Szef Sis118: Unieruchomienie w pozycji leżącej i gaz pieprzowy przyczyniły się do śmierci Abderrahima Fakira w Bolonii
Mario Balzanelli, prezes włoskiego systemu ratownictwa medycznego Sis118, twierdzi, że 42-letni Marokańczyk mógł przeżyć, gdyby natychmiast wezwano lekarza. Ostrzega, że długotrwałe unieruchomienie w pozycji leżącej na brzuchu może być śmiertelne.
Śmierć Abderrahima Fakira
Abderrahim Fakir, 42-letni obywatel Maroka, zmarł 21 lipca podczas interwencji policji w Bolonii. Zdarzenie trwało około 38 minut. Funkcjonariusze unieruchomili Fakira w pozycji leżącej na brzuchu, dociskając jego twarz i klatkę piersiową do ziemi, a tuż przed obezwładnieniem użyli gazu pieprzowego. Prokuratura w Bolonii wszczęła śledztwo. Na 22 lipca zaplanowano zlecenie sekcji zwłok zespołowi ekspertów, w skład którego wejdą lekarz medycyny sądowej, specjalista medycyny ratunkowej, toksykolog oraz prawdopodobnie kardiolog.
Alarm medyczny w sprawie unieruchomienia
Mario Balzanelli, prezes Włoskiego Towarzystwa Systemu Ratownictwa Medycznego 118 (Sis118), stwierdził, że długotrwałe unieruchomienie w pozycji leżącej na brzuchu z obciążeniem pleców może być śmiertelne. Wyjaśnił, że pozycja ta blokuje rozszerzanie się klatki piersiowej i ruchy przepony, uniemożliwiając osobie hiperwentylację w celu usunięcia nadmiaru dwutlenku węgla. Nagromadzenie CO2 zakwasza krew i może prowadzić do zatrzymania akcji serca.
Pozycja leżąca na brzuchu może zabić. Fizyczne unieruchomienie przedłużone w tej pozycji, z ciężarem operatorów na klatce piersiowej i uciskiem na szyję, może zabić.
Balzanelli zauważył, że śmierć rzadko wynika z prostego uduszenia. Zbiegają się trzy czynniki: kaskada fizjologiczna wynikająca z ekstremalnego pobudzenia (arytmie, niedokrwienie, kwasica mleczanowa, hipertermia), mechaniczne ograniczenie oddychania przez pozycję leżącą oraz skutki użycia gazu pieprzowego.
Fizjologia śmierci w wyniku unieruchomienia
Według Balzanellego pierwszym ogniwem przyczynowym jest stan pobudzenia. Ciało, zalane katecholaminami i poddane ekstremalnemu wysiłkowi mięśniowemu, może rozwinąć złośliwe arytmie, niedokrwienie, kwasicę mleczanową, rabdomiolizę z uwolnieniem potasu oraz hipertermię. Sama ta kaskada może zatrzymać serce nawet bez żadnego unieruchomienia. Drugim czynnikiem jest pozycja leżąca na brzuchu: z ciężarem jednego lub kilku funkcjonariuszy na plecach, osoba nie może rozszerzyć klatki piersiowej i przepony. Gdy potrzebna jest hiperwentylacja, aby usunąć nadmiar CO2, mechanika oddechowa jest zablokowana. CO2 gromadzi się, krew zakwasza się bardziej, a serce przestaje pracować. Ucisk na szyję pogarsza sytuację. Trzecim czynnikiem jest gaz pieprzowy, który może powodować skurcze dróg oddechowych.
Gaz pieprzowy a astma
Rodzina Fakira poinformowała, że cierpiał on na astmę i był wcześniej hospitalizowany z powodu problemów oddechowych. Balzanelli powiedział, że oleożywica kapsaicynowa, aktywny składnik gazu pieprzowego, może wywołać skurcz krtani i oskrzeli, zamykając drogi oddechowe. Efekt ten jest szczególnie niebezpieczny dla astmatyków.
Oleożywica kapsaicynowa może powodować skurcz krtani i oskrzeli, prowadząc do zamknięcia dróg oddechowych, co staje się szczególnie niebezpieczne u osób cierpiących na astmę.
Połączenie tych czynników, jak stwierdził, zazwyczaj prowadzi do zatrzymania krążenia objawiającego się jako aktywność elektryczna bez tętna lub asystolia. Balzanelli podkreślił, że czas na zapobieżenie śmierci jest krótki i wymaga natychmiastowego usunięcia osoby z pozycji leżącej na brzuchu.
Czas na uniknięcie tego, lub uczynienie tego znacznie mniej prawdopodobnym, jest krótki i sprowadza się do prostego gestu: natychmiastowego usunięcia osoby z pozycji leżącej na brzuchu.
Apel o reakcję medyczną
Balzanelli argumentował, że ostre pobudzenie psychoruchowe jest stanem nagłym medycznym, a nie problemem porządku publicznego. Powiedział, że gdyby lekarz był na miejscu niezwłocznie, Fakira prawdopodobnie można było uratować poprzez sedację.
Przy terminowym przybyciu lekarza 118, z całym prawdopodobieństwem, Abderrahima Fakira można było uratować: w obliczu silnego stanu pobudzenia psychoruchowego lekarz mógłby poddać pacjenta sedacji, dla jego własnej ochrony i zapobiegając poważniejszym konsekwencjom.
Sis118 wzywa do wprowadzenia protokołów, które w przypadkach ostrego pobudzenia zawsze aktywują zespół medyczny z lekarzem i pielęgniarzem, oraz do wspólnych szkoleń między organami ścigania a służbami ratownictwa medycznego.
Kolejne kroki śledztwa
Prokuratura w Bolonii zleci sekcję zwłok 22 lipca. Badanie ma wyjaśnić rolę gazu pieprzowego i dokładną przyczynę śmierci. Śledztwo trwa, nie ogłoszono żadnych zarzutów.

