Prokuratura domaga się grzywny dla mera Béziers za odmowę udzielenia ślubu

Przebieg procesu w Montpellier

Prokuratorzy przed sądem karnym w Montpellier zażądali 30 września 2026 roku grzywny w wysokości 7500 euro dla Roberta Ménarda, mera Béziers. Ménard odpowiada za utrudnianie wykonywania prawa po tym, jak 7 lipca 2023 roku odmówił udzielenia ślubu mieszkance Francji, Evie M., oraz Mustaphy B., obywatelowi Algierii objętemu nakazem opuszczenia terytorium Francji (OQTF). Zgodnie z francuskim prawem, maksymalna kara za to przestępstwo wynosi do pięciu lat więzienia, 75 000 euro grzywny oraz zakaz pełnienia funkcji publicznych. Prokurator Thierry Lescouarc'h podkreślił podczas rozprawy, że merowie działają jako przedstawiciele państwa w sprawach stanu cywilnego i nie mają uprawnień do blokowania małżeństw ze względu na status imigracyjny.

Mer jest odpowiedzialny za publikację i wykonywanie ustaw oraz rozporządzeń. W konsekwencji merowie nie mogą odmawiać udzielenia ślubu.

Konflikt obowiązków i uprawnienia samorządowe

Składając zeznania, Ménard bronił swojej decyzji z 2023 roku, wskazując na strukturalną sprzeczność między pełnionymi przez siebie rolami. Argumentował, że pełniąc funkcję urzędnika stanu cywilnego, działa również jako funkcjonariusz policji sądowej odpowiedzialny za lokalne bezpieczeństwo i porządek publiczny. Ménard utrzymywał, że podejrzewał, iż planowany związek jest małżeństwem dla pozoru, choć prokuratura uznała, że brak jest wystarczających dowodów na potwierdzenie tej tezy. Ménard stwierdził, że na tydzień przed planowaną ceremonią kontaktował się z podprefektem, prefektem oraz ministrami, protestując przeciwko postawieniu go w niezgodnej z prawem sytuacji. Zapytany przez sędziego, czy w przyszłości postąpiłby podobnie, mer potwierdził, że w identycznych okolicznościach ponownie odmówiłby udzielenia ślubu.

Mer nie powinien być zmuszany do udzielenia ślubu komuś, kto nie powinien przebywać na terytorium kraju.

Skutki i deportacja do Algierii

Spór rozpoczął się w ratuszu w Béziers, gdzie pracownicy urzędu zamknęli drzwi i uruchomili alarm przeciwpożarowy, podczas gdy na zewnątrz zgromadzili się obserwatorzy i media. Dwa tygodnie po odmowie udzielenia ślubu francuskie władze deportowały 23-letniego Mustaphę B. do Algierii. Eva M. przypisała ten wynik zainteresowaniu mediów sprawą. W 2023 roku tylko 7% obywateli krajów północnoafrykańskich objętych nakazem OQTF zostało odesłanych do krajów pochodzenia. Para ostatecznie wzięła ślub w Algierii latem 2026 roku, choć nadal żyją w rozłące, ponieważ Eva mieszka we Francji z dziećmi.

Wsparcie polityczne i propozycje legislacyjne

Kilku konserwatywnych polityków wzięło udział w rozprawie lub wyraziło poparcie dla Ménarda podczas procesu w Montpellier. Bruno Retailleau, były minister spraw wewnętrznych i kandydat na prezydenta, pojawił się w sądzie i oświadczył, że udzielenie ślubu bezpośrednio podważyłoby wykonanie nakazu wydalenia. Stéphane Demilly, senator z Unii Demokratów i Niezależnych, który jest autorem projektu ustawy zakazującej zawierania małżeństw przez osoby nieposiadające prawa pobytu, zeznał, że obecne przepisy są przestarzałe. Mer Cannes, David Lisnard, pełniący od 2021 roku funkcję przewodniczącego Stowarzyszenia Merów Francuskich, również poparł Ménarda, którego obrońca Antoine Savignat argumentował, że sprawa dotyczy ustawowych granic odpowiedzialności mera.

Udzielenie ślubu tej parze oznaczałoby zneutralizowanie decyzji państwowej.

Orzecznictwo w francuskich gminach

Podobne spory samorządowe dotyczące odmowy udzielenia ślubu trafiały już wcześniej do francuskich sądów. W czerwcu 2026 roku sąd nakazał gminie w regionie paryskim zapłatę 12 000 euro grzywny po tym, jak lokalni urzędnicy odmówili udzielenia ślubu w 2025 roku. Ceremonię tę ostatecznie przeprowadził następca mera wybrany w kolejnych wyborach samorządowych. Sąd karny w Montpellier ogłosi wyrok po zakończeniu procesu.