Dyplomacja · Saloniki i Sofia

Grecja zwraca Bułgarii szczątki cara Samuela w zamian za 48 zabytków

Przywódcy Grecji i Bułgarii sfinalizowali w sobotę w Salonikach wzajemną repatriację, wymieniając szczątki średniowiecznego władcy, cara Samuela, na 48 skarbów kościelnych zrabowanych podczas I wojny światowej.

Tekst AI na podstawie relacji NOS, AGI, Al Jazeera Online i innych wydawców. Zmieniony . Jak powstaje

Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).

W skrócie

Saloniki, Sofia · Grecja, Bułgaria
Jak do tego doszło
  1. 1917Wojska bułgarskie przejmują relikwie kościelne z klasztorów w północnej Grecji podczas I wojny światowej.
  2. 1965Grecki archeolog Nikolaos Moutsopoulos odkrywa szczątki cara Samuela nad jeziorem Mała Prespa.
  3. wrzesień 2026Ministrowie kultury Lina Mendoni i Ewtim Miłoszew negocjują protokół ustaleń.
  4. 3.10Grecja przekazuje szczątki Samuela w Salonikach w zamian za 48 zwróconych relikwii.

Protokoły przekazania w Salonikach

Rankiem 3 października 2026 r. premier Grecji Kyriakos Mitsotakis i przywódca Bułgarii Rumen Radew spotkali się w Muzeum Kultury Bizantyjskiej w Salonikach, aby sformalizować porozumienie o wzajemnej repatriacji. Ceremonia stanowiła zwieńczenie protokołu ustaleń wynegocjowanego przez grecką minister kultury Linę Mendoni oraz bułgarskiego ministra kultury Ewtimowa Miłoszewa. Na mocy ustaleń Grecja przekazała Bułgarii materiał antropologiczny średniowiecznego cara Samuela. W zamian Bułgaria zwróciła 48 świętych relikwii kościelnych, zabranych z północnogreckich cerkwi i klasztorów podczas I wojny światowej. Mitsotakis stwierdził podczas wydarzenia, że relacje między Atenami a Sofią przeżywają obecnie najlepszy moment w historii. Przemawiając w muzeum w Salonikach, Radew odniósł się do przełomu dyplomatycznego.

„Jeśli w przeszłości car Samuel nas dzielił, dziś nas jednoczy.”

Rumen Radew

Państwowe powitanie i pochówek w Sofii

Po ceremonii w Salonikach bułgarski wojskowy samolot transportowy przewiózł trumnę cara do Sofii w eskorcie myśliwców MiG-29 i F-16. Po wylądowaniu na lotnisku im. Wasyla Lewskiego, otwarty pojazd wojskowy przewiózł trumnę przez stolicę w asyście sześciu uzbrojonych żołnierzy w pełnym rynsztunku oraz policji motocyklowej. Tysiące obywateli zgromadziły się wzdłuż trasy i na centralnych placach, korzystając z bezpłatnych połączeń kolejowych zorganizowanych w całej Bułgarii na tę okazję. Procesja zakończyła się w VI-wiecznej Cerkwi Mądrości Bożej w Sofii, gdzie według tradycji cerkiewnej Samuel został ochrzczony. Patriarcha Daniił, były premier Symeon Sakskoburggotski oraz liderzy polityczni różnych opcji obserwowali salut artyleryjski z 21 dział oraz odegranie hymnu państwowego, zanim szczątki złożono w marmurowym sarkofagu. Radew zwrócił się do tłumu w Sofii, umieszczając wydarzenie w szerszym kontekście europejskim.

„Dziś my, Europejczycy, uczymy się czytać historię z pragnieniem przynależności nie tylko do naszej ojczyzny, ale także do kultury, która łączy nas na całym kontynencie europejskim.”

Rumen Radew

Historia wykopalisk i precedensy dyplomatyczne

Car Samuel rządził Pierwszym Państwem Bułgarskim od 997 r. do śmierci w 1014 r., kierując oporem przeciwko siłom bizantyjskim na Bałkanach. Grecki archeolog Nikolaos Moutsopoulos odkrył domniemane szczątki monarchy w 1965 r. podczas wykopalisk w Bazylice św. Achillesa nad jeziorem Mała Prespa. Naukowcy zidentyfikowali szczątki dzięki lokalizacji grobu, bogatemu wyposażeniu grobowemu, wiekowi jednostki oraz złamaniom szkieletu odpowiadającym udokumentowanym obrażeniom. Premier Mitsotakis powiązał przekazanie szczątków z szerszymi działaniami Grecji na rzecz dziedzictwa kulturowego, w szczególności z kampanią na rzecz repatriacji rzeźb Partenonu z British Museum. Mitsotakis zauważył, że społeczność międzynarodowa rewiduje tradycyjne stanowiska dotyczące zwrotu skarbów kultury.

Napięcia polityczne w Atenach

Dwustronne porozumienie spotkało się w Atenach z krytyką opozycyjnej partii PASOK, która zakwestionowała zarówno zakres, jak i przejrzystość ustaleń. Przedstawiciele PASOK wskazali, że porozumienie między ministrami kultury nie zostało przedłożone greckiemu parlamentowi ani podane do publicznej wiadomości. Opozycja argumentowała, że przyjęcie 48 relikwii nie wyczerpuje kwestii sprawiedliwości historycznej w ramach traktatu z Neuilly, pozostawiając w Sofii tysiące zrabowanych rękopisów i skarbów liturgicznych. PASOK skrytykował Mitsotakisa za odniesienia do maksymalistycznych żądań z przeszłości i wezwał rząd do wyjaśnienia strategii prawnej dotyczącej pozostałych przedmiotów.

Zapytaj o ten tekst

Źródła i kontekst

Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.

Wesprzyj Pollar