Turecki parlament ratyfikował pakt obronny z Arabią Saudyjską i Pakistanem

Ratyfikacja w Ankarze

Turecki parlament ratyfikował Wspólne Porozumienie Obronne z Mekki, pakt podpisany przez Turcję z Arabią Saudyjską i Pakistanem w sierpniu. Ustawodawcy przyjęli pierwszy artykuł w środę 4 listopada, po czym zarządzono przerwę. Pełna ustawa została przegłosowana po wznowieniu obrad w czwartek 5 listopada. Ostateczny wynik to 279 głosów za i 119 przeciw, przy udziale 398 z 592 członków parlamentu.

Za279

Przeciw119

Za

279 głosy

Przeciw

119 głosy

Dane z tekstu artykułu

Ustawa uzyskała poparcie rządzącej partii AKP oraz nacjonalistycznej MHP. Jak podaje Deutsche Welle, za przyjęciem paktu głosowała również CHP, podczas gdy większość partii opozycyjnych była przeciwna. Przeciwko głosowały Yeni Parti, DEM oraz partia İYİ.

Zobowiązania wynikające z paktu

Porozumienie zostało podpisane w Mekce przez saudyjskiego następcę tronu Mohammeda bin Salmana, prezydenta Recepa Tayyipa Erdogana oraz premiera Pakistanu Shehbaza Sharifa. Kluczowy zapis traktuje zbrojny atak na którykolwiek z trzech krajów jako atak na wszystkie z nich. Strony są wówczas zobowiązane do udzielenia zaatakowanemu państwu pomocy, wykorzystując pełen zakres dostępnych środków wzajemnego wsparcia. Pozostałe artykuły obejmują wymianę danych wywiadowczych, wspólne odstraszanie oraz pogłębioną współpracę w przemyśle obronnym. Zapis ten odzwierciedla artykuł 5 traktatu NATO. Ponieważ Turcja należy do obu sojuszy, krytycy pytali, czy kraj może stanąć w obliczu konfliktu interesów, co tureccy urzędnicy odrzucili.

Jemen i kwestia wojsk

Tureccy urzędnicy opisują sojusz jako czysto obronny i oświadczyli, że żadne tureckie wojska nie zostaną wysłane do walki w Jemenie ani do atakowania Huti. Ankara poinformowała, że rozważa pomoc wojskową dla Arabii Saudyjskiej, jednak każde wysłanie sił za granicę będzie wymagało osobnego głosowania w parlamencie. Rijad prowadzi aktywny konflikt z wspieranymi przez Iran rebeliantami Huti w sąsiednim Jemenie i nieustannie odpiera ich ataki. Fuat Oktay, przewodniczący parlamentarnej komisji spraw zagranicznych, stwierdził, że Turcja nie zostanie wciągnięta w niekontrolowany proces wbrew swojej woli. Państwa regionu pozostają zaniepokojone nową eskalacją wojny między USA a Iranem, która mogłaby rozlać się na sąsiednie kraje. Podczas wcześniejszych faz walk Iran atakował sojusznicze wobec USA państwa arabskie Zatoki Perskiej, w tym Arabię Saudyjską.

Sprzeciw opozycji i harmonogram

Opozycyjni ustawodawcy argumentowali, że pakt może wciągnąć Turcję w wojny regionalne i narazić żołnierzy na niebezpieczeństwo. Murat Emir, zastępca lidera ustawodawców opozycyjnej Nowej Partii, powiedział:

„Przynieśli to porozumienie, aby wysłać tureckich żołnierzy na pustynie Jemenu.”

Süreyya Öneş Derici, posłanka Nowej Partii z Muğli, zauważyła, że Arabia Saudyjska już prowadzi aktywne walki w Jemenie. W uwagach przytoczonych przez Deutsche Welle, Selçuk Türkoğlu z partii İYİ, poseł z Bursy, skrytykował lukę czasową między podpisaniem a ratyfikacją. Wymienił spotkanie komisji w Stambule 31 sierpnia oraz drugie spotkanie w Rijadzie 5 października, pytając, na jakiej podstawie struktury sojuszu zaczęły działać, zanim parlament podjął decyzję.

Droga do wejścia w życie

Projekt ustawy trafił do parlamentu 20 października, a komisja spraw zagranicznych zatwierdziła go pod koniec października. Wcześniej w październiku sygnatariusze ogłosili już pakt jako obowiązujący, mimo że nie wszedł on jeszcze w życie, ponieważ Turcja go nie ratyfikowała. Porozumienie zaczyna obowiązywać, gdy każda ze stron przedłoży swoje krajowe dokumenty zatwierdzające odpowiedniej komisji. Wysłanie sił za granicę będzie wymagało kolejnego głosowania w tureckim parlamencie.