UOKiK nakłada na właściciela Biedronki 525 mln zł kary za zmowę płacową wobec kierowców

Kary antymonopolowe i zakres decyzji

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) nałożył kary przekraczające 570 mln zł na Jeronimo Martins Polska, właściciela sieci Biedronka, 29 firm transportowych oraz osiem osób fizycznych. Regulator ustalił, że przedsiębiorstwa uczestniczyły w skoordynowanej zmowie na rynku pracy, która ograniczała mobilność zawodową kierowców ciężarówek. Jeronimo Martins Polska otrzymało najwyższą jednostkową karę w wysokości 525 535 050 zł za zorganizowanie, zarządzanie i egzekwowanie antykonkurencyjnego porozumienia. Kary dla 29 podwykonawców logistycznych wyniosły od 60 000 zł do blisko 7 mln zł, przy czym 13 z tych firm ukarano kwotą powyżej 1 mln zł każda. Prezes UOKiK Tomasz Chróstny podkreślił, że porozumienie chroniło zyski korporacyjne poprzez sztuczne tłumienie presji płacowej.

Zmowa ograniczała konkurencję: utrudniała kierowcom zmianę pracodawcy i pozwalała firmom zmniejszyć presję na wzrost wynagrodzeń. Korzyści pozostawały po stronie uczestników porozumienia, podczas gdy jego skutki ekonomiczne ponosili pracownicy i ich rodziny.

Mechanizmy zmowy na rynku pracy

Dochodzenie antymonopolowe wykazało, że operatorzy transportowi obsługujący centra dystrybucyjne Biedronki umówili się, że nie będą konkurować o personel. W ramach porozumienia uczestniczące firmy logistyczne odmawiały zatrudniania kierowców, którzy pracowali dla innych przewoźników w sieci. Podmioty stosowały scentralizowany system weryfikacji, wymagający formalnej zgody na zmianę pracy oraz obowiązkowych okresów karencji przed zatrudnieniem kierowcy przez inną firmę. Ponadto uczestniczące przedsiębiorstwa ustaliły limity płacowe, które blokowały kierowcom możliwość negocjowania wynagrodzenia powyżej określonych progów. Jeronimo Martins Polska aktywnie pośredniczyło w komunikacji między przewoźnikami, weryfikowało przestrzeganie ustaleń i wykorzystywało mechanizm tłumienia płac do ograniczania własnych kosztów logistycznych.

Pracownicy mają prawo do poszukiwania lepszych płac i warunków pracy. Zmowa, która pozbawia pracowników tego prawa, uderza w fundamentalne zasady uczciwej konkurencji. Takie praktyki muszą być bezwzględnie eliminowane z rynku.

Harmonogram dochodzenia i przegląd Komisji Europejskiej

Według ustaleń UOKiK nielegalne porozumienie funkcjonowało nieprzerwanie od czerwca 2017 r. do co najmniej lutego 2024 r., kiedy to regulator przeprowadził niezapowiedziane kontrole w siedzibach uczestniczących firm. Przez blisko siedem lat ograniczenia w rekrutacji obniżały warunki zatrudnienia i mobilność kilku tysięcy kierowców logistycznych. O decyzjach rekrutacyjnych decydowała tożsamość poprzedniego pracodawcy, a nie kwalifikacje zawodowe. Przed opublikowaniem decyzji o karze UOKiK skonsultował się z Komisją Europejską, która formalnie poparła ocenę polskiego urzędu, że porozumienie typu no-poaching narusza europejskie zasady konkurencji.

Kontekst finansowy i otoczenie operacyjne

Egzekwowanie prawa stanowi jedną z największych kar regulacyjnych nałożonych w Polsce w związku ze zmową na rynku pracy. Decyzja penalizuje praktyki, w których klient detaliczny koordynuje warunki zatrudnienia u zewnętrznych podwykonawców łańcucha dostaw. Orzeczenie zapada w momencie, gdy Jeronimo Martins mierzy się z presją na marże detaliczne w Polsce. W pierwszym kwartale 2026 r. Grupa Jeronimo Martins odnotowała zysk netto w wysokości 119 mln euro, co oznacza spadek o 6,8% w porównaniu z rokiem poprzednim. W sprawozdaniach finansowych grupa detaliczna wskazała, że rozwój sytuacji geopolitycznej, rosnące koszty paliw oraz ostrożność konsumentów skupionych na cenach promocyjnych nadal obciążają rentowność korporacyjną.