Hiszpańskie sądy wstrzymują amnestię, a projekt Trybunału Konstytucyjnego wywołuje spór z Sądem Najwyższym

Napięcia w Sądzie Najwyższym wokół projektu orzeczenia

Projekt orzeczenia prezesa Trybunału Konstytucyjnego Cándido Conde-Pumpido dotyczący ustawy amnestyjnej dla katalońskich polityków separatystycznych wywołał oburzenie wśród sędziów Sądu Najwyższego. Spór dotyczy nie tylko kwestii prawnych związanych z przestępstwami sprzeniewierzenia środków, ale także języka użytego w projekcie, który sędziowie uznają za obraźliwy wobec wcześniejszych działań sądu najwyższej instancji. Wielu sędziów Sądu Najwyższego postrzega uwagi zawarte w projekcie jako zawoalowane oskarżenia o uchybienia sądowe wobec Drugiej Izby Karnej, ostrzegając, że takie sformułowania mogą zachęcić zwolenników niepodległości do przyszłych wyzwań prawnych. Niektórzy sędziowie opisali postawę Conde-Pumpido jako "soberbia" (arogancką), podczas gdy inni przypisali ton projektu osobistemu ego i dawnym urazom. Członkowie Sądu Najwyższego odrzucili możliwość cichej akceptacji orzeczenia, wskazując, że przygotowywana jest formalna odpowiedź pisemna po sfinalizowaniu tekstu.

Obrady plenarne Trybunału Konstytucyjnego

Projekt decyzji przygotowany przez Conde-Pumpido, który ma ułatwić powrót do Hiszpanii byłemu prezydentowi Katalonii Carlesowi Puigdemontowi, zostanie formalnie przedłożony do debaty podczas nadchodzącej sesji plenarnej. Przegląd rozpocznie się we wtorek, 6 października, gdzie tekst zostanie przeanalizowany wraz z oddzielną propozycją autorstwa konserwatywnego sędziego José Maríi Macíasa. Obecna wersja pozostaje tymczasowa i będzie podlegać modyfikacjom, jeśli większość sędziów zagłosuje za zmianą jej treści. Ostateczna decyzja musi zostać wydana kolegialnie i opatrzona podpisami wszystkich uczestniczących członków lub przynajmniej większości głosującej. Dyskusje plenarne określą, czy sędziowie o poglądach progresywnych w pełni poprą podejście Conde-Pumpido, czy też zmienią brzmienie, aby złagodzić napięcia instytucjonalne z Sądem Najwyższym.

Postępowania w sprawie terroryzmu w Audiencia Nacional

Oddzielnie, wyspecjalizowane sądy wciąż nie zastosowały środka amnestii pomimo orzeczenia wydanego przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniu 16 lipca. Trybunał europejski odrzucił zastrzeżenia wobec hiszpańskiej ustawy dotyczące standardów antyterrorystycznych i odpowiedzialności za rachunkowość publiczną. W Audiencia Nacional sprawa dotyczy członków Komitetów Obrony Republiki, którzy byli badani pod kątem posiadania substancji mogących posłużyć do produkcji materiałów wybuchowych. Prokuratorzy domagali się wcześniej kar do 27 lat więzienia dla ośmiu oskarżonych o przynależność do organizacji terrorystycznej, wytwarzanie substancji wybuchowych i usiłowanie wywołania spustoszenia. Choć prokuratura poparła przyznanie amnestii, sprzeciw Katalońskiego Stowarzyszenia Ofiar Organizacji Terrorystycznych skłonił sąd do skierowania pytań prejudycjalnych do Luksemburga. Trzecia Sekcja Izby Karnej wstrzymała działania do czasu otrzymania formalnego zawiadomienia o orzeczeniu europejskim pod koniec września, wyznaczając następnie 10-dniowy termin dla wszystkich stron na przedstawienie stanowisk w sprawie jego zakresu.

Opóźnienia w Trybunale Obrachunkowym

Wdrażanie napotkało również opóźnienia proceduralne w Trybunale Obrachunkowym, gdzie analizowane są wydatki publiczne na referendum niepodległościowe z 2017 roku oraz regionalną dyplomację zagraniczną. Radczyni Elena Hernáiz, odpowiedzialna za orzekanie o odpowiedzialności finansowej za głosowanie, zainicjowała w lipcu pierwszą rundę składania wniosków, aby ocenić, czy przekierowane środki pochodziły z budżetów Unii Europejskiej. To kryterium stanowi jedyną podstawę prawną, na mocy której można uznać, że interesy finansowe Europy zostały naruszone. Mimo że orzeczenie europejskie pozostawiło minimalne pole do wstrzymania środka łaski, trybunał kontynuował kroki proceduralne bez wdrożenia amnestii.