Orzeczenie

Europejski Trybunał Praw Człowieka uznał, że proces, w którym w 2013 roku skazano Silvio Berlusconiego za oszustwa podatkowe, był sprawiedliwy. Wyrok zapadł jednogłośnie i został ogłoszony w czwartek, 22 października 2026 roku. Trybunał uznał za dopuszczalną jedynie tę część skargi, która kwestionowała bezstronność Sądu Kasacyjnego, pozostałe zarzuty odrzucając jako niedopuszczalne. Berlusconi, były premier i założyciel Forza Italia, zmarł w czerwcu 2023 roku, a po jego śmierci sprawę w Strasburgu prowadzili jego spadkobiercy.

„Trybunał odrzucił pozostałe skargi pana Berlusconiego jako oczywiście bezzasadne lub wniesione po terminie.”

Wyrok będący przedmiotem sprawy

Sprawa dotyczyła praw do transmisji telewizyjnych grupy Mediaset oraz współudziału w oszustwach podatkowych związanych z działalnością medialną grupy w latach 2002 i 2003, jak podaje ANSA. Sąd Kasacyjny potwierdził wyrok 1 sierpnia 2013 roku, co nadało mu moc ostateczną. Pierwotny wyrok czterech lat pozbawienia wolności został skrócony do roku, który Berlusconi odbył w ramach prac społecznych. Wyrok skutkował również utratą mandatu senatora oraz zakazem pełnienia funkcji publicznych do 2018 roku.

Zarzut braku bezstronności

Berlusconi argumentował, że jeden z sędziów nie był bezstronny. Wskazywał na wywiad, którego sędzia Antonio Esposito udzielił dziennikowi „Il Mattino” 5 sierpnia 2013 roku, już po ogłoszeniu wyroku, ale przed sporządzeniem pisemnego uzasadnienia 29 sierpnia. Skarżący twierdził, że sędzia chciał wpłynąć na kolegów z orzeczenia, ujawniając wcześniej argumentację. Trybunał nie dopatrzył się obiektywnie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności, ponieważ decyzja zapadła przed udzieleniem wywiadu. Sąd zaznaczył, że nie ocenia, czy zachowanie Esposito było stosowne, ani nie rozważa konsekwencji dyscyplinarnych, a jedynie jego wpływ na bezstronność. Trybunał podkreślił jednak, że sędziowie muszą zachować najwyższą dyskrecję w kontaktach z prasą. Wrogie uwagi przypisywane sędziemu, o których donosiły osoby obecne na prywatnych kolacjach oraz personel hotelu na Ischii, uznano za niedostatecznie udowodnione. Trybunał uznał również, że późniejsze inicjatywy prawne sędziego odzwierciedlały wrogą atmosferę po wyroku, a nie wcześniejszą stronniczość.

Kalendarium i spadkobiercy

Chronologia zdarzeń obejmuje okres od wyroku kasacyjnego w sierpniu 2013 roku do wyroku w Strasburgu w październiku 2026 roku, uwzględniając wniesienie skargi oraz działania z 2021 roku.

Większość raportów wskazuje 28 grudnia 2013 roku jako datę złożenia skargi przez Berlusconiego. „Il Fatto Quotidiano” podaje natomiast, że wniosek wpłynął w 2014 roku, a Trybunał przyjął go w kwietniu 2021 roku, kierując dziesięć pytań dotyczących rzetelności procesu do rządu Włoch, kierowanego wówczas przez Mario Draghiego. Po śmierci Berlusconiego jego spadkobiercy zdecydowali o kontynuowaniu sprawy przed trybunałem europejskim. Według „Il Fatto Quotidiano” orzeczenie kończy nadzieje rodziny na rehabilitację Berlusconiego i wzmocnienie roli politycznej rodziny w nadchodzących miesiącach.