Rząd · Warszawa, Zakopane i Berlin
Polska umożliwia transkrypcję zagranicznych małżeństw osób tej samej płci
Nowe wzory dokumentów stanu cywilnego z trzema wariantami płci weszły w życie 23 sierpnia 2026 r. w następstwie orzeczeń sądów europejskich i polskich.
Tekst AI na podstawie relacji wpolityce.pl, NIEZALEZNA.PL, rmf24.pl i innych wydawców. Zmieniony . Jak powstaje
Dla członkówPierwsze 30 sekund dla wszystkich. Głos syntetyczny (AI).
W skrócie
Od 23 sierpnia 2026 r. urzędy stanu cywilnego w całej Polsce stosują zaktualizowane formularze z trzema wariantami: kobieta i mężczyzna, kobieta i kobieta oraz mężczyzna i mężczyzna.
Przepisy wdrażają wyrok TSUE z listopada 2025 r. oraz postanowienie NSA z marca 2026 r. dotyczące małżeństwa Jakuba Cupriaka-Trojana i Mateusza Trojana z 2018 r.
Urzędnicy muszą przyjmować wnioski o transkrypcję i wydawać pisemne uzasadnienia w przypadku odmowy, od których wnioskodawcy mogą się odwołać do sądu administracyjnego.
Krytycy powołujący się na art. 18 Konstytucji twierdzą, że rozporządzenie omija parlament, podczas gdy eksperci wskazują, że transkrypcja nie zmienia krajowego prawa małżeńskiego.
- marzec 2026Naczelny Sąd Administracyjny nakazuje transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa jednopłciowego
- 22.05Ministerstwo Cyfryzacji publikuje rozporządzenie wprowadzające nowe wzory dokumentów stanu cywilnego
- 23.08Rozporządzenie wchodzi w życie w polskich urzędach stanu cywilnego
Nowe wzory rejestracji wchodzą w życie
23 sierpnia 2026 r. w całej Polsce weszło w życie rozporządzenie Ministerstwa Cyfryzacji, umożliwiające urzędom stanu cywilnego transkrypcję aktów małżeństwa par tej samej płci zawartych za granicą. Rozporządzenie, wydane 22 maja 2026 r. przez ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego i kontrasygnowane przez ministra spraw wewnętrznych Marcina Kierwińskiego, wprowadza trzy warianty dokumentacji stanu cywilnego: kobieta i mężczyzna, kobieta i kobieta oraz mężczyzna i mężczyzna. Szablony te dotyczą odpisów zupełnych, skróconych oraz zaświadczeń o danych z rejestru, zastępując dotychczasowe formularze ograniczone do pól „dane kobiety” i „dane mężczyzny”. Transkrybowane dokumenty będą zawierać adnotację, że wpis pochodzi z małżeństwa zawartego poza terytorium Polski.
Przedstawiciele rządu przedstawili zmianę jako korektę administracyjną dla obywateli zawartych za granicą. Katarzyna Kotula, ministra ds. równości, opisała wejście w życie przepisów w mediach społecznościowych.
„To nie jest rewolucja. To kolejny krok w długim marszu po równość. Od dzisiaj wchodzą w życie nowe wzory dokumentów, które po raz pierwszy w polskim systemie prawnym uznają pary jednopłciowe.”
Droga prawna z Berlina do Luksemburga
Zmiana regulacyjna jest następstwem serii decyzji sądowych, które rozpoczęły się od małżeństwa Jakuba Cupriaka-Trojana i Mateusza Trojana zawartego w Berlinie w 2018 r. W 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) skierował pytanie prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) dotyczące uznawania małżeństw jednopłciowych. TSUE orzekł w listopadzie 2025 r., że państwa członkowskie Unii Europejskiej muszą uznawać małżeństwa osób tej samej płci zawarte zgodnie z prawem w innym państwie członkowskim, nawet jeśli prawo krajowe nie przewiduje takich związków. W marcu 2026 r. NSA nakazał urzędowi stanu cywilnego transkrypcję małżeństwa pary Trojanów, stwierdzając, że ograniczenia techniczne systemu informatycznego nie zwalniają organów administracyjnych z wykonywania orzeczeń sądowych. W maju 2026 r. warszawski urząd stanu cywilnego dokonał pierwszej transkrypcji aktu Trojanów, choć przed wejściem w życie nowego rozporządzenia jeden z małżonków był zapisany w polu „kobieta”.
Administracja lokalna i odwołania prawne
Krzysztof Gawkowski, wypowiadając się 23 sierpnia 2026 r. w Polsat News, odniósł się do potencjalnego oporu urzędników samorządowych, w tym władz lokalnych w Zakopanem, które wyraziły sprzeciw. Gawkowski stwierdził, że wnioskodawcy spotykający się z odmową powinni odwoływać się do sądów administracyjnych, gdzie zastosowanie znajdzie orzecznictwo NSA i trybunałów europejskich. Argumentował, że samorządy odmawiające transkrypcji ostatecznie przegrają sprawy w sądzie.
„Czuję radość. Ogromną radość, bo wreszcie w Polsce mamy prawo, które daje prawo do godności.”
Specjaliści prawa zwrócili uwagę na obowiązki administracyjne kierowników urzędów stanu cywilnego. Adwokat Mateusz Wąsik z kancelarii KMA wyjaśnił, że kierownicy urzędów nie mogą odrzucać wniosków bez formalnej analizy administracyjnej.
„Nie rolą urzędnika jest decydowanie o tym, czy przyjąć wniosek, czy nie. Każdy wniosek powinien zostać przyjęty i dopiero na podstawie analizy prawnej oraz ustalenia, czy wniosek posiada braki formalne, można taki wniosek ewentualnie uznać za niekompletny lub wydać decyzję odmowną.”
Debata polityczna o granicach konstytucyjnych
Konserwatywni komentatorzy oraz instytut Ordo Iuris zakwestionowali rozporządzenie, argumentując, że administracyjna transkrypcja jest sprzeczna z art. 18 Konstytucji RP, który stawia małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny pod ochroną państwa. Krytycy argumentowali, że zmiana formatów dokumentacji stanu cywilnego w drodze rozporządzenia ministerialnego omija proces ustawodawczy w parlamencie. Radcy prawni wyjaśnili, że transkrypcja zagranicznego aktu rejestruje istniejący stan prawny ustalony za granicą i nie wprowadza małżeństw jednopłciowych do polskiego prawa krajowego. Formularze dla małżeństw zawartych w Polsce pozostają ograniczone do par heteroseksualnych.
Zapytaj o ten tekst
Źródła i kontekst
- wpolityce.plPrzekraczają kolejną granicę. Lewica świętuje łamanie konstytucji?!
- NIEZALEZNA.PLHomo-małżeństwa w Polsce - Kotula otrąbiła sukces. W sieci padają pytania: "Konstytucji już nie bronimy?"
- rmf24.plWchodzą w życie nowe przepisy dla par jednopłciowych. Burmistrz Zakopanego mówi "nie
- naTemat.plMałżeństwa jednopłciowe mają dziś powód do radości. Rewolucyjne przepisy weszły w życie
- Krzysztof Gawkowski
- Wicepremier i minister cyfryzacji
- Katarzyna Kotula
- Ministra ds. równości
- Marcin Kierwiński
- Minister spraw wewnętrznych i administracji
- Miejsca
- Warszawa
Pollar jest bezpłatny i bez reklam w tekście. Utrzymują go członkowie.
Wesprzyj Pollar