Rozpoczęcie starań o drugie referendum w Aberdeen

John Swinney zakończył konferencję Szkockiej Partii Narodowej (SNP) w hali P&J Live w Aberdeen w sobotę, 17 października, ogłaszając, że kampania na rzecz drugiego referendum niepodległościowego „już się rozpoczęła”. Pierwszy minister przedstawił nową inicjatywę pod nazwą Choose Scotland, która rusza w ten weekend i ma być wspierana przez „sześciocyfrowy budżet”. Opisał ją jako najbardziej zaawansowaną kampanię, jaką kiedykolwiek prowadziła partia. Wskazując na inne narody celtyckie, stwierdził, że gwiazdy sprzyjają niepodległości, nawiązując do niedawnego wspólnego wystąpienia z liderami ruchów niepodległościowych z Walii i Irlandii.

Podkreślając, że kraj jest już gotowy na ten krok, powiedział delegatom:

„Szkocja jest gotowa na niepodległość.”

Sieć autobusowa i ceny biletów

Swinney obiecał, że sieć autobusowa zostanie przywrócona pod kontrolę publiczną do końca obecnej kadencji parlamentu w 2031 roku poprzez franczyzę i regulacje. Zgodnie z planem, regionalne partnerstwa transportowe zyskają większy wpływ na trasy i ceny biletów bez konieczności przejmowania operatorów przez rząd. Odpowiednia ustawa ma trafić do parlamentu w Holyrood w przyszłym roku. Pierwszy minister rozszerzył również limit cen biletów do 2 funtów, który obecnie obejmuje aglomerację Glasgow oraz Highlands i Islands, na Aberdeen i Aberdeenshire od kwietnia. Rząd planuje objąć nim cały kraj do końca kadencji w 2031 roku. Swinney argumentował, że tańsze podróże to tylko jeden z elementów zmian.

„Potrzebujemy więcej autobusów i potrzebujemy, aby kursowały częściej.”

Ralph Roberts, prezes McGill's Buses, największego niezależnego operatora autobusowego w Szkocji, zapowiedział, że firma będzie walczyć z planami „rękami i nogami”, nazywając ten ruch kradzieżą prywatnych przedsiębiorstw. Paul White, dyrektor Confederation of Passenger Transport Scotland, argumentował, że kontrola publiczna powinna odzwierciedlać lokalne potrzeby, ponieważ żaden model nie pasuje do każdej społeczności. Zastępczyni lidera szkockiej Partii Pracy, Jackie Baillie, z zadowoleniem przyjęła obietnice rozszerzenia limitu cen biletów i upublicznienia transportu autobusowego.

Finansowanie i polityka społeczna

Swinney ogłosił również utworzenie trzyletniego funduszu Scotland Together Fund o wartości 30 mln funtów, który ma wspierać grupy społeczne walczące z rasizmem. Poinformował, że nękanie i przemoc na tle mizoginii staną się w najbliższych miesiącach konkretnym przestępstwem. W piątek, 16 października, zastępczyni pierwszego ministra, Jenny Gilruth, przekazała uczestnikom konferencji, że zniesiono limit środków pieniężnych dla kobiet uciekających z przemocowych związków. Jej wystąpienie miało miejsce drugiego dnia trzydniowego wydarzenia.

Arytmetyka polityczna

SNP posiada obecnie osiem mandatów w parlamencie w Westminsterze, a mówcy na konferencji argumentowali, że zawieszony parlament oferuje najbardziej realistyczną drogę do drugiego referendum. Gilruth stwierdziła, że jej partia z zadowoleniem przyjęłaby przedterminowe wybory powszechne, argumentując, że sondaże pokazują, iż SNP mogłaby utrzymać języczek u wagi. Lara Bird, posłanka z okręgu Arbroath and Broughty Ferry, powiedziała w podcaście prowadzonym przez niepodległościowy dziennik The National, że kolejne głosowanie może zostać wynegocjowane, jeśli wyniki będą wyrównane. W majowych wyborach SNP straciła mandaty, zamiast zdobyć większość, którą Swinney wyznaczył jako punkt odniesienia. Premier Andy Burnham zaoferował współpracę z SNP nad nowym modelem wzmocnienia regionów, a Swinney odpowiedział na tę ofertę własnym żądaniem referendum.

Program konferencji

Stephen Flynn, sekretarz ds. transportu w Holyrood, wygłosił przemówienie powitalne w czwartek, 15 października, wzywając premiera do podjęcia działań w kwestii referendum. W piątkowe popołudnie Sioned Williams, polityczka Plaid Cymru i zastępczyni pierwszego ministra Walii, wygłosiła przemówienie braterskie. Główne wystąpienie Swinneya w sobotę zamknęło wydarzenie.