S&P ocenia wiarygodność kredytową Rumunii w obliczu impasu politycznego i ryzyka obniżenia ratingu do poziomu śmieciowego

Rating na krawędzi

Standard & Poor's podejmie w piątek, 2 października, po zamknięciu rynków finansowych, decyzję o utrzymaniu ratingu Rumunii na poziomie BBB- lub obniżeniu go do kategorii spekulacyjnej. Obniżka oznaczałaby utratę statusu inwestycyjnego i przejście do kategorii potocznie nazywanej śmieciową. S&P jest ostatnią z trzech agencji ratingowych, które oceniają Rumunię w 2026 roku, po Fitchu pod koniec lipca i Moody's w sierpniu. Obie agencje utrzymały Rumunię na najniższym szczeblu klasy inwestycyjnej, zachowując jednocześnie negatywną perspektywę.

Konsolidacja fiskalna i cele deficytowe

Rząd Rumunii wskazuje na niedawne zaostrzenie polityki fiskalnej jako główny argument za utrzymaniem ratingu inwestycyjnego. Oficjalne dane pokazują, że skonsolidowany deficyt budżetowy spadł do 59,42 mld lei (2,89% PKB) w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku, w porównaniu z 86,36 mld lei (4,51% PKB) w tym samym okresie 2025 roku, co stanowi redukcję o blisko 27 mld lei. Całkowite dochody państwa wzrosły o 11,4%, wspierane przez wpływy z podatku VAT w wysokości 103,4 mld lei, co oznacza wzrost o 25,2% po podniesieniu stawki podstawowej VAT z 19% do 21%. Tymczasowy premier Ilie Bolojan stwierdził, że priorytetyzacja wydatków i restrukturyzacja spółek państwowych pozostają kluczowe. Tymczasowy minister finansów Alexandru Nazare prognozuje roczny deficyt kasowy na poziomie 6,2% PKB, a deficyt ESA na 6,0%.

Nazare wyraził zaufanie co do rozmów przeprowadzonych z przedstawicielami agencji przed planowanym ogłoszeniem decyzji.

Mam duże zaufanie, odbyły się intensywne dyskusje ze Standard & Poor's. Niepewność polityczna waży dość mocno, ale mamy też solidne argumenty dotyczące wykonania budżetu.

Impas polityczny i presja rynkowa

Wskaźniki rynkowe odzwierciedlają zwiększoną presję po miesiącach tarć politycznych. 30 września desygnowany premier Siegfried Mureșan nie uzyskał wotum zaufania w parlamencie, co przedłużyło pięciomiesięczny kryzys polityczny. Rentowność dziesięcioletnich obligacji skarbowych wzrosła w ciągu dwóch tygodni o 60–80 punktów bazowych, osiągając 7,6%, podczas gdy ceny obligacji długoterminowych spadły do poziomów ostatnio notowanych w maju 2025 roku. Pięcioletnie swapy ryzyka kredytowego (CDS) wyceniają obniżkę ratingu o dwa stopnie do poziomu BB. Guillaume Tresca z Generali Asset Management oszacował prawdopodobieństwo natychmiastowego obniżenia ratingu na jeden do czterech, zauważając, że agencje ratingowe w krótkim terminie przedkładają redukcję deficytu nad tarcia polityczne.

Tresca wyjaśnił, że tolerancja agencji wobec niestabilności politycznej zależy bezpośrednio od dyscypliny fiskalnej.

S&P i Moody's mogłyby tolerować dłuższy okres niestabilności politycznej, pod warunkiem, że proces konsolidacji fiskalnej pozostanie na właściwej ścieżce, ale prawdopodobnie nie dłużej niż do pierwszego kwartału 2027 roku.

Koszty zadłużenia i trajektoria długu

Przedstawiciele banku centralnego i zarządzający portfelami ostrzegają, że rosnące koszty obsługi długu tworzą trwałe luki. Wiceprezes Narodowego Banku Rumunii Cosmin Marinescu zauważył, że brutto potrzeby finansowe przekraczają obecnie 10% PKB, podczas gdy roczne koszty odsetek pochłaniają około 3% PKB. Kathryn Exum z Gramercy ostrzegła, że ewentualna obniżka ratingu mogłaby wywołać obowiązkową wyprzedaż obligacji wśród inwestorów instytucjonalnych posiadających mandaty inwestycyjne. Analitycy Erste zauważyli, że S&P może odroczyć wszelkie negatywne działania ratingowe do czasu, aż partie polityczne uzgodnią porozumienie koalicyjne i przygotują budżet państwa na 2027 rok.

Marinescu nakreślił tempo zadłużania się, które narastało w ostatnich latach fiskalnych.

Niepokojące w przypadku Rumunii jest tempo akumulacji długu w ostatnich latach, kiedy stopa wzrostu była trzy razy wyższa niż w okresie przedpandemicznym.