Sąd Najwyższy stosuje amnestię
We wtorek, 20 października 2026 roku, Sąd Najwyższy Hiszpanii (Tribunal Supremo, TS) zdecydował o zastosowaniu ustawy amnestyjnej wobec lidera ERC Oriola Junquerasa oraz byłych katalońskich ministrów: Jordiego Turulla, Raüla Romevy i Dolors Bassy. Cała czwórka została skazana w związku z dążeniami do niepodległości w 2017 roku, a amnestia obejmuje zarzut sprzeniewierzenia środków publicznych, za który zostali skazani. Nakaz jest pokłosiem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który podtrzymał amnestię w tym zakresie i zobowiązał Sąd Najwyższy do jej zastosowania. Zgodnie z nakazem, do którego dotarła agencja ANSA, izba karna sądu, czyli skład orzekający w sprawie liderów niepodległościowych, wykonała orzeczenie w całości, jednocześnie wyrażając sprzeciw wobec jego uzasadnienia.
Nagana za ton i jurysdykcję
Nakaz Sądu Najwyższego ostro krytykuje argumentację Trybunału Konstytucyjnego. Sędziowie zaatakowali to, co nazwali „niepotrzebną wielomównością” orzeczenia, twierdząc, że ujawnia ono chęć upiększenia argumentacji, która narusza jurysdykcję Sądu Najwyższego. Opisali również fragmenty oskarżające Sąd Najwyższy o interpretacje sprzeczne z logiką i celem ustawy jako całkowicie zbędne dla uzasadnienia decyzji. Manuel Marchena, który przewodniczył składowi sędziowskiemu skazującemu liderów niepodległościowych, opisał orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego jako zerwanie z własnym historycznym orzecznictwem. Prezes Trybunału Konstytucyjnego, Cándido Conde-Pumpido, odpowiedział na te słowa podczas wystąpienia na instytucjonalnym wydarzeniu Consejo General de Procuradores de España (CGPE).
„Poszanowanie jurysdykcji konstytucyjnej i zwyczajnej jest fundamentalne, w przeciwnym razie nie można zagwarantować niezawisłości sędziowskiej.”
Reakcje ERC i Junts
Junqueras z zadowoleniem przyjął decyzję w wiadomości na platformie X, stwierdzając, że sprawiedliwości stało się zadość tam, gdzie wcześniej istniała tylko niesprawiedliwość. Przemawiając tego popołudnia do dziennikarzy w siedzibie ERC w Barcelonie wraz z Romevą, Bassą i innymi działaczami partii, powiedział, że polityka powróciła na swoje pole, z dala od judicializacji i represji. ERC w osobnym komunikacie stwierdziło, że amnestia stała się rzeczywistością, mimo że wszystkie hiszpańskie władze były jej przeciwne. Sekretarz generalny Junts, Jordi Turull, nazwał orzeczenie zwycięstwem niepodległości i „kapitulacją” Marcheny oraz Sądu Najwyższego. Zapytany przez dziennikarzy, czy wystartuje w wyborach, zaprzeczył i dodał, że nie brał tego pod uwagę. Dodał, że proces nie będzie kompletny, dopóki amnestia nie obejmie Carlesa Puigdemonta, Toniego Comína i Lluísa Puiga.
„Dziś udowodniono, że głosowanie za lub przeciw, ale głosowanie w sprawie niepodległości Katalonii, nie jest przestępstwem.”
Reakcja rządu i co dalej
Sílvia Paneque, katalońska radna ds. terytorium i rzeczniczka rządu, z zadowoleniem przyjęła decyzję na konferencji prasowej po wtorkowym posiedzeniu Rady Wykonawczej.
„To jest to, o co rząd zawsze prosił.”
Sąd Najwyższy uchylił już nakaz aresztowania Puigdemonta, ale nie orzekł, czy amnestia ma do niego zastosowanie. Ta kwestia musi trafić do izby karnej Sądu Najwyższego w celu odrębnego rozpatrzenia. Cała czwórka liderów może teraz startować w wyborach w Hiszpanii 29 listopada, ponieważ uchylono zakazy pełnienia przez nich funkcji publicznych.