Donald Trump podpisuje ustawę o sankcjach wobec Rosji i Iranu, wprowadzającą cła na nabywców surowców energetycznych

Prace legislacyjne i wejście w życie

18 września 2026 r. prezydent USA Donald Trump podpisał ustawę Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026. Biały Dom ogłosił podpisanie dokumentu dwa dni po tym, jak 48-stronicowy projekt został przyjęty przez Izbę Reprezentantów stosunkiem głosów 262-159 w dniu 16 września 2026 r. Wcześniej, w sierpniu 2026 r., ustawę przyjął Senat. Akt prawny upamiętnia zmarłego republikańskiego senatora z Karoliny Południowej, Lindseya Grahama, który zmarł 11 lipca 2026 r. w wieku 71 lat w wyniku rozwarstwienia aorty po wizycie dyplomatycznej w Kijowie.

Zmarł, wykonując pracę, do której został stworzony.

Cła na rosyjskie towary i głównych importerów energii

Nowa ustawa daje władzy wykonawczej w USA uprawnienia do nałożenia cła w wysokości 500% na rosyjskie towary importowane do Stanów Zjednoczonych. Ponadto prezydent może nałożyć cła do 100% na towary pochodzące od pięciu największych nabywców rosyjskiej ropy naftowej i gazu ziemnego. Przepisy uderzają w kraje takie jak Chiny i Indie, które utrzymują wysoki wolumen handlu energetycznego z Moskwą. Ustawa przyznaje prezydentowi uznaniowe prawo do egzekwowania tych ceł, zamiast nakładać obowiązek automatycznego ich stosowania.

Dane o przepływach rosyjskiej ropy i wyłączenia ustawowe

Dane Centre for Research on Energy and Clean Air szczegółowo opisują kierunki rosyjskiego eksportu ropy drogą morską od momentu wprowadzenia unijnego embarga w grudniu 2022 r. do sierpnia 2026 r. W tym czasie Chiny odpowiadały za 50% rosyjskiego eksportu ropy, a Indie za 37%. Turcja i Unia Europejska odpowiadały za około 5% eksportu każda. Ustawa przewiduje wyłączenia dla krajów, które importują mniej niż 15% swojego zapotrzebowania na gaz ziemny z Rosji i wykazują postępy w zmniejszaniu tej zależności, przyznając jednocześnie prezydentowi prawo do stosowania odstępstw ze względów bezpieczeństwa narodowego.

Sankcje wobec sektora obronnego, finansowego i floty cieni

Poza cłami importowymi ustawa wprowadza bezpośrednie sankcje wobec prezydenta Rosji Władimira Putina, wysokich rangą urzędników Kremla, firm zbrojeniowych oraz instytucji finansowych. Głównym celem przepisów jest rosyjska flota cieni, czyli tankowce operujące poza zachodnimi systemami ubezpieczeń, które transportują ropę i omijają istniejące ograniczenia cenowe. Na wniosek administracji Trumpa, sponsorzy projektu włączyli do ustawy przepisy wymierzone w irański sektor energetyczny i zbrojeniowy w ramach kompromisu mającego na celu przyspieszenie prac nad ustawą. Biały Dom wcześniej wyrażał wątpliwości co do dodatkowych sankcji, ale zmienił stanowisko po tym, jak negocjacje w sprawie zakończenia trwającego cztery i pół roku konfliktu utknęły w martwym punkcie.

Debata w Kongresie i reakcja Ukrainy

Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski pochwalił przyjęcie ustawy, odnosząc się do momentu głosowania w Izbie Reprezentantów.

To symboliczne, że przyjęcie przez Izbę Reprezentantów USA ustawy o sankcjach Lindseya Grahama miało miejsce w noc kolejnego rosyjskiego ataku na Ukrainę z użyciem rakiet balistycznych, innych pocisków oraz dronów.

Podczas debaty legislacyjnej ustawodawcy z Partii Demokratycznej sprzeciwiali się skali uznaniowych uprawnień celnych przyznanych władzy wykonawczej. Przeciwnicy zauważyli, że uprawnienia te pozwalają na utrzymanie ceł po zakończeniu obecnej kadencji prezydenckiej i odwoływali się do wcześniejszych sporów prawnych wokół ustawy International Emergency Economic Powers Act z 1977 r.