Donald Trump popiera zjednoczenie Irlandii podczas wizyty w Dublinie, brytyjski rząd odrzuca referendum graniczne

Spotkania w Dublinie i deklaracja zjednoczenia

Prezydent USA Donald Trump przybył do Irlandii 12 września 2026 r. na dwudniową wizytę, łączącą obowiązki dyplomatyczne z prywatnym pobytem w jego kurorcie golfowym w Doonbeg w hrabstwie Clare. Wicepremier Irlandii Simon Harris oraz minister spraw zagranicznych Helen McEntee powitali Trumpa na lotnisku. Oficjalny harmonogram w Dublinie obejmował rozmowy dwustronne z premierem Irlandii Micheálem Martinem oraz spotkanie z prezydent Irlandii Catherine Connolly. Przed spotkaniem z Martinem Trump wyraził bezpośrednie poparcie dla zjednoczenia Irlandii Północnej z Republiką Irlandii.

„Bardzo chciałbym zobaczyć zjednoczoną Irlandię. Byłoby wspaniale. Uważam, że gdyby do tego doszło, byłoby to wielkim powodem do dumy dla wszystkich. To się w końcu wydarzy.”

Rozmowy dwustronne i eksport energii z USA

Podczas spotkania z mediami Trump zapytał retorycznie, w jaki sposób zjednoczenie Irlandii mogłoby być postrzegane negatywnie i zasugerował, że kroki w tym kierunku można podjąć natychmiast. Dodał, że nie zamierza wywoływać trudności i zauważył, że brytyjski rząd zachowa istotny głos w tej sprawie. Później, podczas oficjalnego wystąpienia w rezydencji ambasadora USA w Dublinie, Trump stwierdził, że kwestia zjednoczenia Irlandii nie ma prostych odpowiedzi. Według doniesień "The Irish Times", amerykański prezydent planował również wykorzystać spotkania w Dublinie, aby nakłonić irlandzkich urzędników do zakupu skroplonego gazu ziemnego ze Stanów Zjednoczonych.

„Z mojej perspektywy, to się w końcu wydarzy. Równie dobrze może stać się teraz. Rozmawiamy o tym i macie tutaj odpowiedniego człowieka, aby to popchnąć do przodu.”

Reakcja brytyjskiego rządu i zasady traktatu

Biuro brytyjskiego premiera Andy'ego Burnhama wydało oświadczenie odrzucające uwagi Trumpa dotyczące zmian konstytucyjnych. Downing Street stwierdziło, że poparcie społeczne dla zjednoczenia Irlandii pozostaje niewystarczające, aby spełnić próg ustalony przez Porozumienie Wielkopiątkowe z 1998 r. dla przeprowadzenia referendum granicznego. Porozumienie, które obejmowało szeroki udział dyplomatyczny USA podczas negocjacji, zakończyło trzy dekady sekciarskiej przemocy znanej jako The Troubles, konflikt, który pochłonął około 2500 ofiar, głównie wśród cywilów. Zgodnie z warunkami porozumienia z 1998 r., prawo do rozpisania referendum w sprawie wyjścia Irlandii Północnej ze Zjednoczonego Królestwa spoczywa wyłącznie w rękach brytyjskiego rządu. Burnham stwierdził na kilka tygodni przed wizytą, że takie referendum nie jest brane pod uwagę.

Reakcja unionistów i historia polityczna

Politycy w Irlandii Północnej wyrazili sprzeciw wobec komentarzy amerykańskiego prezydenta. Były poseł Demokratycznej Partii Unionistycznej Ian Paisley Jr., współpracownik rodziny Trumpów, powiedział BBC, że obywatele Irlandii Północnej identyfikują się jako Brytyjczycy i chcą zachować unię. Paisley argumentował, że zakłócanie ustalonej struktury konstytucyjnej jest nieuzasadnione, porównując ten scenariusz do żądania powrotu Alaski pod kontrolę Rosji lub propozycji, by Kanada stała się 51. stanem USA. Wizyta zbiegła się również z krajową historią polityczną Irlandii, ponieważ prezydent Connolly, wybrana na urząd w 2025 r., zorganizowała protest przeciwko wizycie Trumpa na lotnisku Shannon w 2019 r. Trump zakończył swój harmonogram w Dublinie i udał się do hrabstwa Clare, aby obserwować turniej Irish Open w Doonbeg.

„Polityczna, kulturowa i gospodarcza rzeczywistość jest taka, że Irlandia Północna i jej mieszkańcy są Brytyjczykami i chcą pozostać Brytyjczykami.”