Francja wezwie rosyjskiego ambasadora, a UE i Wielka Brytania wprowadzą nowe sankcje za kierowaną przez FSB kampanię cybernetyczną w Europie

Skorelowana odpowiedź dyplomatyczna i sankcyjna

Francja w najbliższych dniach wezwie rosyjskiego ambasadora Aleksieja Mieszkowa w związku z szeroko zakrojoną kampanią cybernetyczną, którą Moskwa prowadziła przeciwko około dziesięciu krajom europejskim – poinformował 13 lipca francuski minister spraw zagranicznych Jean-Noël Barrot w telewizji BFM TV. Francuski rząd publicznie przypisuje te złośliwe działania cybernetyczne 16. Centrum Federalnej Służby Bezpieczeństwa Rosji (FSB), a konkretnie grupie hakerskiej znanej jako Turla. Równolegle Niemcy zarządziły własne wezwanie ambasadora Siergieja Netszajewa, a ministerstwo spraw zagranicznych nazwało ataki niedopuszczalnymi na platformie społecznościowej X.

Dziś publicznie potępimy szeroko zakrojoną kampanię cybernetyczną prowadzoną przez Rosję, której celem był sabotaż i szpiegostwo wymierzone w kilkanaście krajów.

Szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas wydała oświadczenie potępiające kampanię i potwierdziła, że blok doda kolejne nazwiska do swojej listy sankcyjnej. Do potępienia dołączyła także Wielka Brytania, co – jak określiło Libération – po raz pierwszy stanowi wspólne przypisanie odpowiedzialności z Brukselą, wskazując na służby FSB stojące za atakiem na polską sieć elektroenergetyczną, który – według Londynu – został udaremniony.

Cele w Europie: ministerstwa, infrastruktura i wybory

Kampania, aktywna od lat 2010. i trwająca do dziś według francuskich źródeł bezpieczeństwa cytowanych przez Franceinfo, uderzyła we Francję, Niemcy, Polskę, Cypr, Holandię, Austrię, Słowację, Rumunię i Finlandię. We Francji operacja naruszyła konta komunikatorów internetowych Ministerstwa Obrony od 2017 r., sieć ambasady francuskiej w Moskwie w 2018 r., instytucję Ministerstwa Sprawiedliwości w 2019 r. oraz podmiot wysokich technologii w 2025 r. Grupa hakerska Turla, działająca w ramach 16. Centrum FSB, wykorzystywała jednostkę wojskową 61240 pod Petersburgiem do operacji wymierzonych w ten kraj.

W Niemczech celem były instytucje rządowe.

W Polsce kampania ostatnio wymierzyła w system zaopatrzenia w wodę i obiekty energetyczne, w tym elektrociepłownie. Barrot wyjaśnił, że celem było albo gromadzenie informacji wywiadowczych, albo sabotaż działania infrastruktury, podając przykład systemów kolejowych w Polsce. Poza tradycyjną infrastrukturą francuski minister zauważył, że czujność wymagana jest w procesach wyborczych – w kraju nadchodzą wybory do Senatu, prezydenckie i prawdopodobnie parlamentarne – a Viginum i krajowa agencja cyberbezpieczeństwa ANSSI są mobilizowane do przeciwdziałania kampaniom dezinformacyjnym.

Narzędzie sankcji: dziewięć osób, cztery podmioty i więcej

Francja ogłosiła sankcje wobec dziewięciu rosyjskich osób i czterech podmiotów za organizację kampanii. Skonsolidowany pakiet UE obejmuje również 13 osób i podmiotów. Wielka Brytania tego samego dnia ogłosiła własny zestaw, sankcjonując 24 podmioty i osoby powiązane z rosyjskimi służbami wywiadowczymi, w tym wyższych oficerów Głównego Zarządu Wywiadowczego (GRU): Wiaczesława Stafiejewa, Iwana Siemina i Iwana Kasjanienkę – podaje wnp.pl.

Oświadczenie UE mówi, że sankcje obejmą również członków grup cyberprzestępczych Lumma Infostealer i Trickbot, a także prorosyjskiego kolektywu hakerskiego Cyber Army of Russia Reborn, który zapowiedział operacje mające na celu destabilizację Igrzysk Olimpijskich w Paryżu. Sankcjami zostaną objęci także dwaj dostawcy hostingowi, którzy dostarczali infrastrukturę rosyjskim hakerom i odmówili współpracy z europejskimi władzami.

Rozwijający się ekosystem cybernetyczny pod lupą

Analiza UE, jak podaje Berliner Zeitung, opisuje FSB jako wykorzystującą cały ekosystem cybernetyczny obejmujący podmioty państwowe i niepaństwowe. Bruksela uważa, że ekosystem ten był wykorzystywany do atakowania UE, jej państw członkowskich i partnerów międzynarodowych coraz poważniejszymi cyberatakami. RFI dodaje, że francuskie centrum koordynacji kryzysów cybernetycznych śledziło skupienie grupy na francuskich instytucjach prywatnych i publicznych, zwłaszcza w sektorach dyplomacji, obrony, sprawiedliwości i technologii.

Znacznie wzmocniliśmy nasze obrony przed tymi cyberatakami.

Francuski minister spraw zagranicznych stwierdził, że kraj posiada jeden z najbardziej zaawansowanych systemów w Europie i na świecie do przeciwdziałania hybrydowej agresji ze strony Rosji. UE tymczasem wezwała wszystkie państwa, w tym Rosję, do przestrzegania ram ONZ odpowiedzialnego zachowania państw w cyberprzestrzeni i podkreśliła ścisłą koordynację z Wielką Brytanią i NATO.