Wysłannicy Arabii Saudyjskiej, Turcji i Pakistanu w Teheranie. Próbują zapobiec nowemu konfliktowi Iranu z USA i Izraelem

Przyjazd wysłanników do Teheranu

Delegacje wysokiego szczebla z Arabii Saudyjskiej, Turcji i Pakistanu, trzech sygnatariuszy paktu obronnego (Paktu Mekkańskiego), przybyły w poniedziałek, 26 października, do Teheranu. Celem wizyty jest zapobieżenie nowemu starciu zbrojnemu między Iranem a Stanami Zjednoczonymi i Izraelem. Dwaj urzędnicy regionalni, wypowiadający się pod warunkiem zachowania anonimowości, przekazali, że wizyty odbywają się w obliczu zaostrzenia retoryki, a wielu mieszkańców Iranu przygotowuje się na powrót do wojny na pełną skalę. Saudyjski minister obrony Khalid bin Salman, dowódca armii pakistańskiej marszałek polny Asim Munir oraz szef tureckiego wywiadu Ibrahim Kalin mają spotkać się z wysokimi rangą irańskimi urzędnikami ds. bezpieczeństwa i negocjatorami, aby doprowadzić do porozumienia między Teheranem a Waszyngtonem. Wysoki rangą irański urzędnik ds. bezpieczeństwa ogłosił spotkanie w telewizji państwowej, choć jego data nie została oficjalnie potwierdzona. Saudyjski wiceminister spraw zagranicznych potwierdził rozmowy i stwierdził, że mają one na celu wsparcie dialogu oraz wysiłków mediacyjnych Kataru i Pakistanu. Prezydent Iranu Masud Pezeszkian wezwał podczas spotkania do jedności regionalnej, jak wynika z oświadczenia jego biura, i nalegał, aby cztery kraje przyjęły skoordynowane stanowisko.

Agenda: ataki Huti i szerszy pakt

Rozmowy mają dotyczyć wojny w Jemenie oraz ataków Huti na Arabię Saudyjską, twierdzą anonimowi urzędnicy. Huti, wspierani przez Iran rebelianci z Jemenu, przeprowadzili niszczycielskie ataki rakietowe i dronowe na infrastrukturę w Arabii Saudyjskiej i twierdzą, że zmusili lotnisko w Rijadzie do zamknięcia. Urzędnicy mieli również omawiać możliwość przystąpienia Iranu do nowego paktu bezpieczeństwa z udziałem krajów islamskich. Oman jest jednym z państw Zatoki Perskiej, które rozważało regionalny pakt bezpieczeństwa obejmujący Iran. Debata w regionie Zatoki ponownie otworzyła pytanie, czy duża obecność wojskowa USA w tych krajach jest gwarancją bezpieczeństwa, czy źródłem niepewności.

Propozycja Iranu i spór o Pakt Mekkański

Pakt Mekkański, porozumienie o wzajemnej obronie, został podpisany w sierpniu przez Arabię Saudyjską, Pakistan i Turcję. Niektórzy w Iranie obawiają się, że został on zaprojektowany, aby powstrzymać Teheran, jednak sygnatariusze podkreślają, że jest to wyłącznie pakt o wzajemnej obronie. Ministerstwo spraw zagranicznych Iranu wielokrotnie proponowało regionalny pakt bezpieczeństwa, w którym wiodącą rolę odgrywałby Iran, a nie Stany Zjednoczone. Własna propozycja Teheranu, przesłana do Waszyngtonu za pośrednictwem mediatorów w połowie września 2026 r., wzywa do zniesienia amerykańskiej blokady irańskich portów, złagodzenia sankcji na eksport irańskiej ropy oraz zakończenia działań wojennych na wszystkich frontach regionalnych. Wysoki rangą irański urzędnik powiedział, że Teheran nie będzie omawiał swojego programu nuklearnego podczas rozmów i że Stany Zjednoczone muszą najpierw spełnić warunki Teheranu dotyczące zakończenia wojny.

Egipt autoryzuje wsparcie dla obrony Arabii Saudyjskiej

W poniedziałek, 26 października, parlament Egiptu autoryzował siły zbrojne do wsparcia obrony Arabii Saudyjskiej, podają ustawodawcy i lokalne media. Decyzja ta może wciągnąć Kair bezpośrednio w konflikt regionalny, który rozszerzył się wraz z nasileniem ataków Huti na królestwo. Prezydent Abd al-Fattah as-Sisi zwrócił się w poprzednim tygodniu do parlamentu o zatwierdzenie takiego wsparcia, jeśli Rijad poprosi o pomoc przeciwko Huti, których postępy zagrażają również cieśninie Bab al-Mandab, bramie do Kanału Sueskiego. Egipt wielokrotnie potępiał ataki na państwa Zatoki przypisywane Iranowi lub siłom wspieranym przez Iran, jednak nie przystąpił do Paktu Mekkańskiego ani nie zaangażował się w bezpośrednie walki. Minister spraw zagranicznych Badr Abdelatty powiedział w tym miesiącu, że ewentualne członkostwo Egiptu pozostaje przedmiotem poważnych rozważań. W 2015 r. Egipt wysłał okręty wojenne i obiecał wsparcie powietrzne dla koalicji pod wodzą Arabii Saudyjskiej w Jemenie, wraz z około 800 żołnierzami wojsk lądowych o ograniczonej roli.

Wezwanie ONZ i kalendarz

Sekretarz generalny ONZ António Guterres, przemawiając w Kairze, wezwał do zakończenia eskalacji na Bliskim Wschodzie przed spotkaniem w Teheranie. Ostrzegł, że należy za wszelką cenę uniknąć połączonego zmasowanego ataku wojskowego na Iran oraz zmasowanego ataku irańskiego na państwa Zatoki, dodając, że konsekwencje byłyby nie do pomyślenia. Komentarz opublikowany przez Kathimerini opisuje izraelskich i amerykańskich przywódców zaostrzających swoje groźby przed wyborami w obu krajach. Wybory w Izraelu zaplanowano na wtorek, 27 października, a w USA na 3 listopada.