Policja na terenie Trybunału Konstytucyjnego, sędzia zawiesza prezesa

Policja w Trybunale

Wieczorem 30 października 2026 r. funkcjonariusze policji przebywali na terenie Trybunału Konstytucyjnego w Warszawie, a konfrontację transmitowano na żywo w telewizji. Komenda Stołeczna Policji poinformowała, że funkcjonariusze pojawili się tam między 17:00 a 18:00 po zawiadomieniu od sędzi Anny Korwin-Piotrowskiej, która wskazała na możliwe zagrożenia dla życia lub zdrowia sędziów i personelu Trybunału oraz ryzyko zakłócenia porządku publicznego. Około 18:00 na stronie internetowej sądu pojawił się komunikat, że prezes Bogdan Święczkowski oraz jego zastępca, Sochański, zostali tymczasowo zawieszeni w obowiązkach. Anna Korwin-Piotrowska, najstarsza stażem sędzia, przejęła obowiązki kierowania sądem. Zwolennicy Prawa i Sprawiedliwości oraz inne grupy prawicowe protestowali przed budynkiem. KSP poinformowała, że trzy osoby przeskoczyły przez ogrodzenie na teren obiektu i zostały zatrzymane, a Polsat News donosił, że podczas protestu w stronę funkcjonariuszy rzucano przedmiotami. Kilka rumuńskich mediów podało, że prezydent Karol Nawrocki próbował tego wieczoru wejść do budynku.

Konsultacje w Pałacu Prezydenckim

31 października Nawrocki zwołał liderów politycznych na konsultacje w sprawie sporu o sąd. Minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz, który kieruje również Polskim Stronnictwem Ludowym, przybył jako pierwszy i wskazał bezpieczeństwo państwa, poszanowanie demokracji, pokój społeczny oraz porządek publiczny jako tematy, które zamierzał poruszyć z prezydentem. Szymon Hołownia, lider Polski 2050, również spotkał się z Nawrockim. Lewica, członek koalicji rządzącej, odrzuciła zaproszenie, a polska prasa donosiła, że Platforma Obywatelska nie planowała wziąć udziału w spotkaniu. Wynik rozmów pozostał niejasny w dostępnych relacjach. Anna Korwin-Piotrowska powiedziała PAP, że z prezydentem Karolem Nawrockim może spotkać się w Pałacu Prezydenckim, a w TVN24 dodała, że zostanie on zaproszony do Trybunału, jeśli będzie chciał rozmawiać, a służby uznają to za bezpieczne.

Spór u podłoża kryzysu

Trybunał Konstytucyjny znajduje się w centrum konfliktu od czasu, gdy PiS, rządzące w latach 2015–2023, powołało sędziów uznawanych przez siebie za politycznie sprzyjających. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł później, że Trybunału nie można uznać za niezależny i bezstronny ze względu na poważne nieprawidłowości przy powoływaniu niektórych sędziów oraz jego prezesa. Nawrocki nie zaprzysiągł większości sędziów wybranych przez Sejm 13 marca 2026 r., przyjmując ślubowanie tylko od dwojga z sześciu, Magdaleny Bentkowskiej i Dariusza Szostka. Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał 5 maja 2026 r. środki tymczasowe, wzywając polskie władze do nieblokowania sędziom wybranym w marcu 2026 r. objęcia urzędu. Rząd Donalda Tuska twierdzi, że naprawia skutki ingerencji w sądownictwo, podczas gdy opozycja oskarża go o próbę przejęcia kontroli nad Trybunałem. HotNews donosił, że w najbliższych dniach spodziewany jest ruch dotyczący składu sądu.

Komisja Europejska i reakcje

Komisja Europejska poinformowała, że uważnie śledzi kryzys i że powołanie ośmiu nowych członków Trybunału mieści się w konstytucyjnych uprawnieniach Sejmu. Rzecznik Komisji przekazał, że polskie władze są odpowiedzialne za zapewnienie funkcjonowania Trybunału zgodnie z konstytucją i odpowiednim orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE. W przemówieniu telewizyjnym 31 października Tusk nazwał wydarzenia z 30 października „skandalicznymi incydentami” i wyraził nadzieję, że takie sceny nigdy więcej nie powtórzą się w Polsce. Argumentował, że przywrócenie spokoju nie może oznaczać akceptacji bezprawia lub przemocy oraz że praworządność zwycięży nad przemocą. Opozycja oskarża jego rząd o próbę zamachu stanu. Nicola Procaccini, współprzewodniczący grupy EKR, potępił działania rządu Tuska jako wyraźne i poważne naruszenie praworządności i wezwał instytucje europejskie, by nie odwracały wzroku.