Włoski Sąd Najwyższy nakazuje ponowny proces dla Stephana Schmidheiny’ego w sprawie Eternitu

Orzeczenie Sądu Kasacyjnego

We wtorek, 10 listopada 2026 r., IV Sekcja Karna włoskiego Sądu Kasacyjnego w Rzymie wydała orzeczenie w sprawie Eternit bis przeciwko szwajcarskiemu biznesmenowi Stephanowi Schmidheiny’emu, oskarżonemu o nieumyślne spowodowanie śmierci w wyniku narażenia na azbest w zakładzie Eternit w Casale Monferrato. Sędziowie uchylili wyrok apelacyjny dla około 60 poszkodowanych i skierowali te sprawy do ponownego rozpatrzenia przez inny skład Sądu Apelacyjnego w Turynie. W przypadku kolejnych 25 ofiar sąd uznał zarzuty za przedawnione. Prokurator generalny wnioskował o uznanie apelacji obrony za niedopuszczalną i utrzymanie wyroku 9 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, jednak sąd nie przychylił się do tego wniosku.

Zarzuty i wcześniejsze orzeczenia

Schmidheiny, który zarządzał zakładem w Casale w latach 1976–1986, jest oskarżony o spowodowanie śmierci 91 osób. W procesie pierwszej instancji lista obejmowała 392 ofiary, jednak liczba ta zmniejszyła się na skutek przedawnień i uniewinnień na różnych etapach postępowania. Sąd pierwszej instancji skazał go na 12 lat więzienia, natomiast sąd apelacyjny w Turynie w kwietniu 2025 r. wymierzył karę 9 lat i 6 miesięcy.

Zarzuty w pierwszej instancji392

Obecne zarzuty wobec Schmidheiny’ego91

Zarzuty w pierwszej instancji

392 osoby

Obecne zarzuty wobec Schmidheiny’ego

91 osoby

Dane z tekstu artykułu

W lutym 2026 r. Sąd Kasacyjny nakazał już ponowną apelację, ponieważ wyrok nie został przetłumaczony na język niemiecki. Wcześniej sąd uchylił wyroki skazujące związane z zakładami Eternitu w Cavagnolo (maj 2024 r. i marzec 2025 r.) oraz w Neapolu (luty 2025 r.) z powodu braku dowodów na indywidualny związek przyczynowy. Produkcja azbestu we Włoszech została zakazana w 1992 r., a choroby wywołane kontaktem z nim ujawniają się często po dziesięcioleciach.

Obrona i związek przyczynowy

Rzeczniczka Schmidheiny’ego, Lisa Meyerhans, poinformowała, że wyrok skazujący za śmierć 91 osób oraz kara 9 lat i 6 miesięcy zostały uchylone. Obrona argumentowała, że orzeczenie z Turynu nie udowodniło w każdym indywidualnym przypadku, iż ekspozycja na azbest przypisywana Schmidheiny’emu spowodowała lub przyspieszyła chorobę. Meyerhans przekazała, że sąd w Turynie oparł się na badaniu laboratoryjnym 26 genetycznie zmodyfikowanych myszy, aby wykazać szybszy postęp choroby – badaniu, które zdaniem obrony nie może zastąpić indywidualnych dowodów. Pisemne uzasadnienie wyroku ma zostać opublikowane w najbliższych tygodniach, a obrona będzie dążyć do uniewinnienia w nowym procesie. Według rzeczniczki, od czasu pierwszego aktu oskarżenia w 2009 r. żaden wyrok skazujący Schmidheiny’ego wydany przez sąd niższej instancji nie utrzymał się w Sądzie Kasacyjnym. Adwokat Giacomo Mattalia dodał, że w trakcie postępowania przedawniły się sprawy dwóch kolejnych pracowników, a apelacja w ich kwestii została odrzucona wyłącznie w zakresie roszczeń cywilnych.

Reakcje w Casale Monferrato

Delegacja rodzin z Casale Monferrato przyjechała do Rzymu i zorganizowała protest przed Sądem Kasacyjnym z transparentem o treści „Giustizia-Ricerca-Bonifiche”. Nicola Pondrano, były pracownik Eternitu, który kieruje stowarzyszeniem rodzin ofiar Afeva, skomentował sytuację przed budynkiem sądu.

„To sprawiedliwość, która wymyka się z rąk, prawdziwa niesprawiedliwość. Upłynie więcej czasu i kolejne sprawy ulegną przedawnieniu.”

Giacomo Mattalia, prawnik reprezentujący strony cywilne, określił orzeczenie jako głębokie rozczarowanie dla poszkodowanych rodzin.

„Nasza frustracja wynika z tego, że po raz kolejny nie jesteśmy w stanie wymierzyć sprawiedliwości za tę tragedię.”

Burmistrz Emanuele Capra, który uczestniczył w rozprawie w szarfie w barwach narodowych, powiedział, że społeczność zasługuje na uznanie ze strony włoskiego wymiaru sprawiedliwości.

„Mamy nadzieję, że społeczność Casale otrzyma to, na co zasługuje od włoskiego wymiaru sprawiedliwości, czyli uznanie odpowiedzialności właścicieli firmy.”

Federico Riboldi, były burmistrz Casale, a obecnie asesor ds. zdrowia w regionie Piemont, zapowiedział, że region będzie nadal finansował badania Rccs nad lekiem dla osób, które zachorują w przyszłości.