Portugalska rada fiskalna ocenia budżet na 2027 rok jako wiarygodny, ale prognozuje deficyt na poziomie 0,1% PKB

Zrewidowane prognozy

Portugalska Rada Fiskalna (Conselho das Finanças Públicas, CFP) opublikowała w poniedziałek, 26 października 2026 roku, ocenę projektu budżetu państwa na 2027 rok (OE2027), który rząd przedłożył parlamentowi 8 października. Rada prognozuje obecnie nadwyżkę w wysokości 0,1% PKB na 2026 rok, co przewyższa rządowe założenie 0,0%, ale jest wynikiem niższym od wrześniowej prognozy rady (0,2%). Na 2027 rok rada przewiduje deficyt w wysokości 0,1% PKB, podczas gdy rząd zakłada nadwyżkę 0,1%, co stanowi różnicę 0,2 punktu procentowego. CFP uznaje ścieżkę równowagi budżetowej rządu za wiarygodną, choć ostrzega, że na jej realizację może wpłynąć szereg czynników.

Rząd 20260

CFP 20260,1

Rząd 20270,1

CFP 2027-0,1

Rząd 2026

0 % PKB

CFP 2026

0.1 % PKB

Rząd 2027

0.1 % PKB

CFP 2027

-0.1 % PKB

Dane z tekstu artykułu

Czego nie uwzględniła CFP

Różnica wynika z działań, których CFP nie uwzględniła, ponieważ Ministerstwo Finansów nie sprecyzowało ich w wystarczającym stopniu. Należą do nich m.in. walka z oszustwami VAT w sektorze paliwowym, co resort wycenia na 300 mln euro, pozostałe przychody ze sprzedaży nieruchomości oraz wpływ na rozliczenia podatku dochodowego (IRS) nadzwyczajnego obniżenia zaliczek w listopadzie 2026 roku. CFP twierdzi, że gdyby te czynniki uwzględniono, prognoza zbliżyłaby się do nadwyżki wskazanej w projekcie budżetu. Rada założyła również brak wzrostu wydatków na obronność. Jej wyliczenia na 2027 rok uwzględniają natomiast dodatkową obniżkę stawek IRS zatwierdzoną w 2026 roku, wzmocnienie Dodatku Solidarnościowego dla Osób Starszych (CSI) oraz aktualizację progu minimum egzystencji, co częściowo równoważą reżim podatkowy RFAI oraz przychody z częściowej sprzedaży nieruchomości.

Struktura nadwyżki

Ogólna nadwyżka sektora instytucji rządowych i samorządowych opiera się na ubezpieczeniach społecznych. CFP prognozuje deficyt administracji centralnej na poziomie 2,8% PKB, co jest najwyższym wynikiem od 2017 roku (z wyłączeniem lat pandemii), podczas gdy fundusze ubezpieczeń społecznych wykazują nadwyżkę 2,6%, a administracja regionalna i lokalna 0,2%. Rada opisuje tę strukturę w bezpośredni sposób:

„Utrzymuje się zatem zależność ogólnego wyniku od subsektora ubezpieczeń społecznych, który jest szczególnie narażony na cykl koniunkturalny.”

CFP wzywa do bardziej efektywnego zarządzania administracją centralną, co według rady zwiększyłoby przestrzeń dla nowych potrzeb inwestycji publicznych. Budżet opiera się na rządowych prognozach wzrostu gospodarczego na poziomie 2,3% w 2026 roku i 2,1% w 2027 roku.

Koszty odsetek i wydatki

Ministerstwo Finansów prognozuje wzrost płatności odsetkowych o 1,5 mld euro w 2027 roku, co stanowi niemal dwukrotność wzrostu wskazanego w tabeli niezmiennych polityk przekazanej parlamentowi 31 sierpnia i przewyższa własne prognozy CFP. Rada podejrzewa, że liczba ta jest zawyżona, co mogłoby uwolnić przestrzeń budżetową, jeśli założenia resortu się nie sprawdzą. Po wyłączeniu efektu bazowego Planu Odbudowy i Odporności (PRR), oczekuje się, że wydatki publiczne wzrosną o 0,4 punktu procentowego do 42% PKB w 2027 roku, głównie z powodu kosztów odsetkowych.

CFP nazywa również nadzwyczajne korekty zaliczek w listopadzie nadmiernymi, argumentując, że mogą one zmniejszyć zwroty podatku i zwiększyć liczbę not podatkowych w 2027 roku.

Ryzyka po obu stronach

CFP dostrzega ryzyka spadkowe, w tym słaby wzrost płac, który mógłby osłabić wpływy z IRS i składek społecznych, oraz nowe środki polityki gospodarczej, które mogłyby zagrozić celom budżetowym. Wśród czynników wzrostowych rada wskazuje na lepsze od oczekiwanych ceny lub aktywność gospodarczą, niższe koszty odsetkowe oraz bardziej ograniczone wykorzystanie rezerw budżetowych. Werdykt rady zależy zatem od tego, jak te czynniki się zrównoważą, przy czym wynik na 2027 rok wciąż zależy od trzech działań, których rada nie uwzględniła w swoich wyliczeniach.