Szczyt UE w Dublinie: E5 i instytucje unijne będą reprezentować Europę w rozmowach pokojowych ws. Ukrainy

Odrzucenie koncepcji jednego wysłannika

Przywódcy państw UE spotkali się na nieformalnym szczycie w Dublinie w piątek, 13 listopada. Mimo apeli ze strony Stanów Zjednoczonych, Rosji i Ukrainy, nie wyznaczono jednego negocjatora pokoju. Irlandia, sprawująca rotacyjną prezydencję w UE, zwołała spotkanie w celu omówienia sztucznej inteligencji, jednak kwestia reprezentacji Europy zdominowała obrady. Punkt ten dodano do agendy w ostatniej chwili na wniosek włoskiego premiera. Przewodniczący Rady Europejskiej António Costa poinformował, że zespół będzie składał się z instytucji unijnych oraz państw E5, czyli Niemiec, Francji, Włoch, Polski i Wielkiej Brytanii, które wchodzą również w skład Koalicji Chętnych. Zauważył, że Donald Trump ma dwóch wysłanników, Steve'a Witkoffa i Jareda Kushnera, podczas gdy delegacja ukraińska liczy według szacunków Costy trzy lub cztery osoby. Costa sformułował zasadę w prosty sposób:

„Konieczne jest posiadanie zespołu i mówienie jednym głosem.”

Kto zasiądzie przy stole

Jak podaje La Vanguardia, na razie zespołem kierować będą dyplomaci, a przywódcy mogą dołączyć do procesu w późniejszym terminie. Portugalski premier Luís Montenegro poinformował po szczycie, że grupa nie posiada jeszcze konkretnego mandatu i ma wspierać rozmowy, a nie zajmować się architekturą bezpieczeństwa europejskiego. Costa przekazał, że to Koalicja Chętnych będzie forum dyskusji o gwarancjach bezpieczeństwa dla Ukrainy. Hiszpania nie znalazła się w zespole negocjacyjnym, ponieważ premier Pedro Sánchez nie wziął udziału w szczycie w Dublinie, skupiając się na kampanii wyborczej. Hiszpania będzie reprezentowana poprzez instytucje unijne. Kaja Kallas, wysoka przedstawiciel UE do spraw zagranicznych, zgłaszała swoją kandydaturę, jednak według doniesień eldiario została pominięta w negocjacjach na najwyższym szczeblu.

Warunki Moskwy

Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow oświadczył z Moskwy, że Rosja jest gotowa do rozmów z Europejczykami, jeśli będą mieli odpowiednio umocowanego przedstawiciela i rzeczywistą wolę zaangażowania. ABC donosi, że zielone światło ze strony Rosji, potwierdzone w piątek, zależy od wykazania przez Europejczyków chęci wkładu w proces pokojowy. Witkoff i Kushner udali się z Abu Zabi, gdzie odbyła się ostatnia runda trójstronna, do Moskwy na spotkanie z Władimirem Putinem, a następnie polecieli do Dublina, gdzie spotkali się z niektórymi europejskimi szefami rządów na lotnisku. Według eldiario, Putin poprosił wysłanników, aby przekazali europejskim partnerom, by zdecydowali, czy chcą pokoju, czy wojny na Ukrainie. Putin powtórzył również żądania zgłoszone po raz pierwszy w 2021 roku, w tym wstrzymanie rozszerzenia NATO oraz wycofanie wojsk i broni na pozycje z 1997 roku.

Spotkanie Trump-Putin i obawy o „nową Jałtę”

Spotkanie przywódców USA i Rosji zaplanowano na 18–19 listopada podczas szczytu APEC w Shenzhen w Chinach, co wywołało niepokój w Europie. Perspektywa ta wywołała ostrzeżenia przed możliwym porozumieniem w stylu jałtańskim, w którym supermocarstwa decydowałyby o bezpieczeństwie europejskim ponad głowami bezpośrednio zainteresowanych państw, co przywołuje wspomnienia wojennych rozmów dzielących Europę między cztery mocarstwa sojusznicze. Kanclerz Niemiec Friedrich Merz odniósł się bezpośrednio do tego spotkania:

„Dlatego chcę jasno przekazać nasze przesłanie do USA: proszę, żadnych niespodzianek!”

Merz zaapelował również do Waszyngtonu o dalsze działanie jako jeden zespół z Europą i Ukrainą.

Co dalej

Kolejna runda rozmów odbędzie się w Abu Zabi, gdzie według La Vanguardia zaprezentuje się pięć państw i dwie instytucje unijne. Przywódcy mogą dołączyć do dyplomatów później, jeśli proces będzie postępował. ABC informuje, że decyzja w sprawie nowych pożyczek na finansowanie Ukrainy przez czas trwania wojny pozostaje w zawieszeniu, a dyskusję przełożono na nadzwyczajne posiedzenie Rady Europejskiej w Brukseli 26 listopada. Warunkowe otwarcie Rosji oraz spotkanie Trump-Putin w dniach 18–19 listopada to kolejne punkty zwrotne dla tego formatu.