Trump wiąże wsparcie dla Ukrainy z rozminowaniem Cieśniny Ormuz na szczycie G7, podczas gdy umowa USA-Iran zbliża się do podpisania

Transakcja w Évian

Przywódcy Grupy Siedmiu przybyli do Évian-les-Bains gotowi na konfrontację z Donaldem Trumpem w sprawie Iranu i Ukrainy. Zamiast tego pierwszy pełny dzień rozmów przyniósł to, co kanclerz Niemiec Friedrich Merz nazwał „pewnym poczuciem optymizmu”. Trump zasygnalizował, że zwiększy presję na Władimira Putina, aby zakończył wojnę z Ukrainą, ale uzależnił to wsparcie od europejskiej pomocy w zabezpieczeniu Cieśniny Ormuz, punktu krytycznego, którego zamknięcie podczas konfliktu z Iranem spowodowało wzrost cen energii.

„Dyskusje, które odbyliśmy między sobą i z prezydentem USA, zarówno podczas formalnych spotkań, jak i nieformalnych na marginesie, wzbudzają we mnie pewne poczucie optymizmu.”

Dwóch wysokich rangą dyplomatów UE, którym Politico przyznało anonimowość, stwierdziło, że ulga była wyczuwalna wśród pięciu urzędników, którzy rozmawiali z redakcją. Dzień wcześniej Trump zaniepokoił sojuszników, sugerując, że porozumienie Waszyngton-Teheran pozwoli mu skupić się na porozumieniu pokojowym między Rosją a Ukrainą.

Wspólna deklaracja

Późnym wtorkiem G7 wydało wspólne oświadczenie, w którym zobowiązało się do „niezachwianego wsparcia dla Ukrainy w obronie wolności, suwerenności i integralności terytorialnej”. Dokument wymienia Trumpa trzykrotnie i zobowiązuje się do zaostrzenia sankcji wobec rosyjskiego sektora naftowego i gazowego. Obiecuje także zwiększone dostawy systemów obrony powietrznej, pocisków przechwytujących i zdolności uderzeniowych dalekiego zasięgu dla Kijowa, a także rozważenie porozumień licencyjnych, które pozwoliłyby Ukrainie rozszerzyć krajową produkcję wojskową.

„To G7 jest momentem strategicznego przebudzenia.”

Prezydent Francji powiedział w nagraniu po kolacji galowej przywódców, że wszyscy członkowie G7, w tym Stany Zjednoczone, poparli decyzje. Deklaracja popiera również międzynarodową misję pod przywództwem Wielkiej Brytanii i Francji mającą chronić statki w Cieśninie Ormuz i wzywa do alternatywnej trasy dostaw energii, zauważając „potencjał Kanady do zapewnienia znacznych dodatkowych mocy na rynki światowe w nadchodzących latach”.

Warunek Ormuz

Francuski Macron podkreślił, że wysłanie trałowców jest możliwe tylko na formalną prośbę Waszyngtonu i za zgodą innych stron, zwłaszcza Iranu i Omanu. Nie osiągnięto porozumienia w sprawie misji morskiej, ale oświadczenie G7 popiera porozumienie USA-Iran i stwierdza, że członkowie są „gotowi przyczynić się do jego wdrożenia”.

„Trump jest zdesperowany, by zawrzeć umowę, a oni nim manewrowali, manipulowali nim według własnego uznania, dlatego dostali umowę, jaką chcieli.”

John Bolton, były doradca ds. bezpieczeństwa narodowego Trumpa, powiedział Euronews, że porozumienie jest „bardzo niekorzystne dla Stanów Zjednoczonych”. Twierdził, że Trump ignoruje implikacje geostrategiczne i dba tylko o ponowne otwarcie Cieśniny, wprowadzenie ropy z Zatoki na rynki światowe i obniżenie cen na stacjach benzynowych. Bolton nazwał również odmrożenie irańskich aktywów błędem, twierdząc, że reżim nie zmienił się naprawdę.

Kształtująca się umowa z Iranem

Stany Zjednoczone i Iran mają podpisać 14-punktowe memorandum o porozumieniu 19 czerwca w Szwajcarii, otwierając 60-dniowe okno negocjacyjne. Wiceprezydent JD Vance opisał tekst jako „bardzo ogólny”, liczący zaledwie „półtorej strony”. Minister spraw zagranicznych Iranu Abbas Araghchi powiedział, że układ pokojowy będzie wymagał wycofania się Izraela z Libanu.

Jeszcze przed podpisaniem, TankerTrackers poinformowało, że co najmniej dwa irańskie supertankowce VLCC, DIONA i HERO2, przewożące łącznie 3,8 miliona baryłek ropy naftowej, opuściły strefę blokady US Navy. Trzeci tankowiec później podążył z 1 milionem baryłek. Serwis nazwał to „pierwszym eksportem ropy z tego kraju od dwóch miesięcy”.

Wewnętrzna narracja Teheranu

Przywództwo Iranu sprzedaje memorandum nie jako odwrót, ale jako zwycięstwo zrodzone z oporu. Przewodniczący parlamentu Mohammad Bagher Qalibaf, główny negocjator, nazwał je „ważnym krokiem w kierunku ostatecznego zwycięstwa”. Prezydent Masoud Pezeshkian powiedział, że pełne wdrożenie może stworzyć „inny świat” w Iranie i na Bliskim Wschodzie. Poparcie Qalibafa jest znaczące, ponieważ nie pochodzi on z umiarkowanego obozu Pezeshkiana; jego publiczne wsparcie sugeruje, że umowa ma poparcie twardszych elementów systemu, w tym w Gwardii Rewolucyjnej.

Twardogłowy wiceprzewodniczący parlamentarnej komisji bezpieczeństwa narodowego podobno opisał projekt jako dokument, który zamieniłby Iran w amerykańską kolonię i oskarżył negocjatorów o ignorowanie dyrektywy najwyższego przywódcy, aby nie otwierać ponownie Cieśniny dla żeglugi. Proponowany w memorandum fundusz inwestycyjny o wartości 300 miliardów dolarów, finansowany przez państwa Zatoki Perskiej doświadczone trzema miesiącami wojny, jest alternatywą dla żądania Iranu bezpośredniego odszkodowania od USA i Izraela.

Szerszy program G7

Przywódcy zajęli się również Libanem, popierając wysiłki na rzecz rozbrojenia Hezbollahu poprzez „natychmiastowe i solidne zawieszenie broni”, i zobowiązali się do zintensyfikowania działań humanitarnych i odbudowy w Gazie. W kwestii Indo-Pacyfiku sprzeciwili się „wszelkim jednostronnym próbom zmiany status quo, w szczególności za pomocą siły lub przymusu, na Morzu Wschodniochińskim i Południowochińskim oraz w Cieśninie Tajwańskiej”.