Komisja Europejska przedstawia Digital Fairness Act: koniec z manipulacją w sieci, pułapkami subskrypcyjnymi i loot boksami

Szeroki pakiet ochrony konsumentów

Komisja Europejska zaprezentowała w środę, 11 listopada, projekt Digital Fairness Act (DFA), mający wzmocnić ochronę konsumentów w sieci. Komisarz UE Michael McGrath nazwał go najważniejszą reformą unijnego prawa konsumenckiego od ponad 20 lat. Szacuje on, że nowe przepisy pozwolą konsumentom zaoszczędzić nawet 13,7 mld euro rocznie. Projekt uderza w tzw. dark patterns, czyli interfejsy zaprojektowane tak, by nakłaniać użytkowników do nieplanowanych działań. Zanim przepisy wejdą w życie, nad tekstem (który otrzymała wcześniej agencja AFP) muszą pochylić się Parlament Europejski oraz Rada UE.

Anulowanie umów, presja czasu i ceny biletów

Zgodnie z propozycją, rezygnacja z umowy nie może być trudniejsza niż jej zawarcie, a proces powinien ograniczać się do kilku kliknięć. Firmy nie będą mogły stosować emocjonalnego szantażu w komunikatach o rezygnacji. Zakazane zostaną techniki fałszywej presji, takie jak komunikaty typu „zostały tylko 2 sztuki”. W przypadku biletów na koncerty sprzedawcy będą musieli informować, ile wejściówek sprzedano w cenie minimalnej, a ile w maksymalnej. Przepis ma ograniczyć nadużycia związane z dynamicznym cennikiem, gdzie ceny zmieniają się w zależności od popytu czy liczby wolnych miejsc. Rzecznicy konsumentów poddają jednak w wątpliwość rzetelność takich danych o dostępności.

Media społecznościowe, influencerzy i gry

Użytkownicy mediów społecznościowych zyskają możliwość wyłączenia nieskończonego przewijania (endless scrolling) oraz autoodtwarzania w poszczególnych aplikacjach. Komisja już teraz bada TikToka i Instagrama pod kątem naruszeń aktu o usługach cyfrowych (DSA), zarzucając platformom niewystarczające działania przeciwko uzależniającym mechanizmom. Równolegle UE prowadzi negocjacje w sprawie zakazu korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci. Influencerzy będą musieli oznaczać każdy płatny post z osobna, niezależnie od liczby obserwujących, i podlegać tym samym zasadom co firmy, w tym zakazowi promowania nielegalnych towarów (np. e-papierosów) wśród nieletnich. W grach wideo waluta wirtualna będzie domyślnie wyłączona dla nieletnich, a gry będą musiały wyświetlać jej wartość w euro. Loot boksy, czyli płatne losowe pakiety z przedmiotami, zostaną zakazane dla nieletnich (będą mogły być aktywowane tylko za zgodą rodziców). Gry dla dzieci i młodzieży nie będą mogły sprzedawać płatnych przedmiotów przyspieszających postępy.

Obsługa klienta i dalsze kroki

Każdy klient będzie miał prawo do kontaktu z człowiekiem w przypadku problemów. Komisja chce zakazać obsługi klienta opartej wyłącznie na sztucznej inteligencji lub innych zautomatyzowanych technologiach. Konsumenci zachowają pełnię praw nawet wtedy, gdy firma korzysta z takich systemów. Projekt trafia teraz do Parlamentu Europejskiego i Rady, które muszą go jeszcze rozpatrzyć.