Rząd przyjął podatek od nadmiarowych zysków spółek paliwowych. Środki sfinansują obniżki cen na stacjach
Premier Donald Tusk ogłosił wprowadzenie znowelizowanego podatku od zysków rafinerii obowiązującego do grudnia 2026 roku. Dopłaty do cen paliw zostaną wznowione, gdy tylko prezydent Karol Nawrocki podpisze ustawę.
Rząd przyjął podatek od nadmiarowych zysków
We wtorek Rada Ministrów przyjęła znowelizowany projekt ustawy nakładający podatek od nadmiarowych zysków na spółki paliwowe za okres od marca do grudnia 2026 roku. Premier Donald Tusk zapowiedział, że wpływy z tego tytułu, szacowane na 4 mld PLN w 2026 roku, sfinansują bezpośrednie obniżki cen na stacjach paliw. Przed posiedzeniem rządu Tusk zaznaczył, że uruchomienie wsparcia zależy bezpośrednio od decyzji prezydenta.
Gwarantuję, że jeśli pan prezydent ostatecznie podpisze złożoną ponownie ustawę o nadmiarowych zyskach, natychmiast po tym podpisie wdrożymy kolejny wariant CPN, co oznacza obniżenie cen paliw.
Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zaplanował trzy czytania oraz głosowanie nad ustawą na bieżący tydzień.
Spór legislacyjny z prezydentem
Znowelizowany projekt to druga próba wprowadzenia podatku od nadmiarowych zysków w sektorze energetycznym. Na początku lipca 2026 roku Sejm przyjął pierwotną wersję ustawy, jednak prezydent Karol Nawrocki skierował ją pod koniec lipca do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Nawrocki argumentował, że przepisy, które miały wejść w życie w sierpniu, wprowadzały niedozwolone prawo działające wstecz w odniesieniu do zysków wypracowanych od marca.
- Rząd wprowadza pierwszy program obniżek cen paliw CPN
- Sejm przyjmuje ustawę o podatku od nadmiarowych zysków; prezydent Karol Nawrocki kieruje ją do Trybunału Konstytucyjnego
- Program CPN powraca na dwa tygodnie z obniżonymi stawkami VAT
- Program CPN kończy się po okresie funkcjonowania bez wpływów z podatku od nadmiarowych zysków
- Rada Ministrów przyjmuje znowelizowany projekt ustawy o podatku od nadmiarowych zysków obejmujący okres od marca do grudnia 2026 roku
Skierowanie ustawy do Trybunału wstrzymało mechanizm finansowania rządowego programu ochrony paliwowej, znanego jako Ceny Paliwa Niżej (CPN). Minister energii Miłosz Motyka stwierdził, że budżet państwa nie był w stanie utrzymać dopłat do paliw bez podatku od nadmiarowych zysków, co doprowadziło do wygaśnięcia programu CPN z początkiem września.
Wzrost cen na stacjach i zyski rafinerii
Przedstawiciele rządu przypisali presję na wzrost cen paliw konfliktom geopolitycznym, w tym walkom na Bliskim Wschodzie między Stanami Zjednoczonymi, Izraelem i Iranem oraz trwającej wojnie Rosji z Ukrainą. We wtorek na giełdzie NYMEX cena ropy West Texas Intermediate w dostawach na październik wzrosła o 1,72%, do 103,13 USD za baryłkę. Według danych rynkowych, ceny benzyny w Polsce wzrosły w ciągu ostatniego miesiąca o 17%. Prognozy portalu motoryzacyjnego e-petrol wskazywały, że Pb95 może osiągnąć 7,99 PLN za litr, podczas gdy cena oleju napędowego prognozowana była w przedziale od 8,94 PLN do 9,07 PLN za litr, po średniej 8,75 PLN za litr w poprzednią środę.
- Pb95 prognozowane maksimum
- 7.99 PLN/l
- Olej napędowy średnia z poprzedniej środy
- 8.75 PLN/l
- Olej napędowy prognozowane maksimum
- 9.07 PLN/l
Tusk wskazał na wyniki krajowych rafinerii jako uzasadnienie podatku, zauważając, że PKN Orlen wypracował 15,8 mld PLN zysku netto w pierwszej połowie 2026 roku, w porównaniu do niespełna 6 mld PLN w pierwszej połowie 2025 roku. Premier wyjaśnił zależność między globalnymi zakłóceniami a przychodami korporacyjnymi podczas konferencji prasowej.
W każdym kryzysie paliwowym wszyscy tracimy, ale firmy paliwowe zyskują. Te zyski mają charakter nadzwyczajny.
Mechanika programu i zakres finansowy
Poprzednie edycje CPN obniżały podatek VAT na benzynę i olej napędowy z 23% do 8%, tymczasowo obniżały akcyzę na paliwa oraz wprowadzały dzienne limity cen ustalane przez resort energii. Ministerstwo Finansów oszacowało łączny koszt poprzednich programów CPN na około 5,2 mld PLN, w tym 495 mln PLN wydane podczas dwutygodniowej reaktywacji między 17 a 31 sierpnia. Tusk odniósł się również do śledztwa Financial Times, z którego wynika, że spółka zależna Orlenu, OTS, straciła około 230 mln USD podczas próby zakupu wenezuelskiej ropy.
