Sędzia Llarena uchyla akt oskarżenia przeciwko Puigdemontowi i przekazuje sprawę do Sądu Najwyższego

Llarena zamyka akta sprawy Puigdemonta

Sędzia Pablo Llarena, sędzia Sądu Najwyższego prowadzący śledztwo w sprawie tzw. procés, wydał we wtorek, 3 listopada 2026 r., postanowienie o uchyleniu aktu oskarżenia przeciwko Carlesowi Puigdemontowi, liderowi partii Junts i byłemu prezydentowi Katalonii. To samo postanowienie obejmuje byłych członków rządu regionalnego Toniego Comína oraz Lluísa Puiga i ogłasza zakończenie śledztwa (sumario) wobec całej trójki. Llarena przekazał akta do Sala de lo Penal, składu orzekającego Sądu Najwyższego, który sądził liderów niepodległościowych, aby mógł on zdecydować o zastosowaniu ustawy amnestyjnej i ostatecznym zamknięciu sprawy. Akt oskarżenia zarzucał Puigdemontowi sprzeniewierzenie środków publicznych (malversación). Postanowienie odrzuciło również zażalenia złożone przez Puigdemonta i Comína oraz oddaliło wniosek oskarżyciela posiłkowego, partii Vox, dotyczący uchylenia nakazów aresztowania.

Jak sprawa dotarła do tego etapu

6 października Trybunał Konstytucyjny orzekł, że Sąd Najwyższy powinien był zastosować ustawę amnestyjną z 2024 r. wobec byłych członków rządu Katalonii, którzy zostali skazani lub oskarżeni o sprzeniewierzenie środków. Orzeczenie przyznało ochronę prawną (amparo) byłej radnej Dolors Bassie. Tego samego dnia Llarena uchylił nakazy aresztowania Puigdemonta, Comína i Puiga, jednak wstrzymał się z zamknięciem akt do czasu analizy orzeczenia i kilku oczekujących zażaleń. Przed interwencją Trybunału Konstytucyjnego Sąd Najwyższy odmawiał rozszerzenia amnestii na zarzut sprzeniewierzenia, co później skorygowano. 20 października Sala de lo Penal zastosowała amnestię wobec Oriola Junquerasa, Raüla Romevy, Dolors Bassy oraz Jordiego Turulla, co zasygnalizowało, że kolejne sprawy podążą tą samą drogą.

W nowym postanowieniu Llarena stwierdził, że nie podziela argumentacji Trybunału Konstytucyjnego, jednak jego doktryna musi zostać zastosowana, a jego sprzeciw nie może opóźniać wykonania prawa. Dodał również, że orzeczeniu brakowało powściągliwości. Postanowienie wyjaśnia, że jego wcześniejsza decyzja o uchyleniu nakazów jedynie zniosła nakazy aresztowania i nie zakończyła sprawy, która wciąż oczekuje na ostateczne orzeczenie właściwego sądu w sprawie wygaśnięcia odpowiedzialności i umorzenia.

Sytuacja Puigdemonta

Comín i Puig powrócili do Hiszpanii po uchyleniu nakazów aresztowania, co pozwoliło im na powrót bez ryzyka zatrzymania. Puigdemont pozostał w Belgii, a on sam oraz jego partia nie poinformowali, kiedy wróci. Sugerowali, że nie nastąpi to przed wyborami parlamentarnymi 29 listopada. Ton orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wywołał niepokój w Sądzie Najwyższym, a w kilku jego postanowieniach skrytykowano uwagi sędziego sprawozdawcy, prezesa Trybunału Konstytucyjnego Cándido Conde-Pumpido.

Co dalej

Zamknięcie śledztwa jest etapem pośrednim, a nie ostatecznym umorzeniem. Sala de lo Penal musi teraz zdecydować, czy zakończyć fazę śledztwa i wydać pełne umorzenie (sobreseimiento libre) na mocy ustawy amnestyjnej. Źródła nie podają daty tego orzeczenia, a do tego czasu sprawa pozostaje w gestii składu Sądu Najwyższego.