Ministrowie finansów UE w Dublinie debatują nad podatkami od nadzwyczajnych zysków i konsolidacją sektora bankowego

Debata o podatkach od zysków nadzwyczajnych w Dublin Castle

Ministrowie finansów i prezesi banków centralnych zebrali się 18 września 2026 r. w Dublin Castle, podczas gdy Irlandia sprawowała rotacyjną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Głównym punktem obrad były wnioski sześciu państw członkowskich dotyczące wprowadzenia unijnego podatku od nadzwyczajnych zysków dla producentów energii elektrycznej. Irlandzki minister finansów Simon Harris, przewodniczący obradom Ecofin, zauważył, że firmy energetyczne generują ponadprzeciętne zyski z zakłóceń rynkowych spowodowanych zamknięciem cieśniny Ormuz, a nie dzięki innowacjom biznesowym.

[Zyski] nie wynikają z przedsiębiorczości czy innowacji, lecz opierają się wyłącznie na fakcie, że cieśnina Ormuz jest zamknięta.

Prezes Europejskiego Banku Centralnego Christine Lagarde odniosła się podczas dyskusji do makroekonomicznych skutków wysokich cen paliw. Zauważyła, że zmienność cen energii bezpośrednio wpływa na prognozy, podczas gdy bank centralny dąży do osiągnięcia celu inflacyjnego na poziomie 2%. Przewodniczący Eurogrupy i grecki minister finansów Kyriakos Pierrakakis wskazał, że wzrost gospodarczy strefy euro w drugim kwartale przekroczył wstępne prognozy, mimo narastających przeciwności geopolitycznych.

Transgraniczna bankowość i luka w inwestycjach technologicznych

Dyskusje w Dublinie dotyczyły również braku skali w europejskim sektorze bankowym w porównaniu z międzynarodowymi konkurentami. Raport Komisji Europejskiej przedstawiony ministrom zalecał zmniejszenie oporu politycznego wobec fuzji transgranicznych oraz eliminację barier na rynku wewnętrznym. Wiceprezes EBC Boris Vujcic podkreślił, że unijni kredytodawcy dorównują amerykańskim konkurentom pod względem kapitalizacji i efektywności, ale brakuje im skali w operacjach handlowych. Pierrakakis wskazał, że wiodące amerykańskie instytucje finansowe inwestują w technologie informacyjne ponad dwa i pół raza więcej w relacji do swoich aktywów niż banki europejskie.

Jeśli europejskie banki chcą bezpośrednio konkurować z dużymi amerykańskimi bankami w tym obszarze, muszą mieć możliwość działania na znacznie większą skalę na głębszym rynku kapitałowym.

Vujcic odrzucił żądania przedstawicieli branży dotyczące złagodzenia wymogów kapitałowych, argumentując, że niższe progi prawdopodobnie sfinansowałyby skup akcji własnych, zamiast zwiększać krajową akcję kredytową. Urzędnicy wskazali na rozbieżności regulacyjne, zróżnicowane krajowe systemy podatkowe oraz różnice prawne jako trwałe przeszkody dla funkcjonującej unii rynków kapitałowych. Opór wobec integracji był widoczny w czerwcu 2026 r., gdy rząd Niemiec zablokował próbę przejęcia Commerzbanku przez włoski UniCredit, który rozpoczął starania we wrześniu 2024 r.

Opodatkowanie wielonarodowe i strategia fiskalna

Polityka podatkowa wywołała bezpośrednią wymianę zdań między państwami członkowskimi podczas szczytu w Dublinie. Francuski minister finansów Roland Lescure zasugerował, że wpływy z podatków korporacyjnych od dużych firm technologicznych powinny być redystrybuowane w ramach bloku, ponieważ popyt konsumencki rozkłada się na wszystkie państwa członkowskie. Harris odrzucił tę propozycję, utrzymując, że struktura podatkowa pozostaje kompetencją krajową i zauważając, że Irlandia wnosi znaczący wkład do ogólnego budżetu UE. Wdrożenie minimalnej stawki podatku korporacyjnego OECD na poziomie 15% przyniosło irlandzkim przychodom dodatkowe 1,1 mld euro w 2026 r.

Dywersyfikacja bazy podatkowej jest dla Irlandii bardzo ważna. Ten świat niepewności, w którym się znaleźliśmy, nie zniknie.

Dyrektor zarządzająca Międzynarodowego Funduszu Walutowego Kristalina Georgieva wezwała rząd Irlandii do poszerzenia źródeł przychodów i utrzymania ukierunkowanego wsparcia fiskalnego podczas kryzysu energetycznego. W ramach równoległych krajowych debat fiskalnych Harris stwierdził, że nadchodzący budżet Irlandii o wartości 8,5 mld euro, który zostanie przedstawiony 6 października 2026 r., nada priorytet korektom podatku dochodowego od osób fizycznych przed ulgami w podatku od nieruchomości. Rząd zebrał wcześniej 267 mln euro z tytułu opłaty solidarnościowej od energii w 2023 r., podczas gdy propozycje unijnych opłat po 2027 r. dla dużych korporacji o przychodach powyżej 100 mln euro pozostają przedmiotem analizy.