Szczyt w Waszyngtonie: Trump i Xi przedłużają rozejm handlowy i odrzucają globalne regulacje AI

Przyjazd i spotkania w Białym Domu

Prezydent Chin Xi Jinping przybył w środę do bazy Joint Base Andrews na trzydniową wizytę państwową. To jego pierwsza oficjalna podróż do Waszyngtonu od ponad dekady. Prezydent USA Donald Trump wraz z pierwszą damą Melanią Trump powitali Xi oraz jego żonę Peng Liyuan bezpośrednio przy samolocie. Był to pierwszy przypadek od 2015 r., gdy urzędujący prezydent USA powitał głowę obcego państwa na płycie lotniska Andrews (poprzednio uczynił to Barack Obama wobec papieża Franciszka). Podczas ceremonii bombowce B-1 oraz myśliwce F-22 Raptor wykonały przelot nad bazą. Oficjalne rozmowy kontynuowano w czwartek na południowym trawniku, w Ogrodzie Różanym oraz w salach recepcyjnych Białego Domu. Dzień zakończyła uroczysta kolacja z udziałem liderów sektora technologicznego, w tym Elona Muska, Tima Cooka, Jensena Huanga i Sama Altmana.

Przedłużenie rozejmu handlowego i negocjacje gospodarcze

Delegacje gospodarcze osiągnęły porozumienie w sprawie odroczenia terminów ceł jeszcze przed formalnym spotkaniem liderów. Sekretarz skarbu USA Scott Bessent potwierdził, że rozmowy z wicepremierem Chin He Lifengiem doprowadziły do przedłużenia istniejącego rozejmu handlowego o dwa miesiące. Nowy termin wygaśnięcia to 10 stycznia 2027 r. (zamiast 10 listopada 2026 r.), co daje obu stronom czas na negocjacje w sprawie łańcuchów dostaw metali ziem rzadkich oraz prekursorów opioidów. Rzecznik chińskiego Ministerstwa Handlu He Yadong poinformował, że obie strony osiągnęły konsensus po szczerych i konstruktywnych rozmowach.

Przed rozpoczęciem sesji dwustronnych Xi przedstawił dyplomatyczne podejście Pekinu za pośrednictwem agencji Xinhua.

Nasze kraje powinny być partnerami, a nie rywalami.

Wspólne stanowisko w sprawie sztucznej inteligencji

Kwestie rywalizacji technologicznej zdominowały agendę. Obie administracje sprzeciwiły się wprowadzeniu nowych globalnych organów regulacyjnych dla sztucznej inteligencji. Wcześniej w tym samym tygodniu 20 krajów oraz Unia Europejska wydały wspólną deklarację wzywającą do powołania międzynarodowego organu nadzorczego, czego nie poparły ani Waszyngton, ani Pekin. Delegacje przeprowadziły pierwszy dwustronny dialog na temat AI, podczas którego strona amerykańska zaproponowała mechanizm powiadamiania o incydentach w systemach wpływających na bezpieczeństwo narodowe. Trump publicznie stwierdził, że istniejące krajowe mechanizmy prawne są wystarczające do zarządzania ryzykiem technologicznym bez ingerencji międzynarodowej.

Donald Trump przedstawił swoje stanowisko na platformie Truth Social przed spotkaniami.

Superinteligencja (SI) będzie kluczowym tematem dyskusji, ale chcę zostawić sprawy tak, jak są. Takie jest też stanowisko Chin. Naszym zabezpieczeniem jest Departament Sprawiedliwości!

Zheng Yongnian, dziekan Szkoły Polityki Publicznej na Chińskim Uniwersytecie w Hongkongu (kampus w Shenzhen), powiedział dziennikowi South China Morning Post, że oba narody muszą unikać podziału na odizolowane ekosystemy AI.

Sprzedaż broni dla Tajwanu i energia na Bliskim Wschodzie

Dyskusje o bezpieczeństwie dotyczyły statusu Tajwanu oraz trwającego od siedmiu miesięcy konfliktu z udziałem Iranu. Rzecznik chińskiego Ministerstwa Obrony Narodowej Jiang Bin wskazał pokój w Cieśninie Tajwańskiej jako najważniejszą kwestię w relacjach dwustronnych, zaznaczając, że Pekin dąży do strategicznej stabilności z Waszyngtonem. W Waszyngtonie zatwierdzony pakiet zbrojeniowy dla Tajpej o wartości 14 mld USD pozostaje wstrzymany do czasu oceny zapasów przez administrację. Sekretarz stanu Marco Rubio oświadczył, że każda zagraniczna sprzedaż wojskowa musi odzwierciedlać minimalne potrzeby operacyjne dowódców USA na świecie. Czterech senatorów republikańskich pod przewodnictwem Mitcha McConnella wystosowało formalny list wzywający Rubio oraz sekretarza wojny Pete'a Hegsetha do odblokowania ponad 15 mld USD pomocy dla Tajwanu.

Liderzy ocenili również przepływy energii zakłócone przez działania wojenne na Bliskim Wschodzie, po niedawnej wizycie irańskiego ministra spraw zagranicznych Abbasa Araghchiego w Pekinie. Według raportu amerykańskiej Agencji Informacji Energetycznej (EIA) z 2025 r., ponad 70 procent zużycia ropy w Chinach pochodzi z importu, przy czym Iran dostarcza 12 procent, a inne kraje Bliskiego Wschodu 42 procent surowca.