Ponad połowa Polaków twierdzi, że nazwanie jednostki UPA przez Zełenskiego pogorszyło ich postrzeganie Ukrainy – sondaż
Sondaż SW Research dla Rzeczpospolitej pokazuje, że 51,9% polskich respondentów stwierdziło, że ich stosunek do Ukrainy i Ukraińców pogorszył się po tym, jak prezydent Zełenski nadał jednostce wojskowej nazwę UPA – organizacji odpowiedzialnej za rzeź wołyńską.
Decyzja i jej historyczny ciężar
Pod koniec maja prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nadał honorowy tytuł „Bohaterów UPA” Oddzielnemu Centrum Operacji Specjalnych „Północ” Sił Operacji Specjalnych Sił Zbrojnych Ukrainy. Ukraińska Powstańcza Armia (UPA), organizacja wojskowa działająca w latach 1942–1954, podległa frakcji Bandery Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów, jest odpowiedzialna za rzeź wołyńską – ludobójczą kampanię na przedwojennych polskich Kresach Wschodnich, mającą na celu zmianę składu etnicznego regionu. W wyniku działań UPA zginęło do około 100 000 Polaków, a szczyt zabójstw przypadł na lato 1943 roku.
Polska reakcja polityczna
Decyzja wywołała ostrą reakcję na całej polskiej scenie politycznej. Premier Donald Tusk, minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski oraz wicepremier i minister obrony Władysław Kosiniak-Kamysz zabrali głos. Kosiniak-Kamysz wysłał wideo bezpośrednio do prezydenta Zełenskiego i ukraińskich mediów. Ambasador Ukrainy w Polsce Wasyl Bodnar został wezwany do polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, gdzie wiceminister Marcin Bosacki przekazał polskie zaniepokojenie. Prezydent Karol Nawrocki ogłosił, że będzie dążył do odebrania Zełenskiemu Orderu Orła Białego, przyznanego w 2023 roku przez byłego prezydenta Andrzeja Dudę. Kapituła Orderu Orła Białego zebrała się 8 czerwca, aby rozpatrzyć sprawę; jej rekomendacja nie została ujawniona, a rzecznik prezydenta Rafał Leśkiewicz oświadczył, że prezydent ogłosi decyzję „w odpowiednim czasie”.
Prezydent podejmie decyzję w odpowiednim czasie.
Ukraiński minister spraw zagranicznych Andrij Sybiha wyjaśnił później, że nazwę „Bohaterów UPA” wybrali sami żołnierze jednostki, i zaapelował o nieeskalowanie sporu. W weekend szef biura prezydenta Ukrainy Kyryło Budanow odwiedził Polskę i spotkał się z polskimi urzędnikami, którzy przekazali stanowisko Warszawy w tej sprawie.
Wyniki sondażu
Badanie SW Research, przeprowadzone dla rp.pl wśród 800 dorosłych internautów w dniach 9–10 czerwca 2026 roku, wykazało, że 51,9% respondentów stwierdziło, że decyzja pogorszyła ich stosunek zarówno do państwa ukraińskiego, jak i jego obywateli. Prawie jedna trzecia (31,9%) odpowiedziała, że nie zmieniła ona ich stanowiska, a 4,5% stwierdziło, że poprawiła ich postrzeganie. Kolejne 11,7% nie miało zdania w tej kwestii.
- Pogorszyło się
- 51.9 %
- Bez zmian
- 31.9 %
- Brak zdania
- 11.7 %
- Poprawiło się
- 4.5 %
Podział demograficzny
Negatywna zmiana była bardziej wyraźna wśród mężczyzn (58,6%) niż kobiet (45,5%). Pod względem wieku największe pogorszenie odnotowano wśród respondentów do 24 roku życia. Pod względem wykształcenia najbardziej krytyczni byli respondenci z wykształceniem zasadniczym zawodowym (57%). Pod względem dochodów respondenci deklarujący miesięczny dochód netto do 3000 zł wykazali najsilniejszy negatywny zwrot (57,9%). Geograficznie najbardziej dotknięci byli mieszkańcy miast liczących od 100 000 do 199 000 mieszkańców, gdzie 63,2% zgłosiło pogorszenie postawy.
Próba została dobrana metodą losowo-kwotową i ważona analitycznie, aby odzwierciedlić strukturę dorosłej populacji Polski pod względem kluczowych zmiennych społeczno-demograficznych.
