Sąd Najwyższy Argentyny znosi ograniczenia w nabywaniu gruntów rolnych przez cudzoziemców

Orzeczenie Sądu Najwyższego przywraca przepisy dekretu

Sąd Najwyższy Argentyny uchylił orzeczenie sądu apelacyjnego, które blokowało uchylenie ustawy o gruntach rolnych, przywracając tym samym artykuł 154 dekretu nadzwyczajnego 70/2023. Środek wykonawczy, podpisany przez prezydenta Javiera Milei w grudniu 2023 r., eliminuje ustawowe limity nabywania nieruchomości rolnych przez zagraniczne osoby fizyczne i podmioty korporacyjne. Orzeczenie wydano we wtorek z podpisami wszystkich trzech członków wysokiego sądu: Horacio Rosattiego, Carlosa Rosenkrantza i Ricardo Lorenzettiego. Decyzja otwiera rynek nieruchomości rolnych na nieograniczone transakcje zagraniczne, usuwając blokadę prawną, która utrzymywała dotychczasowe ramy ochronne. Wyrok uchyla wcześniejszą decyzję Federalnego Sądu Apelacyjnego w La Plata, który wstrzymał dekret wykonawczy z powodów konstytucyjnych.

Podstawa prawna i zakres konstytucyjny

Sędziowie oparli swoją decyzję na kwestiach proceduralnych, orzekając, że organizacja skarżąca nie posiadała legitymacji prawnej do wniesienia roszczenia przed sądy. Centro de Ex Combatientes Islas Malvinas La Plata złożyło wniosek o zabezpieczenie, argumentując, że suwerenność narodowa jest dobrem wspólnym chronionym przez konstytucję. Sąd Najwyższy odrzucił ten pogląd, orzekając, że suwerenność terytorialna stanowi element założycielski państwa, a nie prawo zbiorowe w rozumieniu artykułu 43 Konstytucji Argentyny.

Biorąc pod uwagę wyraźny brak prawa do dochodzenia roszczeń zbiorowych w odniesieniu do dobra wspólnego, nie jest możliwe skonfigurowanie sprawy lub sporu.

Sąd wyraźnie stwierdził, że orzeczenie ogranicza się do braku legitymacji proceduralnej. Decyzja nie rozstrzyga o merytorycznej zgodności dekretu z konstytucją, ani nie uniemożliwia władzy ustawodawczej debaty nad tym środkiem.

Tło ustawy o gruntach z 2011 roku

Przywrócenie dekretu demontuje ustawę 26.737, uchwaloną w 2011 r. pod nazwą Reżim Ochrony Narodowej Dominacji nad Własnością Gruntów Rolnych. Ramy z 2011 r. zabraniały zagranicznym nabywcom posiadania więcej niż 15% gruntów rolnych w kraju. Ustawa wprowadzała również limit 1000 hektarów na właściciela w głównych strefach rolniczych oraz zakazywała sprzedaży nieruchomości zawierających lub graniczących ze znaczącymi stałymi zbiornikami wodnymi. Badanie przeprowadzone przez Obserwatorium Gruntów wykazało, że według stanu na grudzień 2025 r. 5% terytorium Argentyny, co stanowi ponad 13 mln hektarów, było własnością zagranicznych firm lub państw. Ten obszar własności zagranicznej odpowiada w przybliżeniu całkowitej powierzchni lądowej Anglii.

Opozycja polityczna i reakcja społeczna

Orzeczenie sądowe następuje po wysiłkach władzy wykonawczej zmierzających do deregulacji gruntów za pośrednictwem parlamentu krajowego. Około dwa miesiące wcześniej administracja przedstawiła w parlamencie argentyńskim projekt ustawy o nienaruszalności prywatnej, który miał na celu złagodzenie limitów zakupu ziemi przez cudzoziemców, jednak rząd nie uzyskał wymaganego poparcia legislacyjnego. Po werdykcie Sądu Najwyższego deputowani opozycji wezwali do pilnej sesji legislacyjnej w celu zajęcia się dekretem prezydenckim i jego uchylenia. Weterani wojny o Falklandy wyrazili publiczny sprzeciw wobec decyzji po tym, jak wcześniej uzyskali zawieszenie dekretu na drodze sądowej. Zmiana prawna następuje po demonstracjach publicznych, w tym ogólnokrajowym marszu z 6 sierpnia 2026 r., podczas którego grupy obywatelskie protestowały przeciwko zagranicznym przejęciom gruntów.