Polska przeznaczy 102,4 mld złotych na obronę cywilną i modernizację schronów

Wieloletni budżet ochrony ludności

6 października 2026 r. Rada Ministrów przygotowała projekt uchwały w sprawie ustanowienia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2027–2031. Premier Donald Tusk zapowiedział przed posiedzeniem rządu, że w ciągu pięciu lat inwestycji państwo przeznaczy na ten cel 102,4 mld złotych (około 23,4 mld euro lub 26 mld dolarów). Rzecznik rządu określił program jako strukturalne działanie mające na celu uporządkowanie operacji obrony cywilnej i zapewnienie ciągłości finansowania niezależnie od zmian administracji. Program ma wejść w życie 1 stycznia 2027 r. i obowiązywać do 31 grudnia 2031 r. Stanowi on rozszerzenie wcześniejszych działań z lat 2025 i 2026, na które rząd przeznaczył blisko 34 mld złotych (7,8 mld euro).

Priorytety regionalne i infrastrukturalne

W ramach planowanego podziału środków około jedna czwarta całkowitej sumy (ok. 30 mld złotych) trafi bezpośrednio do administracji regionalnych za pośrednictwem wojewodów. Samorządy lokalne otrzymają pełną swobodę w decydowaniu o przeznaczeniu tych zasobów, wybierając między budową schronów, modernizacją straży pożarnych czy rozbudową infrastruktury telekomunikacyjnej. Na szczeblu krajowym program finansuje nowoczesne systemy ostrzegania, bezpieczne systemy informatyczne oraz szyfrowane sieci łączności łączące instytucje państwowe i służby ratunkowe. Inicjatywa koncentruje się również na zapewnieniu ciągłości dostaw wody i energii elektrycznej oraz tworzeniu wyznaczonych magazynów na rezerwy kryzysowe i zaopatrzenie dla ofiar klęsk żywiołowych.

Priorytety w dziedzinie ochrony ludności to budowle ochronne, schrony wszelkiego typu, sprzęt i infrastruktura ratownicza, a także gromadzenie zapasów na wypadek sytuacji kryzysowych i klęsk żywiołowych.

Przejście od zakupów doraźnych do inwestycji długoterminowych

Pięcioletnie ramy czasowe oznaczają przejście od doraźnych zakupów interwencyjnych do trwałych inwestycji ochronnych. W poprzednich latach fundusze na ochronę ludności wydawano głównie na pilne zakupy sprzętu, w tym przenośne generatory prądu w obliczu zagrożeń przerwami w dostawach energii oraz pojazdy ratownicze. Samorządy lokalne aktywnie zabiegały o wydłużenie okresu trwania programu i zwiększenie zaangażowania kapitałowego, aby umożliwić rozpoczęcie inwestycji miejskich. Według Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji głównym celem jest rozbudowa infrastruktury ochronnej przy jednoczesnym zwiększeniu ogólnej gotowości państwa na zagrożenia militarne oraz klęski żywiołowe, takie jak powodzie sezonowe.

Jestem przekonany, że w miarę realizacji tych projektów każdy Polak poczuje, że z miesiąca na miesiąc stajemy się bezpieczniejsi, nawet w sytuacjach krytycznych.

Kontekst bezpieczeństwa i protokoły ewakuacyjne

Program ochrony ludności jest następstwem kilku incydentów bezpieczeństwa regionalnego związanych z wojną w sąsiedniej Ukrainie. Pod koniec września 2026 r. polski rząd wydał formalne rozporządzenie określające szczegółowe zasady administracyjne i obowiązki gmin w zakresie masowej ewakuacji ludności cywilnej w czasie wojny. W ostatnich miesiącach polskie władze wydawały ostrzeżenia publiczne w odpowiedzi na zintensyfikowane rosyjskie ataki powietrzne na zachodnie regiony Ukrainy w pobliżu polskiej granicy. Obawy o bezpieczeństwo w kraju kształtowały również wcześniejsze naruszenia polskiej przestrzeni powietrznej przez drony, upadek rosyjskiego pocisku w regionie lubelskim oraz alarmy przeciwlotnicze wywołujące lokalne ewakuacje w województwach wschodnich. W odpowiedzi na zagrożenia regionalne wydatki wojskowe Polski wzrosły do blisko 5% PKB, a Warszawa nadal ostrzega przed rosyjskimi cyberatakami i sabotażem, czemu Moskwa zaprzecza.