Hiszpańska lista oczekujących na opiekę długoterminową wzrosła do 265 503 osób; w 2026 roku zmarło 13 503 oczekujących

Krajowy bilans

Według danych Observatorio Estatal de la Dependencia, działającego przy Imserso i opublikowanych 15 czerwca, lista oczekujących na opiekę długoterminową w Hiszpanii na koniec maja liczyła 265 503 osoby. To o 7 293 więcej niż na początku roku, co oznacza odwrócenie wieloletniego trendu spadkowego, który utrzymywał się do końca 2024 roku. Stowarzyszenie Dyrektorów i Kierowników Służb Społecznych (Asociación de Directores y Gerentes de Servicios Sociales), które opracowało te dane, skrytykowało Ministerstwo Praw Społecznych za wliczanie do statystyk jedynie osób, których ustawowy 180-dniowy termin oczekiwania już minął, sugerując, że rzeczywista skala zaległości jest większa.

Niewiele spraw państwowych osiąga tak szeroki konsensus i ma tak pilny charakter społeczny, jak opieka nad osobami w sytuacji niesamodzielności. Po 20 latach pozostaje to prawem niespełnionym.

Spośród osób znajdujących się na liście 110 108 oczekiwało na wstępną ocenę, a 155 352 miało już przyznaną usługę lub świadczenie, ale wciąż czekało na jego realizację. W skali kraju średni czas oczekiwania od złożenia wniosku do rozstrzygnięcia wzrósł do 320 dni – to o 19 dni krócej niż pod koniec 2025 roku, ale wciąż znacznie powyżej ustawowego limitu 180 dni.

Podziały regionalne

Jedynie sześć wspólnot autonomicznych oraz Ceuta przestrzegają sześciomiesięcznego terminu. Najszybsza jest Kastylia i León, gdzie sprawy rozstrzygane są w 119 dni, a następnie Aragonia (122), Kraj Basków (131), La Rioja (144), Kastylia-La Mancha (166) i Kantabria (171). Na drugim biegunie znajduje się Murcja z czasem 552 dni, Andaluzja (446 dni) oraz Asturia (411 dni). Wyspy Kanaryjskie skróciły czas oczekiwania o 95 dni do 335, choć wynik ten nadal przekracza dopuszczalny limit.

Pod względem geograficznym 80 827 osób z listy mieszka w Katalonii, 49 513 w Andaluzji, 28 808 we Wspólnocie Walenckiej i 17 457 na Wyspach Kanaryjskich – łącznie odpowiadają one za prawie 67 procent krajowej sumy. W trzech regionach odnotowano w tym roku gwałtowny wzrost liczby oczekujących: w Kantabrii (+106,8 procent), Madrycie (+42,6 procent) i Kastylii-La Mancha (+26,9 procent), podczas gdy największe spadki odnotowano na Wyspach Kanaryjskich, w Nawarrze oraz Kastylii i León.

Zgony w trakcie oczekiwania

Od stycznia do maja 2026 roku 13 503 osoby zmarły, nie doczekawszy się wnioskowanej lub obiecanej opieki. Oznacza to jeden zgon co 16 minut. Spośród nich 6 940 osób wciąż czekało na ocenę stopnia niesamodzielności, a 6 563 oczekiwało na usługę, która została już przyznana. Katalonia odpowiada za 4 342 zgony, a Andaluzja za 2 204; najmniej odnotowano w Galicji – 34.

Problemy z finansowaniem

Stowarzyszenie powiązało odwrócenie trendów na liście oczekujących bezpośrednio z zakończeniem dodatkowego zastrzyku finansowego w wysokości 600 mln euro rocznie, który był częścią Planu Uderzeniowego (Plan de Choque) na lata 2021–2023. José Manuel Ramírez, prezes stowarzyszenia, ostrzegł, że system rozwija się zbyt wolno, by sprostać starzejącemu się społeczeństwu, a nowym beneficjentom coraz częściej przydzielane są tańsze usługi, takie jak teleopieka czy zasiłki na opiekę rodzinną. Stanowisko ministerstwa, które dyrektorzy określili mianem „triumfalistycznego”, spotkało się z ostrą krytyką za – jak twierdzą – brak przejrzystości i klasyfikowanie jedynie wąskiego wycinka spraw jako faktycznego oczekiwania.