udział w kilku panelach konferencyjnych, podczas gdy kanadyjscy przedstawiciele pozostali w Wilnie, nie przewodnicząc jednak sesjom. Wewnętrzne dokumenty Departamentu Stanu ujawniły, że amerykańscy urzędnicy podziękowali litewskim władzom za potraktowanie zastrzeżeń Waszyngtonu poważnie, odnotowując, że litewscy urzędnicy określili sformułowanie panelu jako naganne i zaskakujące.

Zróżnicowane reakcje wśród partnerów europejskich

W przeciwieństwie do swoich europejskich sąsiadów, rząd Francji odrzucił amerykańskie naciski i utrzymał swoją pozycję jako jedyny pozostały główny wspierający w programie konferencji. Francuscy urzędnicy podtrzymali plan wysłania przedstawicieli do Wilna pomimo presji wywieranej przez amerykańskich dyplomatów. Spotkanie stało się również celem wrogich działań w Internecie w Stanach Zjednoczonych, w tym krytycznych materiałów blogera ruchu MAGA oraz skoordynowanych ataków na platformach społecznościowych. Obecni na miejscu specjaliści ds. przeciwdziałania dezinformacji kontynuowali dyskusje na temat współpracy transatlantyckiej, badając, w jaki sposób pozarządowe organy monitorujące mogą działać w obliczu napiętych relacji z Waszyngtonem. Dwudniowe spotkanie w Wilnie zakończyło się 8 października.