Zełenski krytykuje umowę Trumpa ws. rosyjskiego diesla, SpaceX ogranicza dostęp do Starlinka dla ukraińskich wojsk
Kijów twierdzi, że umowa w sprawie diesla to łatwe zwycięstwo Putina, podczas gdy ograniczenia Starlinka paraliżują ukraińskie misje dronowe, a Waszyngton rozważa wstrzymanie wymiany danych wywiadowczych.
Umowa w sprawie diesla i krytyka Zełenskiego
Donald Trump poinformował w weekend 10–11 października, że osiągnął porozumienie z Moskwą w sprawie importu rosyjskiego diesla do Stanów Zjednoczonych. W wywiadzie dla Piers Morgan Uncensored Wołodymyr Zełenski stwierdził, że Władimir Putin się śmieje, ponieważ umowa ta jest łatwym zwycięstwem dla przywódcy Kremla. Prezydent Ukrainy przyznał, że czuje się zdradzony i argumentował, że jeśli prezydent USA zajmuje stanowisko pośrednie, musi być w nim konsekwentny, zamiast przechylać się na niewłaściwą stronę. Zełenski zakwestionował również rady, jakie Trump otrzymuje od swojego otoczenia.
Pytania o rozejm energetyczny
Trump nie przedstawił publicznie szczegółów rozejmu energetycznego, który ogłosił w weekend. Doradca Białego Domu, cytowany przez Axios, przekazał, że ustalenia dotyczą wyłącznie rafinerii ropy naftowej, a nie całej sieci energetycznej. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oświadczył, że Moskwa nie zna założeń rozejmu i zapytał, czy jego warunki zostały doprecyzowane. Mer Kijowa Witalij Kliczko poinformował, że Rosja zaatakowała w nocy kilka obiektów energetycznych na Ukrainie, więc pozostaje niejasne, które instalacje miałyby zostać objęte ochroną.
Ograniczenia Starlinka uderzają w misje frontowe
Serhij Beskrestnow, doradca Zełenskiego, przekazał, że terminale Starlink wykorzystywane przez ukraińskie wojsko zostały nagle ograniczone w nocy z wtorku 13 października na środę 14 października, bez ostrzeżenia dla sił zbrojnych. Dodał, że restrykcje wstrzymały kilka misji i powiązał je z umową w sprawie diesla oraz presją USA dotyczącą ataków na rosyjskie rafinerie. W środę Ministerstwo Obrony Ukrainy obwiniło SpaceX za jednostronne ograniczenie terminali Starshield, usługi klasy wojskowej, co skomplikowało misje dronowe oraz ograniczyło logistykę, rozpoznanie i przekaz sygnału na froncie. W wywiadzie dla Piersa Morgana Zełenski powiedział, że jest pewien, iż SpaceX znało skutki tego cięcia i stwierdził, że niektóre systemy przechwytywania zależą od łączy Starlink. Starlink ma ponad 13 mln subskrybentów, podczas gdy Starshield jest przeznaczony dla klientów rządowych i sektora bezpieczeństwa narodowego.
- Trump ogłasza rozejm energetyczny i porozumienie w sprawie rosyjskiego diesla
- Trump mówi, że Stany Zjednoczone nadal dzielą się informacjami z Kijowem
- Dostęp do Starlinka dla ukraińskich sił ograniczony bez ostrzeżenia, według doradcy Serhija Beskrestnowa
- Ministerstwo Obrony Ukrainy obwinia SpaceX za ograniczenie terminali Starshield
Musk, Warszawa i Kreml
Minister spraw zagranicznych Polski Radosław Sikorski zapytał w środę Elona Muska na platformie X, czy prowadzi politykę swoimi produktami. Przypomniał Muskowi, że Polska opłaca subskrypcję Starlinka, z której korzysta Ukraina. Musk nie odpowiedział natychmiast. Ironiczny ton nawiązywał do publicznego sporu z 2025 roku między Sikorskim, Muskiem a sekretarzem stanu USA Marco Rubio, w którym Musk nakazał ministrowi milczeć. Kreml oświadczył, że nic nie wie o ograniczeniach Starlinka, ale wolałby, aby Ukraina nie używała go do celów wojskowych.
Wymiana danych wywiadowczych pod lupą
Trump powiedział we wtorek 13 października, że Stany Zjednoczone nadal dzielą się informacjami z Kijowem. Portal Semafor, powołując się na urzędnika administracji, poinformował, że ograniczenie wymiany danych wywiadowczych jest przedmiotem intensywnej debaty w Białym Domu, choć nie osiągnięto porozumienia. Dyrektor CIA John Ratcliffe jest rzekomo przeciwny zawieszeniu wsparcia, a urzędnik zasugerował, że Trump mógłby ograniczyć informacje wykorzystywane do ataków wewnątrz Rosji. W środę anonimowy urzędnik USA powiedział agencji AFP, że nie nastąpiły żadne zmiany w wymianie danych wywiadowczych z sojusznikami i partnerami, a sekretarz generalny NATO Mark Rutte złożył podobne oświadczenie w Estonii. Wysoki rangą przedstawiciel Ukrainy przekazał AFP, że Waszyngton zagroził wstrzymaniem danych wywiadowczych, jeśli Kijów nie zaprzestanie ataków na rosyjskie rafinerie.
Londyn i ramy pokojowe
Brytyjski premier Andy Burnham oświadczył, że chce naprawić relacje między Ukrainą a Stanami Zjednoczonymi przed spotkaniem z Zełenskim na Downing Street. Podczas sesji pytań do premiera unikał bezpośredniej krytyki Trumpa, nawet gdy lider Liberalnych Demokratów Ed Davey nazwał umowę w sprawie diesla kolejną zdradą. Burnham zapewnił, że Zełenski nie wyjedzie z Wielkiej Brytanii z pustymi rękami, a w nadchodzących tygodniach przygotowane zostanie nowe wsparcie wojskowe i finansowe. Minister finansów John Healey wykorzysta spotkania Międzynarodowego Funduszu Walutowego, aby naciskać na zakaz importu rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG).
Według amerykańskiego urzędnika cytowanego przez Washington Post, Stany Zjednoczone i Europa opracowują wspólny plan szerokiego porozumienia opartego na korzyściach gospodarczych i gwarancjach bezpieczeństwa. Kijów został poproszony o szczegółowe kosztorysy mechanizmu finansowania wspieranego przez Bank Światowy i BlackRock. Plan proponuje również eksport energii z Rosji do Europy po obniżonych cenach, z przychodami dzielonymi między Kijów a Moskwę, oraz harmonogram znoszenia sankcji. Najtrudniejszym elementem jest zamrożenie pozycji wojskowych wzdłuż obecnej linii kontaktu, a proces koordynują specjalni wysłannicy Jared Kushner i Steve Witkoff.
