Europejskie fale upałów przyczyną ponad 30 tys. zgonów, w samych Niemczech zmarło 14 tys. osób

Dane o nadmiarowej śmiertelności w Europie

Europejskie dane z monitoringu śmiertelności wskazują, że nawracające fale upałów spowodowały dziesiątki tysięcy zgonów w całej Europie latem 2026 roku. Europejska platforma monitorowania śmiertelności EuroMomo szacuje na podstawie wstępnych danych, że tylko między połową lipca a połową sierpnia w Europie odnotowano ponad 32 tys. zgonów nadmiarowych. Łączne szacunki kontynentalne wskazują, że od początku sezonu letniego zmarło co najmniej 30 tys. osób więcej niż zazwyczaj. Śmiertelność wzrosła najbardziej podczas dwóch epizodów na początku sezonu, które zbiegły się z ekstremalnymi falami upałów. EuroMomo odnotowało około 16 tys. zgonów nadmiarowych w Europie w ostatnim tygodniu czerwca oraz około 8 tys. w pierwszym tygodniu lipca.

Bilans krajowy w Europie Zachodniej

EuroMomo nie publikuje oficjalnego podziału zgonów nadmiarowych według poszczególnych państw członkowskich, jednak krajowe organy zdrowia publicznego udostępniły własne wstępne dane. Raporty te obejmują okres obserwacji od końca maja do sierpnia. Przegląd oficjalnych danych krajowych przeprowadzony przez Agence France-Presse wykazał 33 tys. zgonów, które przypisano bezpośrednio upałom lub zakwalifikowano jako nadmiarową śmiertelność. Suma ta obejmuje osiem krajów: Niemcy, Austrię, Belgię, Anglię, Francję, Holandię, Portugalię i Hiszpanię. Zestawienie pokazuje, że wpływ upałów na śmiertelność był nierównomierny w Europie Zachodniej i zależał od intensywności temperatur oraz podatności demograficznej poszczególnych regionów.

Śmiertelność w Niemczech a szczyty temperatur

Instytut Roberta Kocha poinformował w czwartek, 20 sierpnia 2026 roku, że szacunkowo 14 tys. osób zmarło w Niemczech z przyczyn związanych z upałami w ciągu całego lata. Liczba ta stanowi najwyższy bilans ofiar upałów w Niemczech w ciągu ostatniej dekady, przewyższając poprzedni rekord wynoszący około 8,9 tys. zgonów. Śmiertelność w Niemczech koncentrowała się w ostatnim tygodniu czerwca, kiedy lokalne temperatury przekroczyły 41 stopni Celsjusza. Instytut Roberta Kocha przypisał 9,6 tys. z 14 tys. wszystkich zgonów właśnie temu tygodniowi ekstremalnych upałów, co odzwierciedla poważne obciążenie fizjologiczne podczas szczytowych temperatur w obszarach miejskich i wiejskich.

Zakres monitoringu i modelowanie statystyczne

Dane kontynentalne pozostają wstępne i mogą ulec zmianie w miarę dopracowywania modeli statystycznych przez EuroMomo w nadchodzących tygodniach. Obecny zbiór danych EuroMomo uwzględnia oficjalne rejestry zgonów z 23 krajów europejskich, co oznacza, że części Europy Wschodniej nie ujęto w łącznym zestawieniu. Instytuty zdrowia publicznego mierzą śmiertelność związaną z upałami za pomocą modelowania statystycznego, a nie indywidualnych aktów zgonu. Ponieważ upał nie może zostać wpisany do aktu zgonu jako samodzielna przyczyna, nie pojawia się on bezpośrednio w standardowych rejestrach. Naukowcy szacują liczbę ofiar, porównując ogólną śmiertelność w gorące letnie tygodnie ze śmiertelnością w okresach bazowych bez upałów. Ostre stany, takie jak udar cieplny, powodują tylko niewielką część bezpośrednich zgonów, podczas gdy większość z nich występuje, gdy podwyższone temperatury zaostrzają istniejące choroby układu krążenia, oddechowego lub nerek.